Πολιτική ομίχλη θολώνει τις αγορές

Και εκεί που η ελληνική κυβέρνηση πήρε – έστω και σύντομη – ανάσα μετά το επιτυχημένο πέρασμα των συστημικών τραπεζών από τα τεστ αντοχής της ΕΚΤ, οι αγορές αποφάσισαν να δείξουν και πάλι τα δόντια τους.

Η πολιτική αβεβαιότητα είναι σαφές ότι επιτείνει το κλίμα αμφιβολίας και στις αγορές για τη δυνατότητα της ελληνικής οικονομίας να ορθοποδήσει. Αρνητικό ρόλο έπαιξαν όμως και οι εντυπώσεις που δημιουργήθηκαν μετά τη συνάντηση Σόιμπλε – Χαρδούβελη στο Βερολίνο, καθώς, σύμφωνα με το γερμανικό υπουργείο Οικονομικών, δεν υπήρξε κάποια συμφωνία για περαιτέρω στήριξη της Ελλάδας.

Ταυτοχρόνως, το αινιγματικό χρονοδιάγραμμα άφιξης της τρόικας στην Αθήνα για την τελική φάση της αξιολόγησης τροφοδοτεί μια αίσθηση αμφιβολίας και εμπλοκής.

Η συγκυβέρνηση επιχειρεί να προσπεράσει τα εμπόδια και να αντιστρέψει το κλίμα. Υπόθεση που δεν είναι πάντα εύκολη. Ειδικά όταν έχει απέναντί της μια αξιωματική αντιπολίτευση που αντιδρά περίπου αμήχανα στην επιτυχία των τραπεζών στα στρες τεστ και επαναφέρει τη θέση της ότι δεν πρόκειται να αναγνωρίσει καμία συμφωνία ούτε να δεσμευθεί από υποσχέσεις της κυβέρνησης Σαμαρά με τους εταίρους.

Με τα σπρεντ να χτυπούν ταβάνι κλείστηκε και το ραντεβού Αλέξη Τσίπρα και Γιάννη Στουρνάρα. Κυρίως γιατί η αξιωματική αντιπολίτευση δεν θέλει να αξιοποιηθούν τώρα τα 11,5 δισ., στο πλαίσιο μιας νέας συμφωνίας με μνημονιακούς όρους.

Ο Γιάννης Στουρνάρας προσπάθησε με τον δικό του τρόπο να περάσει στους συνομιλητές του το μήνυμα ότι πρέπει να ετοιμάζονται για χαμηλές πτήσεις. Τους επανέλαβε ότι η διατήρηση των πρωτογενών πλεονασμάτων και η συνέχιση του προγράμματος των μεταρρυθμίσεων είναι μονόδρομος, τουλάχιστον για την επόμενη πενταετία και έως ότου υπάρξει σταθεροποίηση. Αρα, με έμμεσο τρόπο έθεσε εν αμφιβόλω τη δυνατότητα του ΣΥΡΙΖΑ να εφαρμόσει το πρόγραμμα που εξήγγειλε ο Αλέξης Τσίπρας στην Θεσσαλονίκη. Φέρεται να τους είπε ότι «οι αγορές γενικώς αποτιμούν το πολιτικό ρίσκο και την ασάφεια λόγω εκλογών».

Ο ΣΥΡΙΖΑ απορρίπτει τις αιτιάσεις της κυβέρνησης ότι η στάση του ευθύνεται εν μέρει για τις σπασμωδικές αντιδράσεις των αγορών και σχολιάζει ότι πρόκειται για αυθαίρετες προσεγγίσεις. Δεν είναι τυχαίο ότι προβεβλημένο στέλεχος της Κουμουνδούρου υποστηρίζει τη θεωρία ότι τα σπρεντ ανεβαίνουν κάθε φορά που η κυβέρνηση έχει σημαντικές επαφές. «Ανέβηκαν στα ύψη μετά τη συνάντηση του Χαρδούβελη με τη Λαγκάρντ, ανέβηκαν και μετά τη συνάντηση του υπουργού Οικονομικών με τον Σόιμπλε» σχολιάζουν από τον ΣΥΡΙΖΑ και προσθέτουν χαριτολογώντας: «Ενώ όταν εμφανίστηκε ο Λαφαζάνης στον Στουρνάρα το Χρηματιστήριο ανέβηκε».

