«Η Ευρώπη που νίκησε»

Οπως και έναν χρόνο πριν στο Οραντούρ-σιρ-Γκλαν, τη μαρτυρική γαλλική κωμόπολη που είδε ένα μεγάλο τμήμα του πληθυσμού της να σφαγιάζεται από τους SS τον Ιούνιο του 1944, έτσι και χθες στο Χαρτμανσβίλερκοπφ, Φρανσουά Ολάντ και Γιόαχιμ Γκάουκ αναζήτησαν επανειλημμένως ο ένας το χέρι του άλλου στη διάρκεια της τελετής. Και αγκαλιάστηκαν ζεστά μέσα στην κρύπτη του Εθνικού Μνημείου που ανεγέρθηκε στο Χαρτμανσβίλερκοπφ το 1932, αφού πρώτα στάθηκαν για λίγο σιωπηλοί μπροστά στην πελώρια μπρούντζινη ασπίδα, κάτω από την οποία αναπαύονται κάπου 12.000 άγνωστοι στρατιώτες, Γάλλοι και Γερμανοί, μπερδεμένοι μέσα στον θάνατο.

Το Χαρτμανσβίλερκοπφ, στα Βόσγια Ορη, είναι ένα από τα πιο συμβολικά μέρη της σφαγής του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου. Περίπου 30.000 άνθρωποι, γάλλοι και γερμανοί στρατιώτες, έχασαν τη ζωή τους στις άγριες μάχες για τον έλεγχο της βραχώδους κορυφογραμμής που κυριαρχεί, από το ύψος των 967 μέτρων της, στην κοιλάδα της Αλσατίας. Στον τόπο αυτό μάλιστα αναμένεται να ανοίξει το 2017 ένα γαλλογερμανικό μουσείο, «το πρώτο διακρατικό ινστιτούτο αφιερωμένο στον Μεγάλο Πόλεμο». Ολάντ και Γκάουκ τοποθέτησαν χθες συμβολικά τον θεμέλιο λίθο.

Με την ευκαιρία, ο γάλλος πρόεδρος έπλεξε το εγκώμιο της «εκπληκτικής περιπέτειας» που λέγεται ευρωπαϊκή οικοδόμηση, η οποία «κατάφερε να νικήσει τον πόλεμο» και «να επανενώσει την ήπειρο μέσα στη δημοκρατία». Παράλληλα, όμως, στηλίτευσε το γεγονός ότι η Ευρώπη αυτή «φάνηκε γυμνή απέναντι στις κρίσεις».

«Είναι αλήθεια: η Ευρώπη είναι ένα δύσκολο σχέδιο» δήλωσε από την πλευρά του ο πρόεδρος της Γερμανίας. «Αλλά η Ευρώπη των κοινοτήτων και η ευρωπαϊκή οικοδόμηση δεν είναι καπρίτσια της Ιστορίας, είναι οι θεσμικές μεταφράσεις των διδαγμάτων της Ιστορίας, μια εγγύηση ενάντια στα σφάλματα και τους πειρασμούς» – εθνικιστικούς και λαϊκιστικούς. Ολάντ και Γκάουκ θα βρεθούν σήμερα στη Λιέγη, μαζί με αρκετούς ακόμη ευρωπαίους ηγέτες, προκειμένου να τιμήσουν την επέτειο των 100 χρόνων από την εισβολή της Γερμανίας στο Βέλγιο.