Γιατί οι Γερμανοί φοβούνται την Google

Σήμερα η Γερμανία είναι πολλά πράγματα: πρωτοπόρος στην καθαρή τεχνολογία, βιομηχανική μηχανή, κέντρο της εξωτερικής πολιτικής της ΕΕ. Φαίνεται όμως ότι εσχάτως θέλει να κατακτήσει και μια άλλη ιδιότητα – να γίνει ένα έθνος Λουδιτών.

Ασφαλώς πρόκειται για ένα στερεότυπο. Αλλά, για να είμαστε ειλικρινείς, η Γερμανία δεν είναι το καλύτερο μέρος για να φιλοξενήσει μια μεγάλη τεχνολογική εταιρεία. Ο Γκίντερ Οτινγκερ, γερμανός πολιτικός και νέος επίτροπος της Κομισιόν για την ψηφιακή οικονομία και κοινωνία, επιτέθηκε στην Google για το γεγονός ότι έχει ισχυρή παρουσία στην Ευρώπη ενώ μίλησε για «περικοπές» στο μερίδιο που κατέχει ο αμερικανικός κολοσσός στην αγορά. Στο Βερολίνο, ο Ζίγκμαρ Γκάμπριελ, αντικαγκελάριος και υπουργός Οικονομίας, εξετάζει εάν το γερμανικό κράτος μπορεί να κατατάξει την Google στο ζωτικό τμήμα των υποδομών της χώρας και επομένως η εταιρεία να υπαχθεί στο αυστηρό κανονιστικό πλαίσιο που ισχύει στη χώρα.

Εξίσου αρνητικοί απέναντι στην Google είναι οι πολίτες, την οποία συνήθως αποκαλούν «Χταπόδι». Ακόμη και ο Ματίας Ντέπνφερ, ένα πρόσωπο που κυριαρχεί στην παγκόσμια οικονομία ως επικεφαλής του μεγαλύτερου εκδοτικού ομίλου της Γερμανίας, του Springer, έχει δηλώσει ότι «φοβάται την Google». Η Google δεν είναι ο μοναδικός στόχος της τευτονικής οργής. Πριν από λίγες εβδομάδες ένα γερμανικό δικαστήριο απαγόρευσε στην Uber να δραστηριοποιείται στη χώρα, με το αιτιολογικό ότι η εταιρεία παραβίασε τον ομοσπονδιακό νόμο για τους επαγγελματίες οδηγούς. Και η Amazon έχει εμπλακεί σε μια μακρά και εξαντλητική διαμάχη με το πιο ισχυρό συνδικάτο της χώρας για τις συνθήκες εργασίας και τους μισθούς των εργαζομένων της.

Στους εξωτερικούς παρατηρητές όλα αυτά μοιάζουν με ακόμη ένα δείγμα του συλλογικού γερμανικού φόβου. Σύμφωνα με αυτήν την οπτική, η Γερμανία είναι ο νευρωτικός μπάστακας της ψηφιακής επανάστασης που τρέμει σύγκορμος για καθετί νέο και είναι καχύποπτος απέναντι σε καθετί αμερικανικό, μια κρυψίνους κοινωνία που δεν έχει ξεπεράσει ακόμη το τραύμα της Στάζι και υπερεκτιμά τη σημασία της προστασίας των προσωπικών δεδομένων.

Αλλά από αυτήν την καρικατούρα λείπει κάτι βασικό. Η Γερμανία δεν φοβάται την τεχνολογία. Ούτε αντιπαθούμε την Αμερική. Αντίθετα: όταν η Apple παρουσιάζει κάποιο νέο της προϊόν, τα μέσα ενημέρωσης κάνουν εκτενή αφιερώματα και οι καταναλωτές κάνουν ουρά μπροστά στα καταστήματα. Οι περισσότεροι Γερμανοί χρησιμοποιούν το Google και το facebook καθημερινά χωρίς να ιδρώνουν τα χέρια τους όταν πληκτρολογούν στη μηχανή αναζήτησης ή αποδέχονται τα αιτήματα φιλίας.

Για την πολιτική, η Σίλικον Βάλεϊ είναι ένα μαγικό μέρος. Είναι αυτό που θέλει να γίνει το Βερολίνο. Είναι εκεί όπου πηγαίνουν οι επιχειρηματίες μας για να «κλέψουν» νέες ιδέες. Μιλώντας σε μια εκδήλωση για κάποιο βιβλίο στη Σίλικον Βάλεϊ, ο Γκάμπριελ θυμήθηκε με γνήσια νοσταλγία πώς περιπλανιόταν στο Πάλο Αλτο όταν επισκέφθηκε για πρώτη φορά το μέρος τη δεκαετία του 1990 και πώς μύριζε γύρω από το γκαράζ της Hewlett – Packard την καινοτομία στον αέρα.

Τι συμβαίνει; Πώς μπορεί η Γερμανία και να φοβάται και να αγαπά την τεχνολογία και τις επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στον τομέα; Για να απαντήσει κανείς, πρέπει να κοιτάξει στο επιχειρηματικό μοντέλο που αντιπροσωπεύουν. Η πραγματική αιτία της σύγκρουσης βρίσκεται στην επιχειρηματική κουλτούρα αυτών των πρώην νεοφυών επιχειρήσεων της Σίλικον Βάλεϊ που εξελίχθηκαν σε κολοσσούς και τώρα σαρώνουν την Ευρώπη. Για να δημιουργηθούν και αναπτυχθούν, εταιρείες όπως η Amazon ή η Uber λειτούργησαν σαν ελευθεριακοί καουμπόηδες που αγνοούν εμπόδια και κανόνες.

Η Σίλικον Βάλεϊ δεν φοβάται ούτε τα πρόστιμα ούτε τις επιπλήξεις των πολιτικών. Επενδύει εκατομμύρια για να επηρεάζει τα κέντρα αποφάσεων στις Βρυξέλλες και στο Βερολίνο κι επειδή οι δημοκρατικές διαδικασίες είναι αργές από τη φύση τους, ακολουθεί τους δικούς της κανόνες στο μεταξύ. Είναι αυτό το αναρχικό πνεύμα που κάνει τους Γερμανούς τόσο νευρικούς. Αγαπάμε την τεχνολογία αλλά τη θέλουμε με τους δικούς μας κανόνες. Στη Γερμανία, οι καουμπόηδες πρέπει να παραμείνουν στις ταινίες του σινεμά.

Η Αννα Σάουερμπρεϊ είναι αρθρογράφος της γερμανικής εφημερίδας «Der Tagesspiegel»