[Στιγμές] Τα γκραφίτι του Κρεμλίνου

Σε ένα κτίριο στο κέντρο της Μόσχας τα γραφεία του Σετ μοιάζουν με τον χώρο που θα φιλοξενούσε μια τεχνολογική start-up. Καλοντυμένοι εικοσάρηδες εργάζονται σε υπολογιστές ή τσεκάρουν τα iPhone τους. Ενα καλάθι μπάσκετ βρίσκεται σε μια γωνιά, έχοντας στο φόντο μια ανάποδη φωτογραφία του Αλεξέι Ναβάλνι, του ηγέτη της αντιπολίτευσης στη Ρωσία ο οποίος τέθηκε σε κατ’ οίκον περιορισμό τον Φεβρουάριο.

Το περιβάλλον ανήκει σίγουρα στον 21ο αιώνα. Ομως το μανιφέστο της ομάδας θυμίζει πολιτική κίνηση του περασμένου αιώνα. «Το μονοπάτι που χάραξε ο πατέρας το ακολουθούμε πιστά. Δεν αντιμαχόμαστε τη δύναμή του, τη μοιραζόμαστε, μαθαίνουμε από αυτήν, μαζί με τον πατέρα στέλνουμε την ενέργεια στο παρόν και το μέλλον». Οπου «πατέρας» ο Βλαντίμιρ Πούτιν.

Αυτό είναι το Σετ, δηλαδή το Δίκτυο: μια οργάνωση που λειτουργεί σαν συνδυασμός της πάλαι ποτέ Κομσομόλ, της νεολαίας του ΚΚΣΕ, μιας κολεκτίβας τέχνης για πατριώτες-χίπστερ και μιας αίρεσης προσωπολατρίας. Πρόκειται για την καινούργια νεολαία του Κρεμλίνου που επιχειρεί να προσελκύσει τους μορφωμένους και δημιουργικούς νέους Ρώσους στην πολιτική του προέδρου της χώρας. «Να αναπτύξει τα ταλέντα τους για να προωθήσει τις ρωσικές αξίες παγκοσμίως, μέσω μιας πατριωτικής νέας κουλτούρας στην επιχειρηματικότητα, την ιδεολογία και την τέχνη» όπως λέει ένας από τους ιδρυτές της, ο Αρτούρ Ομαρόφ. Στόχος είναι η λεγόμενη «γενιά του Πούτιν» – οι έφηβοι και οι εικοσάρηδες που δεν θυμούνται άλλον ηγέτη προτού αναλάβει την εξουσία εκείνος το 2000. Οι πιτσιρικάδες που «δεν ξέρουν από πολιτική και το μόνο που θέλουν είναι να ντύνονται ωραία και να φτιάχνουν γκραφίτι» όπως εξηγεί ο Γκριγκόρι Τουμάνοφ, δημοσιογράφος της εφημερίδας «Κομερσάντ». «Στη Ρωσία έχει γίνει μόδα να δουλεύεις για την κυβέρνηση».

Πριν από μία εβδομάδα, στα 62α γενέθλια του Πούτιν, οι καλλιτέχνες του Σετ έφτιαξαν ένα τεράστιο γκραφίτι στον τοίχο ενός κτιρίου στο Καλίνινγκραντ, τον ρωσικό θύλακο στη Βαλτική μεταξύ Πολωνίας και Λιθουανίας. Στο γκραφίτι διακρίνεται ένας από τους «ευγενείς» – ο νέος όρος που χρησιμοποιεί το Σετ για τους ρώσους στρατιώτες χωρίς διακριτικά που κατέλαβαν σιωπηλά την Κριμαία τον Μάρτιο – να δίνει μια γάτα σε ένα παιδί στη Σεβαστούπολη. Στο κέντρο ζωγράφισαν τεράστιο το πρώτο γράμμα μιας ρωσικής λέξης που διακρίνεται στη βάση: Σίλα, δηλαδή δύναμη. Την ίδια περίοδο φτιάχτηκαν ανάλογα γκραφίτι σε άλλες έξι πόλεις, το καθένα με άλλη λέξη. Ολα τα αρχικά όμως σχηματίζουν τη λέξη «σπασίμπα», ευχαριστώ «στον αρχιτέκτονα της νίκης»… «Οι Ρώσοι μετά τον Πούτιν είναι διαφορετικοί» λέει ένα μέλος του Σετ. «Πήραμε την Κριμαία, κάναμε τους Ολυμπιακούς και αρχίσαμε να κερδίζουμε στο χόκεϊ… Πριν χάναμε κάθε φορά…».