Δέκα αλλαγές στο νέο Ασφαλιστικό

Χωρίς ανατροπές στα ηλικιακά όρια συνταξιοδότησης, το νέο ασφαλιστικό πακέτο έχει ήδη ανοίξει από το υπουργείο Εργασίας. Οι αλλαγές επικεντρώνονται σε 10 σημεία και έχουν προκαλέσει κύμα φυγής στη σύνταξη για χιλιάδες ασφαλισμένους. Η σημαντικότερη παρέμβαση αφορά τον νέο τρόπο υπολογισμού των συντάξεων από το 2015, ενώ παρεμβολές θα γίνουν σε ειδικές κατηγορίες συντάξεων.

Ειδικότερα, ο δεκάλογος του νέου Ασφαλιστικού έχει ως εξής:

1. Aύξηση του ορίου χορήγησης της κατώτατης σύνταξης από τη 15ετία (4.500 ημέρες ασφάλισης) που ισχύει σήμερα, στην 20ετία (6.000 ημέρες ασφάλισης).

2. Kατάργηση ή περιορισμός των πάσης φύσεως μπόνους που χορηγούνται στην κατώτατη σύνταξη και τα οποία μπορεί να προκαλούν έως και 30% αύξηση στις τελικές αποδοχές που λαμβάνει ο συνταξιούχος.

Κύκλοι του υπουργείου Εργασίας κάνουν λόγο για αποκατάσταση της ανταποδοτικότητας των εισφορών και των παροχών που χορηγούν τα Ταμεία, ιδιαίτερα για όσους συνταξιοδοτούνται με λιγότερα από 20 έτη ασφάλισης λαμβάνοντας – ακόμη και σήμερα – έως και 30% μεγαλύτερη σύνταξη.

Είναι χαρακτηριστικό ότι οι συνταξιούχοι του ΙΚΑ που εισέπρατταν ως μισθωτοί 900 ευρώ κατά μέσο όρο – και κατέβαλλαν εισφορές επί αυτού του ποσού – και λαμβάνουν σύνταξη με βάση τη 15ετία, εισπράττουν σήμερα ποσό που ανέρχεται περίπου στα 486 ευρώ, ενώ με βάση τις εισφορές τους δεν θα έπρεπε να εισπράττουν σύνταξη πάνω από 343 ευρώ. Ιδια κατάσταση και στον ΟΑΕΕ, όπου ειδικά οι συνταξιούχοι του πρώην ΤΕΒΕ παίρνουν το μπόνους των 220 ευρώ, το οποίο αυξάνει σημαντικά την κατώτατη σύνταξη. Υπολογίζεται ότι η σύνταξη με 15ετία στο Ταμείο των ελεύθερων επαγγελματιών ανέρχεται στα 768 ευρώ, ενώ χωρίς το μπόνους θα ήταν 488 ευρώ. 

3. Νέος τρόπος υπολογισμού συντάξεων. Στα ταμεία κύριας ασφάλισης, τόσο στον ιδιωτικό τομέα όσο και στο Δημόσιο, ο τρόπος υπολογισμού των συντάξεων αλλάζει από το 2015 και μετά και υιοθετείται μεικτό σύστημα το οποίο θα οδηγήσει σε μείωση των παροχών. Συγκεκριμένα ο νόμος Λοβέρδου – Κουτρουμάνη (3863/2010) αλλάζει ριζικά τον τρόπο υπολογισμού των συντάξεων. Η αλλαγή αρχίζει από το 2015, αλλά για όσους συνταξιοδοτηθούν από το έτος αυτό και μετά θα εφαρμοστεί το νέο σύστημα και για τα έτη από το 2011 και μετά. Το τελικό ποσό της σύνταξης θα διαμορφώνεται από τη βασική σύνταξη και από την αναλογική σύνταξη.
Αναλυτικά:

– Η εφαρμογή της βασικής σύνταξης αρχίζει από το 2015 και το ύψος της θα είναι τα 360 ευρώ, δηλαδή όσο είναι σήμερα η προνοιακή σύνταξη του ΟΓΑ.
– Θα χορηγείται κατά τον χρόνο συνταξιοδότησης του ασφαλισμένου. Ωστόσο μετά το 2015 θα υπάρξει ένα μεταβατικό διάστημα για όσους συνταξιοδοτηθούν τα επόμενα έτη. Συγκεκριμένα, για τα έτη ασφάλισης από το 2011 και μετά θα δίδεται αναλογία της σύνταξης ίση με το πηλίκον των ετών που διήνυσε μετά την ημερομηνία αυτή, διά του συνόλου των ετών ασφάλισής του.

