Η οικονομική κρίση βλάπτει σοβαρά την Υγεία

Για την «οικονομία του πόνου» στην Ελλάδα έχει μιλήσει ο νομπελίστας οικονομολόγος και αρθρογράφος των «Νιου Γιορκ Τάιμς» Πολ Κρούγκμαν. Και πραγματικά στον τομέα της Υγείας οι πολίτες πονάνε τα χρόνια της κρίσης. Η ανεργία, η ανασφάλεια στην εργασία και η απώλεια εισοδήματος έχουν σημαντική επίδραση στην υγεία, όπως αναφέρουν μελετητές. Πρόκειται για ακόμη  έναν κύκλο στη σπείρα της φτώχειας.

Τα τρία εκατομμύρια ξεπερνούν μετά την κρίση οι ανασφάλιστοι πολίτες της χώρας, ενώ χιλιάδες είναι αυτοί που είναι ασφαλισμένοι αλλά αδυνατούν να καλύψουν τα όποια έξοδα νοσηλείας, εξετάσεων και φαρμάκων που απαιτούνται. Ερευνες της ΕΕ αποκαλύπτουν ότι περίπου οι μισοί πολίτες (το 47%) δηλώνουν ότι δεν λαμβάνουν την αναγκαία περίθαλψη.

Εκτός από την έλλειψη ασφάλισης, σημαντικό εμπόδιο για πολλούς είναι η δραστική αύξηση στη συμμετοχή των πολιτών στη φαρμακευτική δαπάνη. Ετσι, τα μέτρα οδήγησαν στην αύξηση της συμμετοχής για αγορά φαρμάκων, φθάνοντας σήμερα στο 29% από 12% που κυμαινόταν προ κρίσης.

Απόρροια αυτού είναι συχνά η διακοπή της φαρμακευτικής αγωγής.

Γιατροί που συμμετείχαν σε έρευνα της IPSOS δήλωσαν ότι το 17% των ασθενών τους που ακολουθούσαν χρόνια αγωγή έμεινε ανασφάλιστο κατά το προηγούμενο έτος. Αποτέλεσμα ήταν οι περίπου τέσσερις στους δέκα (το 44%) από αυτούς να αναγκαστούν να διακόψουν την αγωγή λόγω οικονομικής στενότητας.

Οπως αναφέρθηκε, παρά τη χρόνια πάθηση, χρειάστηκε είτε να τροποποιήσουν την αγωγή τους αφού δεν μπορούσαν να πληρώσουν γιατρούς και φάρμακα είτε ακόμη και να πάψουν να την ακολουθούν. Οι γιατροί που συμμετείχαν στην έρευνα ανέφεραν πως ένας στους τρεις από τις περιπτώσεις των ασθενών αυτών παρουσίασε επιδείνωση της υγείας του.

Εκτιμήσεις μάλιστα της Εθνικής Σχολής Δημόσιας Υγείας δείχνουν πως το ποσοστό των νοικοκυριών με τουλάχιστον έναν χρονίως πάσχοντα (με διαβήτη, υπέρταση, Αλτσχάιμερ, χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια) που υπόκειται σε «καταστροφικές δαπάνες» έχει αυξηθεί από 3,6% το 2010 σε 7,8% το 2013. Το ποσοστό των νοικοκυριών που αντιμετωπίζει «καταστροφικές δαπάνες» εξαιτίας του κόστους της φαρμακευτικής περίθαλψης εκτιμάται σε 4,5% επί του συνόλου το 2013, όταν το αντίστοιχο ποσοστό το 2010 δεν υπερέβαινε το 1,6%. Σημειώνεται ότι ως καταστροφική δαπάνη για την υγεία ορίζεται η δαπάνη που ξεπερνά το 20% του εισοδήματος του νοικοκυριού ή το 40% του αντίστοιχου εισοδήματος αφού έχει αφαιρεθεί η δαπάνη για διατροφή.

Με τη σειρά του, ο συνδυασμός της πίεσης που υφίστανται οι πολίτες με την έλλειψη της κατάλληλης αγωγής ενισχύει την εμφάνιση κρουσμάτων όπως καρδιοπάθειες, εγκεφαλικά επεισόδια, κίρρωση του ήπατος, κυκλοφορικών προβλημάτων και καρκίνων. Ενδεικτικό είναι ότι αν και σε άλλες χώρες της ΕΕ η νοσηρότητα εξαιτίας τέτοιων ασθενειών μειώνεται, στην Ελλάδα είτε παραμένει στάσιμη είτε ακόμη και αυξάνεται σε κάποιες περιπτώσεις. Ερευνες έχουν δείξει πως η ανεργία συνδέεται με αύξηση της θνησιμότητας κατά 20% έως 25%.

Επιστήμονες εξάλλου από τα Πανεπιστήμια της Οξφόρδης και του Κέιμπριτζ, με συναδέλφους τους από τη Σχολή Υγιεινής και Τροπικής Ιατρικής του Λονδίνου διέκριναν σε μελέτη τους άμεση σχέση των συνεπειών που είχε η κρίση στην πρόσβαση των υπηρεσιών υγείας και των φαρμάκων με την αύξηση λοιμωδών νόσων αλλά και την εκδήλωση ψυχικών νοσημάτων.

Οι νέοι. Μεγάλο πλήγμα έχουν δεχθεί οι νέοι. Το 31% των νέων στην ΕΕ αναφέρει ως βασικό λόγο αδυναμίας πρόσβασης σε παροχές υγείας το υψηλό κόστος των υπηρεσιών αυτών. Η Ελλάδα, ωστόσο, διαθέτει το υψηλότερο ποσοστό – της τάξης του 64% – νέων που δηλώνει την αιτία αυτή ως τη βασικότερη για την έλλειψη υγειονομικής περίθαλψης.

«Στην Ελλάδα η αυξητική τάση αντικατοπτρίζει τα μέτρα λιτότητας του 2011, όπως για παράδειγμα η μείωση του χρόνου δωρεάν περίθαλψης για τους ανέργους αλλά και η ευρύτερη ανάγκη για όλους ανεξαιρέτως τους πολίτες να συνδράμουν οικονομικά περισσότερο προκειμένου να καλύψουν τα ιατρικά έξοδα» σημειώνει ευρωπαϊκή μελέτη.

Ετσι, όμως, το βάρος πέφτει τελικά στον τομέα των ήδη επιβαρημένων υπηρεσιών υγείας των δημόσιων νοσοκομείων. Οι πολίτες δηλαδή αντί να καταφεύγουν σε δομές της πρωτοβάθμιας φροντίδας ή άλλους ιδιωτικούς φορείς, στρέφονται στην εισαγωγή στα νοσοκομεία προκειμένου να καλύψουν ανάγκες σε εξετάσεις και αγωγή.