Ποιοι οδηγούν την Ευρωπαϊκή Ενωση στην αυτοκτονία;

«Σας ζητούμε να επιτύχετε». Με αυτόν τον τρόπο κλείνει η έκκληση του Βαλερί Ζισκάρ ντ’ Εστέν και του Χέλμουτ Σμιτ, των δύο πατέρων της Ευρώπης. Και εντούτοις, η Ευρώπη αυτοκτονεί ησύχως.

Για καιρό θεωρούσαμε πως η απειλή ερχόταν από τη βαλκανική περιφέρεια: τους Ελληνες, που κόντεψαν να σκοτώσουν το ευρώ, τους Ρουμάνους, που είναι ανίκανοι να διαχειριστούν τη Ρομ μειονότητά τους, η οποία απειλεί τη Σένγκεν. Αποδεικνύεται πως η απειλή έρχεται από την καρδιά της Ευρώπης, από τις τρεις πρώτες χώρες της ΕΕ: τη Βρετανία, τη Γερμανία και τη Γαλλία. Τρεις ένοχοι που υποκύπτουν στις ιστορικά κακές τους συνήθειες και απειλούν μια κοινότητα χτισμένη εδώ και πενήντα χρόνια πάνω στο δίκαιο. Οι Βρετανοί από εγωισμό, οι Γερμανοί από δικονομισμό, οι Γάλλοι από αλαζονεία.

Η πρώτη απειλή είναι εκείνη του Ντέιβιντ Κάμερον, που αρνείται να δώσει τον οβολό του στον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό. Φαινομενικά, ο βρετανός πρωθυπουργός ακολουθεί τη γραμμή της Μάργκαρετ Θάτσερ που φώναζε «I want my money back» («Θέλω πίσω τα λεφτά μου») και εξασφάλισε, το 1984, σημαντική μείωση της συνεισφοράς της χώρας της στον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό. Τουλάχιστον η Σιδηρά Κυρία είχε ορθολογικά επιχειρήματα: η χώρα της ήταν τότε φτωχή και επωφελούνταν λίγο των επιδοτήσεων της κοινής αγροτικής πολιτικής.

Η Βρετανία του Κάμερον, όμηρος των ευρωφοβικών του UKIP, είναι απλώς πλούσια και εγωίστρια: θέλει να επωφελείται της μεγάλης ευρωπαϊκής αγοράς, χωρίς τις ενισχύσεις που εφηύρε ο Ζακ Ντελόρ, οι οποίες επιτρέπουν τη διατήρηση της συνοχής ενός οικονομικού χώρου υποβαλλόμενου στους ανέμους του ανταγωνισμού. Εχει αποδειχθεί εκατό φορές: η ενιαία αγορά δεν μπορεί να επιβιώσει χωρίς αλληλεγγύη σε αντάλλαγμα.

Η δεύτερη απειλή έρχεται από τους Γερμανούς και τον δικονομισμό τους. Η γερμανική υποταγή στον νόμο είναι αρρωστημένη. Από τη συνθήκη του Μάαστριχτ και εξής, το Συνταγματικό Δικαστήριο της Καρλσρούης δεν παύει να πολλαπλασιάζει τις προειδοποιήσεις εναντίον της μεταφοράς κυριαρχικών δικαιωμάτων στην Κομισιόν, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και κυρίως την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα. Τίποτε δεν μπορεί να γίνει χωρίς την οπισθογράφηση της Μπούντεσταγκ, ιδίως το να μπει χέρι στις πολύτιμες οικονομίες των Γερμανών. Ειδάλλως, θα πρέπει να αλλάξει το γερμανικό Σύνταγμα. Με δημοψήφισμα.

Ενα δημοσιονομικό ατύχημα δεν μπορεί σήμερα να αποκλειστεί. Θυμόμαστε εκείνη τη σωτήρια δήλωση της 26ης Ιουλίου του 2012, όταν ο πρόεδρος της ΕΚΤ, Μάριο Ντράγκι, δεσμεύτηκε να «κάνει ό,τι είναι απαραίτητο» ώστε να προστατεύσει το ενιαίο νόμισμα. Ομως, είχε διευκρινίσει, «στο πλαίσιο της εντολής μας», ένα είδος συγκεκαλυμμένης ομολογίας πως επρόκειτο να παραβιάσει με χαρά την εντολή του. Η Καρλσρούη προσέφυγε στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο και η ετυμηγορία αυτού του τελευταίου αναμένεται στα τέλη του έτους. Δεν προδικάζουμε την απόφασή του αλλά το σημείο ρήξης βρίσκεται κοντά. Και θα αναζωπύρωνε την καχυποψία των αγορών, όπως θα άνοιγε τον δρόμο στα γεράκια της Μπούντεσμπανκ και κυρίως στους πολέμιους του ευρώ από την Εναλλακτική για τη Γερμανία.

Η τρίτη απειλή είναι γαλλική. Επικαλούμενη την υπεροχή της πολιτικής, η Γαλλία μπαίνει στον πειρασμό της πολιτικής σύγκρουσης αμέσως μόλις τολμήσει να τη θίξει η Ευρώπη. Το είδαμε με την πολιτική της κενής καρέκλας του Ντε Γκολ το 1966. Το παρατηρούμε σήμερα με την άρνηση της Γαλλίας να μεταρρυθμιστεί και να εξυγιάνει τα δημόσια οικονομικά της. Το περιοδικό «Σπίγκελ» δημοσίευσε ένα αποκαλυπτικό γράφημα που δείχνει ότι το έλλειμμα της Γερμανίας τη δεκαετία 2007-2016 φτάνει το 7,1% του ΑΕΠ έναντι… 46,3% στη Γαλλία. Και το γαλλικό χρέος καταλήγει να είναι το διπλάσιο από εκείνο της Γερμανίας. Αν δεν εγκαταλείψει η Γαλλία το ευρώ, όπως το επιθυμεί η Μαρίν Λεπέν, θα εγκαταλείψει το ευρώ τη Γαλλία.

Αυτές οι τρεις απειλές – βρετανική, γαλλική, γερμανική – επιβεβαιώνουν πως το στάτους κβο δεν είναι βιώσιμο.