4. Λειτουργική ενοποίηση των ασφαλιστικών Ταμείων. Ηδη αναμένεται η σχετική μελέτη του ΚΕΠΕ. Σχεδιάζονται  ενοποιήσεις Ταμείων για κύρια σύνταξη σε τρεις φορείς από το 2015. Το ΙΚΑ θα περιλαμβάνει όλους τους μισθωτούς ιδιωτικού / δημόσιου τομέα, ο ΟΑΕΕ όλους τους αυτοαπασχολούμενους και ελεύθερους επαγγελματίες και ο ΟΓΑ τους αγρότες. Ο στόχος είναι να δημιουργηθεί ένα Ταμείο για σύνταξη ώς τις αρχές του 2017.

5. Ενσωμάτωση επικουρικών Ταμείων στο ΙΚΑ από το 2015: συγχώνευση κύριας και επικουρικής σύνταξης.

6. Ενιαίο σύστημα είσπραξης των ασφαλιστικών εισφορών. Ο «μηχανισμός» πλέον θα είναι κοινός και θα αφορά το σύνολο των ασφαλιστικών φορέων.

Τον κρίσιμο αυτόν ρόλο αναλαμβάνει το Κέντρο Είσπραξης Ασφαλιστικών Οφειλών (ΚΕΑΟ) που μέχρι τώρα έχει την ευθύνη για την είσπραξη των ανεξόφλητων οφειλών. Οι ρυθμίσεις θα έχουν μεταβατικό χαρακτήρα, καθώς από το 2017 θα υπάρχει ενιαίο σύστημα είσπραξης φόρων και ασφαλιστικών εισφορών.

Ιδιαίτερα σημαντικό είναι πως μέσα στο 2015 θα υπάρξει και νέα μείωση των ασφαλιστικών εισφορών, πιθανότατα κατά μία ποσοστιαία μονάδα. Σημειώνεται πως από την 1η Ιουλίου υπήρξε μείωση κατά 3,9 ποσοστιαίες μονάδες των ασφαλιστικών εισφορών, ενώ είχε προηγηθεί μία περικοπή κατά 1,1 ποσοστιαία μονάδα πέρσι.

7. Εθνικό Κέντρο Απονομής Συντάξεων. Θα ιδρυθεί πολύ σύντομα και θα ολοκληρωθεί μέχρι το τέλος του χρόνου. Η στελέχωση θα γίνει από υπαλλήλους όλων των ασφαλιστικών ταμείων και εκεί θα κατευθύνεται το σύνολο των αιτήσεων για σύνταξη. Ουσιαστικά οι υπάλληλοι θα έχουν άμεση πρόσβαση σε όλα τα στοιχεία (ένσημα, ανεξαρτήτως ταμείου ασφάλισης) με στόχο να επιταχυνθεί η διαδικασία έκδοσης της συνταξιοδοτικής απόφασης. Οι αλλαγές αυτές θα συνδυαστούν με την καθιέρωση του λεγόμενου «ασφαλιστικού βιογραφικού», με στόχο την ηλεκτρονική καταγραφή όλων των ενσήμων. Στους νέους ψηφιακούς λογαριασμούς ασφάλισης θα ενσωματωθούν το επόμενο διάστημα 29 δισεκατομμύρια ημέρες ασφάλισης από τα μέσα της δεκαετίας του 1970 έως σήμερα. Οι ασφαλισμένοι θα μπορούν να βρουν ανά πάσα στιγμή τον ακριβή αριθμό ενσήμων τους και στόχος είναι να ενημερώνονται ηλεκτρονικά μόλις φτάσει η ώρα της συνταξιοδότησης.

8. Ενιαίο δίκτυο εξυπηρέτησης των ασφαλισμένων. Ενδεικτικό της έκτασης των αλλαγών είναι πως οι υπηρεσίες όλων των Ταμείων θα στεγάζονται σε ένα μόνο κτίριο σε επίπεδο δήμων ή νομών. Με τον τρόπο αυτό θα μπει τέλος στην ταλαιπωρία των ασφαλισμένων, που συχνά καλούνται να πηγαίνουν από το ένα γραφείο στο άλλο, ακόμα και σε μακρινές αποστάσεις, για να βρουν λύση στο πρόβλημά τους. Παράλληλα αναμένεται να υπάρξει και οικονομικό όφελος, καθώς μέχρι σήμερα κτίρια των Ταμείων παραμένουν αναξιοποίητα, ενώ την ίδια στιγμή δαπανώνται χρήματα για ενοικίαση άλλων γραφείων. Το εγχείρημα εντάσσεται στη γενικότερη προσπάθεια αξιοποίησης της περιουσίας των Ταμείων, με στόχο να μειωθεί ακόμα και κατά το ένα τρίτο η δαπάνη για τα ακίνητα.

9. Mετά τις επικουρικές καθιερώνεται ρήτρα μηδενικού ελλείμματος από 1/1/2015 και στις εφάπαξ παροχές.

10. Στο τέλος Οκτωβρίου αναμένεται να είναι έτοιμες οι αναλογιστικές μελέτες για τα ασφαλιστικά ταμεία.