Μία εξήγηση που δίνει το οικονομικό επιτελείο της αξιωματικής αντιπολίτευσης είναι ότι έφυγαν από την Ευρώπη και κυρίως από τη Γερμανία πολλά επενδυτικά κεφάλαια, κάτι που επηρέασε τις αγορές εις βάρος των πιο αδύναμων κρίκων.

Η αλήθεια είναι ότι η οικονομική ομάδα του ΣΥΡΙΖΑ αναγνωρίζει πως το πρόβλημα είναι κοινό. Και της σημερινής κυβέρνησης και του ΣΥΡΙΖΑ και των εταίρων. Ολοι διαπιστώνουν ότι η κατάσταση δεν περπατάει. Απλώς η Κουμουνδούρου θεωρεί ότι με κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ τα πράγματα θα είναι κάπως καλύτερα για τη χώρα σε επίπεδο διαπραγμάτευσης.

Για τον ΣΥΡΙΖΑ το μείζον είναι να υπάρξει απομείωση των ροών της δανειακής εξυπηρέτησης. Αυτό μπορεί να γίνει είτε με επιμήκυνση δεκαετιών είτε με κούρεμα των επιτοκίων δανεισμού. Ετσι, την ώρα που η χώρα χρειάζεται 6-10 δισ. ετησίως, αυτό το ποσό να μειωθεί περίπου στα 3,5 δισ., σε ένα ποσοστό 2%-3% του ΑΕΠ. Αυτό, σύμφωνα με τον σχεδιασμό της Κουμουνδούρου, μπορεί να ξεκινήσει τώρα και να ολοκληρωθεί το 2022.

Το ίδιο πρόβλημα θα αντιμετωπίσει όμως και μία πιθανή κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ. Εξ αυτού του λόγου ο Αλέξης Τσίπρας είπε στον Γιάννη Στουρνάρα ότι δεν θα πρέπει να επιστραφεί το μαξιλαράκι των 11,5 δισ. ευρώ. «Ετσι απειλείται η δυνατότητα της επόμενης κυβέρνησης να διαμορφώσει όρους διεξόδου» ανέφερε. Η καλύτερη λύση για την Κουμουνδούρου είναι τμήμα των 11,5 δισ. να αξιοποιηθεί για την ανακούφιση των κόκκινων δανείων, υπολογίζοντας ότι τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια αγγίζουν τα 80 δισ.

Ο διοικητής της Τραπέζης της Ελλάδος δεν είχε κανένα πρόβλημα να συνεννοηθεί με την αντιπροσωπεία του ΣΥΡΙΖΑ. Με τον Ευκλείδη Τσακαλώτο είναι περίπου «κολλητοί». Ο Τσακαλώτος όταν μιλάει για οικονομία εμφανίζεται ως παραδοσιακός κεϊνσιανιστής. Οταν όμως επεκτείνεται στα πολιτικά γέρνει προς τα αριστερά. Εξ αυτού του λόγου οι μικροπαρεξηγήσεις που δημιουργήθηκαν στη συνάντηση ΤτΕ και ΣΥΡΙΖΑ δεν αφορούσαν το δίδυμο Στουρνάρα – Λαφαζάνη. Οι δυο τους έχουν κονταροχτυπηθεί αρκετές φορές στη Βουλή. Αλλά στην προχθεσινή συνάντηση ο επικεφαλής της μειοψηφίας της Κουμουνδούρου πήγε περισσότερο ως παρατηρητής…

Μετρώντας το κενό
Στην αξιωματική αντιπολίτευση εκτιμούν ότι η κυβέρνηση ποντάρει σε λάθος σχέδιο. Το χρηματοδοτικό κενό για τα επόμενα δύο χρόνια υπολογίζεται στα 15-20 δισ. ευρώ. Τα 8 δισ. εξ αυτών θα μπορούσε να τα αντλήσει από το ΔΝΤ και άλλα 7 δισ. από τις αγορές. Τίποτε όμως δεν είναι διασφαλισμένο, ιδίως όταν η κυβέρνηση διατυμπανίζει την ανάγκη της για απεμπλοκή από το ΔΝΤ.