Η Ουάσιγκτον είναι πολύ μακριά για τους πολίτες

Ο σημαντικότερος λόγος για τον οποίο οι Αμερικανοί περιμένουν να έλθουν αυτές οι εκλογές είναι για να… τελειώσουν. Και να γίνουν όλα όπως πριν. Χωρίς ατελείωτα τηλεοπτικά προγράμματα πληκτικών και αδιέξοδων αντιπαραθέσεων. Χωρίς αμέτρητα πόστερ φιλόδοξων υποψηφίων που χαμογελούν αυτάρεσκα, ρυπαίνοντας τη συλλογική αισθητική. Χωρίς σχολεία που κλείνουν και νευραλγικές υπηρεσίες που υπολειτουργούν εκνευριστικά μέσα στην εβδομάδα. Χωρίς βομβαρδισμούς υποσχέσεων καταδικασμένων από την κοινή λογική να μείνουν ανεκπλήρωτες. Η έλλειψη ενδιαφέροντος των πολιτών για την επικείμενη αναμέτρηση που αποτυπώνεται σε όλες τις τελευταίες δημοσκοπήσεις αποτελεί το μεγαλύτερο πρόβλημα για τους επιτελείς των δύο κομμάτων, οι οποίοι θεωρούν την αποχή πιο ύπουλη ακόμη και από τους ίδιους τους πολιτικούς αντιπάλους.

Και αν η διαφαινόμενη υψηλή αποχή είναι πρόβλημα για τους Ρεπουμπλικανούς, για τους Δημοκρατικούς μοιάζει εφιάλτης, αφού βλέπουν την λεγόμενη εκλογική ραχοκοκαλιά τους (δηλαδή τους μαύρους ψηφοφόρους, τις γυναίκες και τους νέους) να παρακολουθεί τον προεκλογικό δημόσιο διάλογο απρόθυμη και διστακτική. Στην αντίπερα όχθη, το ρεπουμπλικανικό εκλογικό σώμα δείχνει μεν πιο συμπαγές και συνειδητοποιημένο, δεν βρίσκεται ωστόσο και σε καμιά αξιοζήλευτη προεκλογική ευφορία. Ούτως ή άλλως, τα ποσοστά συμμετοχής των ψηφοφόρων στις εκλογές για την ανανέωση του Κογκρέσου είναι παραδοσιακά χαμηλά σε σχέση με τις προεδρικές εκλογές, καθώς, όσο παράδοξο και αν ακούγεται, ο απλός πολίτης δυσκολεύεται να συσχετίσει τις ισορροπίες στο Κογκρέσο με την καθημερινότητά του. Οι πολίτες δίνουν πολύ μεγαλύτερο βάρος στην εκλογή των πολιτειακών κυβερνητών τους από ό,τι στην εκλογή των εκπροσώπων τους στο Κογκρέσο. Θεωρούν ότι η Ουάσιγκτον είναι πολύ μακριά γι’ αυτούς, ότι το σύστημά της είναι απελπιστικά δαιδαλώδες και ότι τελικά η φωνή τους ακούγεται πιο ηχηρά σε τοπικό επίπεδο.

Μιλώντας κανείς με Αμερικανούς, αντιλαμβάνεται εύκολα τον λόγο για τον οποίο σφυρίζουν αδιάφορα ενόψει της κάλπης, ακόμη και αν τελικά κάνουν τον κόπο να φτάσουν μέχρις αυτήν υπακούοντας στη φωνή της εθνικής συνείδησης. Πολύ απλά δεν θεωρούν ότι κάτι θα αλλάξει. Ούτε στην τσέπη τους ούτε στην καθημερινότητα τους ούτε στην εικόνα που έχει ο υπόλοιπος πλανήτης γι’ αυτούς. «Τίποτα δεν πάει καλά στον κόσμο πια» μου έλεγε πρόσφατα αξιωματούχος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ. Παραδοχή που αποτυπώνει τον προβληματισμό της κυβέρνησης και, κακά τα ψέματα, ολόκληρου του πολιτικού συστήματος. «Τίποτα δεν πάει καλά στη χώρα πια» μου είπε λίγο αργότερα φίλος που συνάντησα στο μετρό της Ουάσιγκτον. Διαπίστωση που αποτυπώνει τον σκεπτικισμό των πολιτών σε όποιο σημείο του πολιτικού φάσματος κι αν στέκονται. Οι δύο αυτές διαφορετικές προσεγγίσεις δεν είναι παρά οι δύο όψεις του ίδιου νομίσματος. Κάτι πρέπει να αλλάξει, αλλά κανείς δεν μπορεί να πει με ακρίβεια τι είναι αυτό και πώς θα αλλάξει. Και σίγουρα δεν μπορεί να το πει ούτε η κάλπη των ενδιάμεσων εκλογών.

Το σκηνικό. Σε αυτό το ομολογουμένως μπερδεμένο σκηνικό οι αμερικανοί ψηφοφόροι καλούνται ουσιαστικά να επιλέξουν αν η Γερουσία θα παραμείνει στα χέρια των Δημοκρατικών ή θα περάσει στον έλεγχο του Ρεπουμπλικανών κάνοντας το σύστημα διακυβέρνησης ακόμη πιο δυσλειτουργικό και το Οβάλ Γραφείο λιγότερο φιλόξενο για τον Μπαράκ Ομπάμα. Σε δεύτερη ανάγνωση, ενδεχομένως, να διαφανούν και οι προθέσεις του εκλογικού σώματος ενόψει της προεδρικής αναμέτρησης του 2016. Αλλά, είπαμε, ο σημερινός κόσμος αλλάζει γρήγορα. Συνεπώς οι αναλυτές κρατούν τις προβλέψεις για αργότερα και οι ψηφοφόροι τον τελευταίο λόγο.

50% των ερωτηθέντων σε έρευνα του Politico που διεξήχθη το πρώτο δεκαπενθήμερο του Οκτωβρίου ενόψει των εκλογών απάντησε ότι η Αμερική βρίσκεται σε λάθος δρόμο. Το 30% μάλιστα δήλωσε αβέβαιο για την κατεύθυνση της χώρας. Ακόμη και οι λιγότερο συνειδητοποιημένοι ή οι λιγότερο πολιτικοποιημένοι αμερικανοί πολίτες οσμίζονται ότι η χώρα τους, σε αυτόν τον κόσμο που αλλάζει γρήγορα, βαδίζει με διστακτικά βήματα.