Αν κάνουμε αυτά που πρέπει θα έχουμε πλεονέκτημα στη διαπραγμάτευση για το χρέος

Ο Χαρδούβελης έχει βάλει ένα στοίχημα με την τρόικα. Να αποδείξει ότι η χώρα έχει αξιοπιστία. Οτι είναι συνεπής στις υποχρεώσεις της από μόνη της και πιστή στη μεταρρυθμιστική ατζέντα επειδή πιστεύει σ’ αυτήν ως μέσο για να αντιμετωπίσει τα προβλήματά της και να επανέλθει σε βιώσιμο δρόμο ανάπτυξης. Δεν χρειάζεται τη συνεχή παρουσία της τρόικας και την πίεσή της για να αποδώσει.

Το σχέδιό του είναι να έχουμε μια σύντομη και αναίμακτη αξιολόγηση τον Σεπτέμβριο, όπου η τρόικα θα πιστοποιήσει ότι η Ελλάδα έκανε αυτά που είχε υποχρέωση να κάνει και στη συνέχεια θα αποχωρήσει.

Η ΡΕΥΣΤΟΤΗΤΑ. Αυτό θα του εξασφαλίσει, καταρχάς, κάποια νέα κεφάλαια, απαραίτητα για να αποφύγει η χώρα την αγωνία της ρευστότητας, καθώς αναμένει την εκταμίευση περίπου 2 δισ. ευρώ από τα επιστρεφόμενα κέρδη των κεντρικών τραπεζών της ευρωζώνης από τα ελληνικά ομόλογα που κατέχουν, αλλά και μία έως δύο ακόμη δόσεις από το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, από το οποίο οι εκταμιεύσεις έχουν μείνει πίσω. Χωρίς τα κονδύλια αυτά, το Δημόσιο θα χρειαστεί να σφίξει ασφυκτικά τις κάνουλες των δαπανών του για να τα βγάλει πέρα.

Κυρίως όμως, όπως λέει και ο ίδιος, μια καλή αξιολόγηση «δίνει άλλη αβάντα στις διαπραγματεύσεις για το χρέος».

Παράλληλα, βεβαίως, μια γρήγορη αποχώρηση της τρόικας διευκολύνει το πολιτικό σκηνικό για οποιαδήποτε επιλογή κάνει η κυβέρνηση σε σχέση με μια εκλογική αναμέτρηση.

ΟΙ ΕΚΚΡΕΜΟΤΗΤΕΣ. Είναι σαφές όμως ότι το στοίχημα δεν κερδίζεται εύκολα. Οι τροϊκανοί τού είπαν ανοιχτά ότι «δεν μας έχετε συνηθίσει σε τέτοιες επιδόσεις». Και πράγματι, εκκρεμούν τα 5 από τα 6 προαπαιτούμενα για τη δόση του 1 δισ. ευρώ τον Αύγουστο και υπάρχουν εκατοντάδες μνημονιακές εκκρεμότητες που πρέπει να ρυθμιστούν για να πρασινίσει, όπως λένε, ο δείκτης της συμμόρφωσης της χώρας στις μνημονιακές δεσμεύσεις της. Αυτή τη στιγμή, η τρόικα εκτιμά ότι ο δείκτης βρίσκεται μόλις στο 30%, ενώ η κυβέρνηση ανεβάζει το ποσοστό στο 50%.

Σε κάθε περίπτωση θα χρειαστεί αγώνας δρόμου για να ψηφιστεί το πολυνομοσχέδιο για τα προαπαιτούμενα, ένα χωριστό για τη χρηματοδότηση των κομμάτων, καθώς και να γίνουν μέσα σε ενάμιση μήνα, ώς τα μέσα Σεπτεμβρίου, μια σειρά από άλλες ρυθμίσεις που προβλέπει το Μνημόνιο και εκκρεμούν από τον Απρίλιο,  όπως οι αναλογιστικές μελέτες για το Ασφαλιστικό, οι αλλαγές του Κώδικα Ποινικής Δικονομίας, η προετοιμασία για την αλλαγή του καθεστώτος ΦΠΑ, η διεύρυνση του ορισμού της φοροδιαφυγής.

ΑΛΛΑΞΕ ΓΡΑΜΜΗ. Η τρόικα είχε σκοπό να μείνει στην Αθήνα για μήνες, προκειμένου να κλείσουν όλες αυτές οι εκκρεμότητες, όπως λέει ο Χαρδούβελης. Η δική του τακτική όμως ήταν διαφορετική. Και έπαιξε το στοίχημα.

Τελικά, το ΔΝΤ τουλάχιστον φάνηκε να αλλάζει γραμμή, προσχωρώντας στην κυβερνητική θέση υπέρ μιας γρήγορης αξιολόγησης, σύμφωνα με όσα δήλωσε ο εκπρόσωπός του την Πέμπτη. Για την ευρωζώνη, τα πράγματα δεν είναι ακόμη ξεκάθαρα.

«Η χώρα είχε χάσει την αξιοπιστία της» παραδέχεται ο Χαρδούβελης. «Αυτή δύσκολα την ανακτάς. Αλλά αν πετύχουμε να κάνουμε αυτά που πρέπει θα έχουμε ένα πλεονέκτημα».

Ακόμη, πάντως, το τοπίο δεν έχει ξεκαθαρίσει ως προς τη διαπραγμάτευση του Σεπτεμβρίου. Δεν έχει αποσαφηνιστεί, για παράδειγμα, αν η κυβέρνηση θα θέσει τότε το θέμα των φοροαπαλλαγών που σχεδιάζει, ζητώντας άμεσα απάντηση της τρόικας, ή θα το αφήσει για μετά όταν θα έχει φανεί αν επιτυγχάνονται οι στόχοι του προϋπολογισμού.

ΤΑ ΔΥΣΚΟΛΑ. Δεν είναι σαφές, επίσης, αν η ευρωζώνη θα δεχόταν να αρχίσει τη συζήτηση για τη ρύθμιση του χρέους χωρίς να έχουν κλείσει όλες οι μνημονιακές εκκρεμότητες, που φτάνουν μέχρι τον Δεκέμβριο. Αυτές περιλαμβάνουν αρκετά δύσκολα θέματα, όπως το Ασφαλιστικό, ενώ το ΔΝΤ βάζει στην ατζέντα και άλλα ζητήματα, όπως των «ομαδικών απολύσεων».

Είναι προφανές, εξάλλου, ότι η συζήτηση αυτή θα συνδεθεί και θα εξαρτηθεί από τις πολιτικές εξελίξεις στη χώρα. Αφενός η κυβέρνηση θα θελήσει να χρησιμοποιήσει την όποια ρύθμιση ως πολιτικό πλεονέκτημα, αφετέρου η τρόικα θα θελήσει να δεσμεύσει την κυβέρνηση – μέσω της ρύθμισης – ότι θα ακολουθήσει συγκεκριμένη πρακτική σε ό,τι αφορά τις μεταρρυθμίσεις.

Αν ο Χαρδούβελης καταφέρει να κλείσει τη διαπραγμάτευση τον Σεπτέμβριο, με όλα αυτά τα ανοιχτά μέτωπα, θα έχει πράγματι κερδίσει ένα δύσκολο στοίχημα.