Τεστ θετικό για την έξοδο από το Μνημόνιο

To πρώτο δειλό βήμα για την έξοδο από το μνημονιακό καθεστώς έγινε τον περασμένο Απρίλιο, όταν το ελληνικό Δημόσιο βγήκε για πρώτη φορά έπειτα από 4 χρόνια για δανεισμό στις αγορές. Το δεύτερο έγινε χθες όταν οι 4 συστημικές ελληνικές τράπεζες (Alpha, Πειραιώς, Εθνική, Eurobank) πέρασαν τα στρες τεστ της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας χωρίς πρόσθετες κεφαλαιακές ανάγκες απελευθερώνοντας το «μαξιλάρι» των 11,4 δισ. ευρώ του Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας.

Είχε μεσολαβήσει, βεβαίως, πριν από λίγες μέρες το «ξύλο» από τις αγορές, που ανέβασε τα επιτόκια των ελληνικών ομολόγων στα ύψη.

Ωστόσο, με τα 11,4 δισ. ευρώ του ΤΧΣ ελεύθερα, αφού δεν θα τα χρειαστούν οι τράπεζες για ανακεφαλαιοποίηση, τα χθεσινά αποτελέσματα των στρες τεστ φέρνουν πράγματι πιο κοντά την προοπτική εξόδου από το Μνημόνιο.

Επίσης καλλιεργούν ελπίδες ότι θα ενισχυθεί η ρευστότητα στην οικονομία, ενώ ανοίγουν τον δρόμο για την ιδιωτικοποίηση των τραπεζών και την επιστροφή των 16 δισ. ευρώ στα ταμεία του Δημοσίου. Αυτά υπό την προϋπόθεση ότι θα ξεπεραστεί ο επόμενος σκόπελος των κόκκινων δανείων.

ΔΙΧΤΥ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ. Σε κάθε περίπτωση, σύμφωνα με κυβερνητικό παράγοντα, η κυβέρνηση μπορεί πλέον να βάλει στο τραπέζι της διαπραγμάτευσης με την τρόικα την πρότασή της να χρησιμοποιηθούν τα  11,4 δισ. του ΤΧΣ ως δίχτυ ασφαλείας για τη μεταμνημονιακή περίοδο. Ενα σχέδιο προβλέπει τη μεταβίβαση των 11,4 δισ. στον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Σταθερότητας (ESM), ο οποίος θα ανοίξει πιστωτική γραμμή στην Ελλάδα για να χρηματοδοτείται σε περίπτωση που δεν μπορεί να καλύψει τις ανάγκες της από τις αγορές.

Κυβερνητικοί κύκλοι έλεγαν χθες ότι η συζήτηση θα ξεκινήσει σε 2 εβδομάδες, όταν θα κλείσει οριστικά ο κύκλος των στρες τεστ της ΕΚΤ. Τότε περίπου, συμπτωματικά, είναι που θα επιστρέφει και η τρόικα στην Αθήνα, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις.

Τα χθεσινά αποτελέσματα των στρες τεστ για τις ελληνικές τράπεζες εξέπληξαν ευχάριστα, καθώς αποδείχθηκαν ένα κλικ καλύτερα ακόμη κι από τις αισιόδοξες εκτιμήσεις των τελευταίων ημερών. Συγκεκριμένα, με βάση το λεγόμενο δυναμικό σενάριο, που λαμβάνει υπόψη του τα εγκεκριμένα από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή το 2014 σχέδια αναδιάρθρωσης των τραπεζών, οι τρεις στις τέσσερις συστημικές τράπεζες δεν εμφανίζουν καμία κεφαλαιακή ανάγκη, ενώ και η τέταρτη, η Eurobank, έχει ανάγκη μόνο από 17,5 εκατ. ευρώ. Δηλαδή, όπως αναφέρει στην ανακοίνωσή της η Τράπεζα της Ελλάδος, «στην ουσία δεν παρουσιάζει κεφαλαιακή υστέρηση». Μία ελληνική τράπεζα, η Alpha Bank, περνάει και το λεγόμενο στατικό σενάριο.

«Ηταν μια ψήφος εμπιστοσύνης στο τραπεζικό σύστημα που βρίσκεται στην καρδιά της οικονομίας» έλεγε χθες κυβερνητικός παράγων, υπενθυμίζοντας ότι λίγους μήνες πριν ο επικεφαλής της αντιπροσωπείας του ΔΝΤ Πολ Τόμσεν ισχυριζόταν ότι οι κεφαλαιακές ανάγκες των τραπεζών είναι 10-14 δισ. ευρώ ενώ και άλλοι αναλυτές είχαν ρίξει πρόσφατα σκιές στην αξιοπιστία του τραπεζικού συστήματος.

