[Ανάλυση] Λαγός τη φτέρη κούναγε

Ο Καραμανλής έβαζε μπροστά τον Βαγγέλη Μεϊμαράκη. Επί Γιώργου Παπανδρέου είχε διαπιστωθεί ότι κάποιες πρωτοβουλίες προαναγγέλλονταν από τον Δημήτρη Ρέππα, ενώ για το δημοψήφισμα αναζήτησε πρώτος αντιδράσεις από την πολιτική αγορά ο Χάρης Καστανίδης. Θα μπορούσε ο Βαγγέλης Βενιζέλος να επιτελεί ρόλο προπομπού – ας μην πούμε: λαγού – στην κυβέρνηση Σαμαρά; Εκατέρωθεν, η απάντηση είναι κατηγορηματικά «όχι». Για πολλούς λόγους, πρωτίστως όμως επειδή δεν θα ταίριαζε με την ιδιοσυγκρασία του προέδρου του ΠΑΣΟΚ. Το ερώτημα, ωστόσο, προέκυψε αβίαστα την ώρα που ο Βενιζέλος άνοιγε δημόσια το θέμα αλλαγής του εκλογικού νόμου, με κατάργηση του μπόνους των 50 εδρών στο πρώτο κόμμα.

Η σχεδόν ψυχρή υποδοχή της πρότασης από το Μέγαρο Μαξίμου είναι μια ένδειξη ότι ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης κινήθηκε αυτοβούλως και δεν βρισκόταν σε ενδοσυνεννόηση με το πρωθυπουργικό γραφείο. Το ίδιο μήνυμα εκπέμπει και η μερική αναδίπλωση Βενιζέλου έπειτα από τη χθεσινή τρίωρη συνάντησή του με τον Σαμαρά. Αυτό δεν σημαίνει ότι η αλλαγή του εκλογικού νόμου δεν απασχολεί και τον Πρωθυπουργό, αλλά είναι προφανές ότι για το Μαξίμου οι συνθήκες δεν έχουν ακόμη ωριμάσει. Η κατάργηση του μπόνους παραμένει στο ψυγείο – εκείνο που κατάφερε ίσως ο Βενιζέλος ήταν να κατέβει από την κατάψυξη στη συντήρηση.

Η παρέμβαση Βενιζέλου, πάντως, κάθε άλλο παρά βάζει σε δοκιμασία τη σχέση του με τον Σαμαρά. Αυτή την εποχή, όπως διαβεβαιώνουν αμφότεροι οι προεδρικοί κύκλοι, βρίσκεται στο καλύτερο δυνατό σημείο της, έστω κι αν η καχυποψία και η αντιπαλότητα δεν έχουν πλήρως διαλυθεί. Είναι μια σχέση που προέκυψε για λόγους εθνικής και πολιτικής ανάγκης και εξελίχθηκε σε δεσμό πολιτικής αλληλεξάρτησης, ιδίως μετά την έξοδο Κουβέλη. Την τελευταία διετία, Σαμαράς και Βενιζέλος συμπορεύονται επειδή δεν μπορούν να κάνουν διαφορετικά. Αλλά ο χρόνος που μεσολάβησε δόμησε και μια πολιτική συμμαχία που μπορεί να αποτελέσει τον οδηγό για μελλοντικές κυβερνητικές συνεργασίες, εφόσον δεν είναι ευκαιριακές.

Κάπως έτσι ο Βενιζέλος ξημέρωσε με τον Σαμαρά στη Θεσσαλονίκη για να οριστικοποιηθεί το πλάνο της ΔΕΘ, ενώ το Μαξίμου δεν είναι πλέον φειδωλό στις παραχωρήσεις προς τη Χαριλάου Τρικούπη, που ενισχύουν και τον εσωκομματικό σχεδιασμό του Βενιζέλου. Ο αντιρατσιστικός νόμος και η παρουσία των Πρωτόπαπα – Πιερρακάκη στο Παρίσι ήταν δύο κινήσεις στήριξης του Βενιζέλου από την πλευρά του Σαμαρά. Αντιστοίχως, η συνυπογραφή Βενιζέλου για τη μετακίνηση Αβραμόπουλου στην Κομισιόν διευκόλυνε τον πρωθυπουργικό σχεδιασμό.    

Είναι προφανές ότι ο κοινός εχθρός (ΣΥΡΙΖΑ) αποτελεί τη συγκολλητική ουσία για τους δύο εταίρους, αν και το δίπολο Σαμαρά – Τσίπρα συμπιέζει πολιτικά τον Βενιζέλο. Γι’ αυτό ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ δεν μπορεί να κάνει πολλά. Είναι εξίσου αντιληπτό, όμως, ότι δεν επιθυμεί να εμφανίζεται ότι λειτουργεί καθ’ υπαγόρευσιν – ας μην πούμε: με εντολή – Σαμαρά. Αυτό είναι δεδομένο και αποτελεί πρωθυπουργική παραχώρηση που έχει γίνει αποκλειστικά προς τον αντιπρόεδρο, εφόσον βεβαίως δεν βραχυκυκλώνει τον κυβερνητικό σχεδιασμό.