[Διαστάσεις] Τα μαντρόσκυλα γαβγίζουν

Οταν ήμουν μικρός κι αθώος, με ενοχλούσε πολύ να διαβάζω και να ακούω τι θέλουν οι αγορές. Και ποιες είναι αυτές, σκεφτόμουν, όνομα δεν έχουν; Να έρθουν, να συστηθούν, να ξέρουμε με ποιον έχουμε να κάνουμε. Αλλιώς να το βουλώσουν. Ισως να το έγραψα και καμιά φορά, ευτυχώς πριν ακόμη αρχίσει να μας εκθέτει όλους η Google.

Μεγαλώνοντας, έμαθα δύο πράγματα. Το πρώτο είναι ότι οι αγορές δεν χαμπαριάζουν από χαρακτηρισμούς. Ούτε προσβάλλονται. Οσο κι αν τις αποκαλεί ο Στρατούλης «διεθνείς ενώσεις απατεώνων που ενδιαφέρονται μόνο για το κέρδος», όσο κι αν υποστηρίζει ότι αποτελούν «το νέο μαντρόσκυλο του συστήματος, με το οποίο το κατεστημένο αντικατέστησε τον στρατό», εκείνες παραμένουν ατάραχες. Ισως επειδή ακριβώς δεν έχουν όνομα. Ισως επειδή πράγματι ενδιαφέρονται μόνο για το κέρδος – και μάλιστα δεν το θεωρούν κακό.

Το δεύτερο είναι ότι, ναι, πρέπει δυστυχώς να μας ενδιαφέρει πώς «σκέπτονται» οι αγορές. Οχι για να ικανοποιούμε σώνει και καλά τις επιθυμίες τους: μια από τις βασικές αρχές τής (τόσο παρεξηγημένης) σοσιαλδημοκρατίας, για παράδειγμα, είναι η πρωτοκαθεδρία της πολιτικής έναντι της οικονομίας. Αλλά για να προβλέπουμε τις αντιδράσεις τους στην πολιτική που χαράσσουμε και να τις λαμβάνουμε υπόψη στις αποφάσεις μας. Οταν μια σημερινή ή αυριανή κυβέρνηση σχεδιάζει ή απαιτεί το τέλος των Μνημονίων, πρέπει να γνωρίζει ότι οι αγορές στις οποίες θα απευθυνθεί αναγκαστικά στη συνέχεια μπορεί να μην πείθονται από τις διαβεβαιώσεις του Γιακουμάτου ούτε να τρομοκρατούνται από τις απειλές του Σκουρλέτη. Είναι λοιπόν πιθανό να την αποδοκιμάσουν, όπως ακριβώς συμβαίνει αυτές τις ημέρες. Και τότε πρέπει να είναι έτοιμο προς εφαρμογή ένα Plan B. Υπάρχει; Και τι ακριβώς προβλέπει; Ατακτη υποχώρηση; Αποχώρηση από την ευρωζώνη; Προσφυγή στην UNESCO, όπως για τα Γλυπτά του Παρθενώνα;

Η κυβέρνηση και η αντιπολίτευση, η καθεμιά για διαφορετικούς λόγους, καλλιεργούν την ψευδαίσθηση ότι είμαστε μια «φυσιολογική» χώρα. Δεν είμαστε. Είμαστε μια χώρα όπου ακούγονται καθημερινά απίστευτα πράγματα, γίνονται απίθανες καταγγελίες, εκτοξεύονται τρομερές απειλές. Και το περίεργο είναι ότι όλα αυτά οι αγορές τα μαθαίνουν, κάποιον πληροφοριοδότη πρέπει να έχουν.