Τελικά, τα 8,3 δισ. ευρώ που άντλησαν οι τράπεζες το πρώτο εξάμηνο του 2014, υπερκαλύπτοντας τις απαιτήσεις του προηγούμενου στρες τεστ της Τραπέζης της Ελλάδος (6,4 δισ.), αποδείχθηκαν αρκετά για να ανταποκριθούν στις ανάγκες και του δεύτερου στρες τεστ.

ΣΑΜΑΡΑΣ, ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ο Πρωθυπουργός Αντώνης Σαμαράς δήλωσε ότι «τα τεστ αντοχής των ελληνικών τραπεζών ξεπέρασαν κάθε προσδοκία» προσθέτοντας ότι «πλέον, βήμα βήμα, πάνω σε στέρεες βάσεις βγαίνουμε από την κρίση». Ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Βαγγέλης Βενιζέλος επεσήμανε ότι τα θετικά αποτελέσματα «είναι ένα ακόμα βήμα προς την ασφαλή έξοδο από το Μνημόνιο». Κυβέρνηση και επιχειρήσεις επεσήμαιναν χθες ότι το ζητούμενο πλέον είναι να επιστρέψουν οι τράπεζες στον ρόλο τους και να αρχίσουν να χρηματοδοτούν την οικονομία. Οπως δήλωσε ο υπουργός Οικονομικών Γκίκας Χαρδούβελης, «ως πολιτεία, αναμένουμε ότι οι τράπεζες θα αφοσιωθούν στη χρηματοδότηση της οικονομίας, δηλαδή στην ουσιαστική ενίσχυση της ρευστότητας στην αγορά».

Οι ίδιες οι τράπεζες εκτιμούν ότι, πράγματι, αναμένεται να βελτιωθεί η πρόσβασή τους στη διατραπεζική αγορά, αλλά και στα κεφάλαια της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, κάτι που θα τους επιτρέψει να ενισχύσουν τις πιστώσεις.

Τραπεζικές πηγές προσθέτουν, όμως, ότι κλειδί των εξελίξεων στον κλάδο θα αποτελέσει η υπόθεση των κόκκινων δανείων ενόψει της κατάθεσης του σχετικού νομοσχεδίου από τον υπουργό Ανάπτυξης Νίκο Δένδια. Οπως επεσήμανε χαρακτηριστικά ο πρόεδρος του ΣΕΒ Θεόδωρος Φέσσας, η αποτελεσματική διαχείριση των κόκκινων δανείων «αποτελεί τη σημαντικότερη πρόκληση και το μεγαλύτερο κίνδυνο για το τραπεζικό σύστημα, αλλά και για τις προοπτικές της αναπτυξιακής πορείας της χώρας».

Επόμενο βήμα για τις τράπεζες με ιδιαίτερη σημασία και για την ελληνική οικονομία είναι η ιδιωτικοποίησή τους. Μια ιδιωτικοποίηση που μεταφράζεται σε δυνητικά έσοδα 16 δισ. ευρώ για το ελληνικό Δημόσιο – όσα έβαλε για την ανακεφαλαιοποίησή τους. Τα χρήματα αυτά, εφόσον εισπραχθούν, θα διατεθούν για την περαιτέρω μείωση του δημοσίου χρέους. Οπως επεσήμαινε χθες παράγοντας του υπουργείου Οικονομικών, «η διευρυμένη συμμετοχή του ιδιωτικού τομέα στις τράπεζες επιτρέπει τη σταδιακή επιστροφή των ποσών που έχει δανειστεί από το ελληνικό Δημόσιο και συνεπώς τη σημαντική μείωση του δημοσίου χρέους».

50 κρίσιμες ημέρες έως τον Δεκέμβριο
Μετά τα στρες τεστ ξεκίνησε για την κυβέρνηση αντίστροφη μέτρηση 50 ημερών έως τη Σύνοδο Κορυφής της 18ης Δεκεμβρίου. Μέχρι τότε θα επιδιώξει να κλείσει τη συμφωνία για το τέλος του Μνημονίου και τη νέα «πιστωτική γραμμή», με κεφάλαια από τα αδιάθετα 11,4 δισ. ευρώ του Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας.