[Διαστάσεις] Πριν από το απόλυτο μηδέν

Θα έπρεπε να απορεί κανείς για το γεγονός ότι οι περισσότεροι Ελληνες πιστεύουν πως η οικονομική κρίση είχε σχεδιαστεί από ξένα κέντρα, το φάρμακο για τον καρκίνο έχει βρεθεί αλλά δεν κυκλοφορεί ευρέως και η επίθεση στους Δίδυμους Πύργους ήταν έργο της CIA; Μάλλον όχι. Η έρευνα τριών διαφορετικών πανεπιστημίων που δημοσίευσε στο χθεσινό της φύλλο «Η Καθημερινή», λέει κάτι που ξέρουμε εμπειρικά επειδή το ζούμε καθημερινά: η συνωμοσιολογία, η καχυποψία, οι δοξασίες και οι προκαταλήψεις είναι ο κανόνας και όχι η εξαίρεση. Εκείνο που δεν ξέραμε είναι η έκταση του φαινομένου. Τι συνέβη και το 75% των πολιτών πιστεύει πως κάπου κάποιοι κακοί αποφάσισαν να μας γονατίσουν οικονομικά; Γιατί το 69% είναι βέβαιο ότι κάτι άλλοι πονηροί κρύβουν το φάρμακο για τον καρκίνο;  

Η απάντηση είναι απλή. Είναι ένας τοξικός συνδυασμός ελλιπούς παιδείας, ανεπαρκούς πολιτικής και παραπλανητικής ενημέρωσης που λειτουργεί με την ακρίβεια μιας μαθηματικής εξίσωσης και παράγει αυτά τα αποτελέσματα. Αυτός ο τοξικός συνδυασμός μάς ανεβάζει στον βατήρα από τον οποίο βουτάμε στη θάλασσα της συνωμοσιολογίας. Υπάρχει τουλάχιστον ένας πολιτικός, ο Πάνος Καμμένος, που έκανε καριέρα διακινώντας τέτοιες θεωρίες. Το κόμμα του Καμμένου εμπιστεύτηκε ένα σεβαστό ποσοστό του εκλογικού σώματος, ενώ στελεχώθηκε από πρώην υπουργούς και γνωστούς δημοσιογράφους, δηλαδή από ανθρώπους που θεωρητικά θα έπρεπε να έχουν στέρεη σχέση με την πραγματικότητα. Ο Καμμένος, όμως, δεν είναι παρά η ακραία εκδοχή ενός συνωμοσιολογικού λόγου στον οποίο έχει ασκηθεί η συντριπτική πλειονότητα του πολιτικού προσωπικού. «Κάποιοι νομίζουν…» επαναλάμβανε πολύ συχνά  ως αντιπολιτευόμενος ο Αντώνης Σαμαράς χωρίς να εξηγεί ποιοι είναι αυτοί οι περίεργοι κάποιοι. Με το τρίτο πληθυντικό πρόσωπο ξεμπερδεύεις από την υποχρέωση της εξήγησης. Είναι κάτι που γνωρίζει πολύ καλά και ο Αλέξης Τσίπρας όταν καταγγέλλει τα «ξένα συμφέροντα και τους ντόπιους υπηρέτες τους» που έχουν βάλει στο μάτι την ωραία μας χώρα.

Το βασικό πρόβλημα με αυτήν την ασάφεια είναι ότι στους κάποιους και τα ξένα συμφέροντα χωρούν οι πάντες – από τους Εβραίους και τους Αμερικανούς έως τα Νεφελίμ και τον εξαποδώ. Τα υπόλοιπα τα αναλαμβάνουν οι ανωνυμογράφοι του Διαδικτύου και διάφοροι επώνυμοι μιας δήθεν ερευνητικής δημοσιογραφίας που αποκαλύπτουν κάθε τόσο σκοτεινές συνωμοσίες. Ο,τι θα έπρεπε να εξηγείται με την κοινή λογική ρίχνεται στην κιμαδομηχανή που βγάζει τέρατα. Ο σπόρος της τερατογένεσης, όμως, έχει βρει ήδη πρόσφορο έδαφος στα σχολεία. Στην αντίληψη που καλλιεργείται ότι είμαστε ένα έθνος που πολέμησε μόνο δίκαια και ότι οι πάντες μας πολέμησαν άδικα, στην πεποίθηση ότι οι ξένοι πάντα μας επιβουλεύονταν, στην ψευδαίσθηση ότι κόντρα σε κάθε πιθανότητα επιβιώσαμε, αν και μικροί, χάρις σε ένα μοναδικό μείγμα φιλότιμου και καπατσοσύνης το οποίο δεν διαθέτει κανένας άλλος λαός στον κόσμο.

Είναι αυτός ο αναδελφισμός που μας τοποθετεί μονίμως απέναντι σε όλους τους άλλους. Αν δεν καταρρίψουμε αυτό το διαβρωτικό δόγμα, το 75% μπορεί πολύ εύκολα να γίνει 90% ή 95%. Πολύ εύκολα δηλαδή μπορούμε να φτάσουμε στο απόλυτο μηδέν.