Τι γυρεύει ένας εύζωνος στο Παρίσι;

Εικόνα πρώτη: Ελληνες αστυνομικοί παρατεταγμένοι σε ασπρόμαυρο κάδρο, με κλομπ ανά χείρας και κράνη στο κεφάλι. Μπροστά τους οι περφόρμερ του συγκροτήματος Daft Punk με τη χαρακτηριστική κάσκα α λα ρομπότ. Μοιάζει με οπτική οφθαλμαπάτη, όπου η αστυνόμευση της τέχνης συναντά τη «ρομποτοποίησή» της.

Εικόνα δεύτερη: Ο Πύργος του Αϊφελ σαν ανεπίδοτη καρτ ποστάλ με τρύπες από σφαίρες στο «σώμα» της. Μια συμβολική πράξη βίας απέναντι σε ένα εθνικό σύμβολο.

Ο Αντώνιος Ρουσοχατζάκης και ο Ντιντιέ Μαρτέν – ή αντιστρόφως – δεν φοβούνται τα σύμβολα, ακόμη κι όταν είναι καλά προστατευμένα μέσα στο κέλυφος του φολκλόρ. Με την κοινή έκθεσή τους «Παρίσι – Αθήνα» στην γκαλερί Genesis του Κολωνακίου (Χάρητος 35), που ξεκινά την 1η Οκτωβρίου, «διαβάζουν» μέσα από διαφορετική οπτική εικόνες που έχουν περάσει στο συλλογικό ασυνείδητο είτε των Παριζιάνων είτε των Αθηναίων είτε των Παριζιάνων που έχουν επισκεφθεί την Αθήνα και ανάποδα. Πρόκειται για καινούργια έργα με ακουαρέλες και μαρκαδόρους, τα οποία οι δύο καλλιτέχνες δούλευαν επί τρεις μήνες. «Δεν θέλαμε να γίνουμε ούτε μια στιγμή φολκλόρ. Θέλαμε να χρησιμοποιήσουμε σύμβολα, αλλά με τρόπο πέρα από το προφανές. Μέσα από ένα άλλο πρίσμα» λέει ο Αντ. Ρουσοχατζάκης.

Στον πίνακα με τον εύζωνο στη Μονμάρτρη, όσοι έχουν περπατήσει στα σκαλιά της γαλλικής συνοικίας εύκολα καταλαβαίνουν την αναφορά. Αλλά κανείς δεν μπορεί να κατηγορήσει και όσους σπεύσουν να υποδείξουν την Πλάκα ως αναπαράσταση μέσα στο έργο. Αλήθεια, τι γυρεύει ένας εύζωνος στο Παρίσι; «Κατ’ αρχάς, υπάρχουν δύο συγκεκριμένες αναφορές: το θολό σκηνικό της Μονμάρτρης και το χρωματισμένο σύμβολο του ευζώνου που υπονοεί την αίσθηση του ελληνικού γλεντιού. Αλλά σε μια δεύτερη ανάγνωση παρατηρεί κανείς την έλλειψη εξαγωγής οποιουδήποτε ελληνικού προϊόντος προς τη Γαλλία και την Ευρώπη. Σαν να πρέπει να επιστρέψουμε στα βασικά. Μόνο που και εκεί η προσπάθεια είναι δύσκολη».

Οι περγαμηνές και των δύο επιβεβαιώνουν πόσο καλά γνωρίζουν την προπαίδεια της εικαστικής αναπαράστασης. Ο Αντώνιος σπούδασε Performance Arts στο Κολέγιο Γκόλντσμιθ του Λονδίνου, όπου ολοκλήρωσε το πρώτο του βιβλίο «Konitsa, my love». Είναι συγγραφέας πέντε βιβλίων (διηγήματα, ποιήματα, μυθιστορήματα), εκ των οποίων ορισμένα έχουν μεταφραστεί στο εξωτερικό. «Εφτιαξε το πρώτο του κολάζ όταν ήταν πέντε ετών, το πρώτο του ποίημα στην ηλικία των δέκα», όπως αναγράφεται στο παιγνιώδες σημείωμα της έκθεσης. «Εκτοτε έχει δημιουργήσει γύρω στα 10.000 κολάζ. Τα μικρότερα έχουν σταλεί σε φίλους ταχυδρομικά και τα μεγαλύτερα έχουν εκτεθεί στο Λονδίνο, στο Παρίσι και στην Αθήνα». Ο Μαρτέν είναι πτυχιούχος της Ανωτάτης Εθνικής Σχολής Τεχνών. Συνεργάτης της Αριάν Μνουσκίν τα τελευταία 25 χρόνια, έχει κερδίσει το βραβείο Moliere, έχει σχεδιάσει σκηνικά για τα θέατρα Odeon, Chatelet και Trocadero στο Παρίσι, ενώ ξεχωρίζουν οι συνεργασίες του με τον Τζέιμς Αϊβορι, τον Μπερτράν Ταβερνιέ και τον Γιάννη Κόκκο. Τα σχέδιά του για τα ντεκόρ των ντεφιλέ της Chanel φιλοξενούνται στο αρχιτεκτονικό γραφείο Studio 54, με το οποίο συνεργάζεται.

Η πρώτη τους κοινή δουλειά ήταν το 2001: Ο Ντιντιέ ξεκίνησε να κάνει κόμικ μια μικρή ιστορία που είχε γράψει ο Αντώνιος. Ηταν ένα εγχείρημα, όμως, που έμεινε ανολοκλήρωτο (αν και ποτέ δεν ξέρεις τι επιφυλάσσει το μέλλον). Το 2010 ξαναβρέθηκαν στην παράσταση της Μνουσκίν «Οι ναυαγοί της τρελής ελπίδας». Πέρυσι ήταν η σειρά της έκθεσης «Μαζί» στην παριζιάνικη γκαλερί Le Cerisier, απέναντι από τη γέφυρα Ποντ Μαρί.

Κι αν πρώτα κατέκτησαν το Παρίσι – με την άδεια του Κοέν -, τώρα θα εγκατασταθούν στην Αθήνα. Σε μια εποχή που το δεύτερο μισό του τίτλου προσπαθεί να ορθοποδήσει μεταξύ διαπραγμάτευσης για το χρέος, εξόδου από το Μνημόνιο και ανασκαφών (είναι κρίμα που δεν πρόλαβαν την Αμφίπολη ως μοτίβο). Στην επικείμενη έκθεση όλα τα έργα βρίσκονται στο μεταίχμιο, όπου η σύγχρονη τέχνη αγγίζει τον σχολιασμό επικαιρότητας και Ιστορίας. Εδώ συνυπάρχουν η πώληση του Σκορπιού στον ρώσο ολιγάρχη Ριμπολόβλεφ, η στάση της Μελίνας Μερκούρη για τα Γλυπτά του Παρθενώνα (όπου marble εκτός από μάρμαρο σημαίνει – στη γλώσσα του 19ου αιώνα – τα γεννητικά όργανα), η σημασία της θρησκείας στη δημόσια σφαίρα. «Δεν θα ξεκινούσαμε ποτέ με πολιτική στόχευση. Αλλά στην εποχή μας όλα καταλήγουν πολιτικά. Καμιά αφορά βάζω στοίχημα με τον Ντιντιέ ότι στο τέλος του 2014 οι Γάλλοι θα βγουν στους δρόμους». Εξού και ο τίτλος «Πυροβόλησα τον Πύργο του Αϊφελ».