Η ώρα του προεδρικού σταυρολέξου

Μετά τον ταραχώδη εορτασμό της ιστορικής επετείου του το ΠΑΣΟΚ επιδιώκει να αλλάξει ατζέντα και να εστιάσει τη θεματολογία του σε ζητήματα οικονομίας και κυβερνητικής πολιτικής. Ολη του όμως η στρατηγική καθορίζεται από μια διόλου ασήμαντη παράμετρο: τη διαδικασία ανάδειξης Προέδρου της Δημοκρατίας, που για τον Βαγγέλη Βενιζέλο αποτελεί λυδία λίθο για τις πολιτικές εξελίξεις στη χώρα. Οπως έχει υπονοήσει μιλώντας με συνεργάτες του, αυτή είναι που θα προσδιορίσει την πορεία της συγκυβέρνησης, την παραμονή του στην ηγεσία του ΠΑΣΟΚ, τη συνύπαρξή του με τον Γιώργο Παπανδρέου και την τύχη της προσπάθειας συγκρότησης της Κεντροαριστεράς.

Ο Βενιζέλος έσπευσε το βράδυ των ευρωεκλογών να ανακοινώσει Συνέδριο της Δημοκρατικής Παράταξης, όμως πολύ γρήγορα μετάνιωσε για την απόφασή του. Εγκαίρως, διαπίστωσε ότι οι συνθήκες στο κόμμα δεν ήταν κατάλληλες, ότι το αγκάθι με τους παπανδρεϊκούς εξακολουθεί να ανοίγει πληγές και ότι η συγκρότηση της Κεντροαριστεράς με μία ΔΗΜΑΡ να παραπαίει κι ένα ΠΑΣΟΚ να βρίσκεται στο στόχαστρο όλου του πολιτικού συστήματος δεν βοηθούν. Το κυριότερο, όμως: δεν ήταν καθόλου σίγουρος για τις πολιτικές εξελίξεις σε συνάρτηση με την οικονομία και τον χρόνο διενέργειας εκλογών. Ηταν όμως ήδη αργά. Οι εσωκομματικοί του αντίπαλοι τον πίεσαν και κατάφεραν να αποσπάσουν ως χρόνο διεξαγωγής Συνεδρίου τα τέλη Οκτωβρίου. Ομως, ενάμιση μήνα πριν, ουδείς στη Χαριλάου Τρικούπη είναι σε θέση να διαβεβαιώσει ότι το Συνέδριο θα γίνει και μάλιστα στο προκαθορισμένο χρονικό διάστημα.

ΤΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ. Ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ στο Ζάππειο μίλησε για ένα προγραμματικό Συνέδριο. Οπερ σημαίνει ότι θα επικεντρωθεί σε αρχές, αξίες, ιδεολογικό και πολιτικό στίγμα. Παροικούντες τη Χαριλάου Τρικούπη βεβαιώνουν όμως ότι ούτε και ο ίδιος έχει καταλήξει ακόμη στη μορφή που θα πάρει. Ο Βενιζέλος έχει υποσχεθεί την εκλογή των αντιπροσώπων στο Συνέδριο από τη βάση και έχει διαβεβαιώσει ότι θα ξεκινήσουν διαδικασίες αυτοοργάνωσης. Δύσκολη υπόθεση, αφού μέχρι στιγμής δεν έχει γίνει καμία προεργασία. Ούτε καν η Εθνική Οργανωτική Επιτροπή Συνεδρίου (περί τα 400 άτομα) δεν έχει συσταθεί.

Γνωρίζει ωστόσο καλά πως με το κόμμα του να βράζει θα ήταν απίθανο να μην έρθει αντιμέτωπος με την αμφισβήτησή του ή με την εκδήλωση ενός κινήματος αλλαγής ηγεσίας. Παρακολουθώντας τις συμμαχίες που έχει αναπτύξει ο Βαγγέλης Βενιζέλος τους τελευταίους μήνες, είναι εμφανές ότι η ηγεσία του κόμματος έχει καταλήξει σε πολιτικές συμφωνίες. Εάν το Συνέδριο διεξαχθεί τελικώς πριν από τις εκλογές τότε ενδεχομένως θα αναζητηθεί «λύση» που θα ικανοποιήσει όλα τα μέρη.

Ορισμένοι μιλούν για ένα τριπλό σχήμα που θέλει τον πρόεδρο του ΠΑΣΟΚ να διατηρεί την προεδρία του Κινήματος, τον Κώστα Σκανδαλίδη να αναλαμβάνει προσωρινά επικεφαλής της Δημοκρατικής Παράταξης και τον Ανδρέα Λοβέρδο να τίθεται επικεφαλής του προεκλογικού αγώνα. Στο Ζάππειο ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ ανέφερε ότι επιτελεί καθήκον και ότι αυτό θα έχει ημερομηνία λήξης. Αυτό που επιθυμεί είναι να οδηγήσει τον χώρο στις εθνικές εκλογές – όποτε γίνουν – με στόχο, έπειτα από μια σύντομη κυβερνητική θητεία του ΣΥΡΙΖΑ, να μηδενίσει το κοντέρ και να επανέλθει δυναμικά.

Το ίδιο όμως φαίνεται να επιθυμεί και ο Γιώργος Παπανδρέου. Δεν πρόκειται να κάνει κόμμα τώρα και θα περιμένει τις εθνικές εκλογές πρωτίστως για να «αξιοποιήσει» μια εκλογική αποτυχία του Βενιζέλου. Ομως στη Χαριλάου Τρικούπη θεωρούν ότι το σχέδιο του πρώην πρωθυπουργού δεν θα του βγει. Για την ακρίβεια πιστεύουν ότι αυτοεγκλωβίστηκε στο σύνθημα «Γιώργο γερά να πέσει η Δεξιά», που στην πράξη σημαίνει ότι για να το υλοποιήσει δεν θα πρέπει να ψηφίσει τον προτεινόμενο Πρόεδρο της Δημοκρατίας. Αρα σε αυτή την περίπτωση παίρνει πάνω του το βάρος των πρόωρων εκλογών και συγχρόνως εμφανίζεται ανακόλουθος με τους οπαδούς του που αξιώνουν πτώση της συγκυβέρνησης.

Γίνεται σαφές ότι η περίοδος που ακολουθεί απαιτεί μία ισορροπία τρόμου στον χώρο του ΠΑΣΟΚ. Στο Ζάππειο οι μάσκες έπεσαν. Ο Γιώργος Παπανδρέου μίλησε για ένα νέο ξεκίνημα και ο Βαγγέλης Βενιζέλος δύο ημέρες μετά τράβηξε απότομα την κουρτίνα από το παραβάν για να αμφισβητήσει την εκλογική πίστη του πρώην πρωθυπουργού στο ΠΑΣΟΚ. Ακόμη κι αν ο Παπανδρέου δεν αντιδράσει, τίποτε δεν μπορεί μετά τις δύο εκδηλώσεις του Ζαππείου να είναι όπως πριν.