Θα προκαλούσε πραγματικό σοκ στην ευρωζώνη: Αυτό αναγνώρισαν ακόμη και τα γεράκια των Βρυξελλών για την επιστολή που προτίθετο να αποστείλει στη Ρώμη ο Ζοζέ Μπαρόζο πριν υποπέσει στην αντίληψη της Ανγκελα Μέρκελ και κάνει τις απαραίτητες διορθώσεις με τον Ζαν -Κλοντ Γιούνκερ. Το θρίλερ παίχτηκε οκτώ ημέρες πριν παραδώσει ο Μπαρόζο τα ηνία της Κομισιόν στον Γιούνκερ. Το περιεχόμενο της επιστολής του απερχόμενου προέδρου αφορούσε τον προϋπολογισμό που κατέθεσε στις Βρυξέλλες η κυβέρνηση Ρέντσι για το 2015. Ο Μπαρόζο ζητούσε εξηγήσεις σε πολύ αυστηρούς τόνους. Ο σκοπός του απερχόμενου προέδρου, λένε οι γνώστες, ήταν να προλειάνει το έδαφος για την επιστροφή του στην κεντρική πολιτική σκηνή της Πορτογαλίας. Η επιστολή ωστόσο ήρθε σε γνώση του διαδόχου του στην Κομισιόν καθώς και σε διάφορες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες. Το αποτέλεσμα ήταν να αφαιρεθεί από τον Μπαρόζο για να χτενιστεί προκειμένου να αποφευχθεί άλλη μια κρίση στο εσωτερικό της ΕΕ.
Ο λόγος είναι απλός: η αρχική επιστολή δεν άφηνε κανένα περιθώριο στη Ρώμη. Ο προϋπολογισμός της Ιταλίας θα απορριπτόταν στις 29 Οκτωβρίου, οπότε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα αποφασίσει ποιοι εθνικοί προϋπολογισμοί θα περάσουν τις εξετάσεις του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης και ποιοι θα μείνουν μετεξεταστέοι. Οι διορθώσεις που ζητούσε ο Μπαρόζο ήταν πρακτικά αδύνατον να γίνουν. Η θηλιά στον λαιμό ωστόσο ήταν η άρνηση να αναγνωρισθούν στην Ιταλία οι εξαιρετικές συνθήκες (ύφεση, αποπληθωρισμός και μεταρρυθμίσεις) που προβλέπει το Σύμφωνο Σταθερότητας επιτρέποντας τη μεταφορά της επίτευξης κάποιων στόχων του για το 2017. Η άρνηση αυτή σήμαινε πρακτικά ότι η Ιταλία θα έπρεπε να μηδενίσει το έλλειμμά της τον επόμενο χρόνο. Αυτό θα ισοδυναμούσε με πακέτο περικοπών των δημοσίων δαπανών που θα ανερχόταν σε πολλά δισεκατομμύρια ευρώ και, επομένως, με τεράστιο πλήγμα για την ιταλική οικονομία και τις προοπτικές ανάκαμψής της.
Η «εξέγερση» ξέσπασε πριν από τρεις ημέρες όταν η επιστολή έφτασε στα χέρια των ανθρώπων του Γίρκι Καϊτάνεν. Αν και γεράκι που βρίσκεται σε απόλυτη σύμπνοια με το Βερολίνο, ο φινλανδός επίτροπος αναγνώρισε ότι οι απαιτήσεις Μπαρόζο θα μπορούσαν να προκαλέσουν ένα «συστημικό σοκ» σε ολόκληρη την ευρωζώνη. Από εκείνο το σημείο άρχισε η αντίστροφη μέτρηση για την επιστολή Μπαρόζο. Ο απερχόμενος πρόεδρος της Κομισιόν εμφανίστηκε ενοχλημένος από την πρωτοβουλία της Ιταλίας να δώσει στη δημοσιότητα την επίμαχη επιστολή. «Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεν βλέπει θετικά αυτή τη δημοσιοποίηση διότι επί του παρόντος διεξάγουμε ανεπίσημες συζητήσεις με διάφορες κυβερνήσεις». Για την ταμπακέρα δεν είπε κουβέντα.