Παιδιά μετέωρα σε νομικό κενό

Οι γονείς του έφυγαν από την Αλβανία και εγκαταστάθηκαν μόνιμα στη χώρα μας πριν από περίπου μία 20ετία. Εκείνος γεννήθηκε εδώ πριν από 18 χρόνια και μεγάλωσε στην Κυψέλη. Για τον νεαρό Δημήτρη η Ελλάδα είναι η πατρίδα του, όμως για το ελληνικό κράτος ο 18χρονος είναι ένας ξένος χωρίς χαρτιά.  

Πριν από περίπου δύο μήνες, ο Δημήτρης ενηλικιώθηκε. Αποφοίτησε από Λύκειο της Κυψέλης, έχοντας συμπληρώσει 12 χρόνια φοίτησης σε ελληνικά δημόσια σχολεία. Την περασμένη Πέμπτη, ο 18χρονος συνελήφθη κατά τη διάρκεια ελέγχου για εξακρίβωση στοιχείων. Δεν είχε χαρτιά, ήταν παράνομος και οδηγήθηκε στο στρατόπεδο κράτησης στην Αμυγδαλέζα.

Την ιστορία του νεαρού δημοσιοποίησε η Ενωση Συλλόγων Γονέων και Κηδεμόνων της 6ης Δημοτικής Κοινότητας Αθηνών. Οπως επισημαίνει στα «ΝΕΑ» η πρόεδρος της Ενωσης Κατερίνα Ροδοπούλου: «Πρόκειται για ένα παιδί που το γνωρίζω από την Πρώτη τάξη του Δημοτικού. Ολα αυτά τα χρόνια ήταν μαθητής ελληνικού σχολείου, μιλά μόνο την ελληνική γλώσσα και έχει διακριθεί αν δεν απατώμαι σε εθνικό επίπεδο στο άθλημα του kick boxing. Αυτό το παιδί που είναι και αισθάνεται Ελληνας, βρίσκεται τις τελευταίες ημέρες στο κέντρο κράτησης ως παράνομος μετανάστης».

Στον αέρα. Ο 18χρονος Δημήτρης είναι ένα από τα περίπου 200.000 παιδιά δεύτερης γενιάς που δεν έχουν ταυτότητα. Πρόκειται για παιδιά που γεννήθηκαν στη χώρα μας από αλλοδαπούς γονείς, φοίτησαν σε ελληνικό σχολείο, αλλά η απόκτηση της ελληνικής ιθαγένειας αποτελεί για τα ίδια και τις οικογένειές τους τροχοπέδη για την ενσωμάτωσή τους στην ελληνική κοινωνία.  

Από το 2012 έως σήμερα τα παιδιά αυτά βρίσκονται στον αέρα εξαιτίας του νομοθετικού κενού που υπάρχει, μετά και την απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας (ΣτΕ) που έκρινε αντισυνταγματικές τις διατάξεις του νόμου Ραγκούση, που αφορούν τις διαδικασίες απόκτησης της ελληνικής ιθαγένειας. Σύμφωνα με εκτιμήσεις, από το 2012 έως σήμερα οι αιτήσεις για ιθαγένεια από μετανάστες δεύτερης γενιάς, ηλικίας έως 19 ετών, ξεπερνούν τις 100.000.

Υπενθυμίζεται ότι βάσει του συγκεκριμένου νόμου, δικαίωμα για απόκτηση ιθαγένειας είχαν τα παιδιά τα οποία είχαν γεννηθεί στην Ελλάδα και οι γονείς τους είχαν πενταετή νόμιμη διαμονή στη χώρα μας πριν από τη γέννηση του παιδιού.

Παράλληλα, δικαιώματα για ιθαγένεια είχαν και τα παιδιά – μετανάστες δεύτερης γενιάς, τα οποία είχαν εξαετή φοίτησε σε ελληνικό σχολείο. Και πάλι όμως με την προϋπόθεση ότι οι γονείς διαμένουν νόμιμα στη χώρα.

Μάλιστα, στην τριετία που είχε εφαρμοστεί ο νόμος Ραγκούση (2009-2012) από τις 16.854 αιτήσεις 6.074 μετανάστες δεύτερης γενιάς απέκτησαν την ιθαγένεια.

Ωστόσο, σύμφωνα με την απόφαση της Ολομέλειας του ΣτΕ, οι τυπικές προϋποθέσεις που έθετε ο νόμος για την ιθαγένεια – ο χρόνος διαμονής του αιτούντος και της οικογένειάς του στη χώρα μας, η φοίτηση σε ελληνικό σχολείο αλλά και η ανυπαρξία καταδίκης για ποινικά αδικήματα – δεν επαρκούσαν για να δώσουν το «κλειδί» της ιθαγένειας.

Αδιέξοδο. Αν και μελετήθηκαν τροποποιήσεις από το υπουργείο Εσωτερικών ώστε να δοθεί λύση, τους τελευταίους μήνες τα παιδιά δεύτερης γενιάς βρίσκονται σε… νομοθετικό αδιέξοδο, αφού με την ενηλικίωσή τους δεν καλύπτονταν από την άδεια παραμονής των γονέων τους και ήταν αναγκασμένα να βγουν στην αγορά εργασίας, προκειμένου να πάρουν βραχυχρόνιες άδειες παραμονής.

Στο μεταξύ, «κόκκινη» κάρτα στα εμπόδια απόκτησης ιθαγένειας από μετανάστες δεύτερης γενιάς έχει βγάλει κατ’ επανάληψη ο Συνήγορος του Πολίτη, ο οποίος στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων του έχει εξετάσει προσφυγές αλλοδαπών.

Μάλιστα, με αφορμή την απόφαση του ΣτΕ τόνιζε ότι «η αιφνίδια και αποσπασματική αναστολή της διαδικασίας κτήσης της ιθαγένειας λόγω γέννησης ή φοίτησης προξενεί σοβαρότατα και ουσιαστικά προβλήματα. Τυχόν μετάβαση σε οποιοδήποτε νέο καθεστώς δεν πρέπει να ωθήσει στο περιθώριο, ως νομικά μετέωρους, χιλιάδες ευάλωτους λόγω ηλικίας κατοίκους της χώρας μας».