Στην Ευρώπη παίζουν τώρα τις «μουσικές καρέκλες»

Ο πρόεδρος της ΕΕ Χέρμαν βαν Ρομπάι είχε κάθε λόγο να είναι απολογητικός στη συνέντευξη Τύπου που παραχώρησε αργά το βράδυ της Τετάρτης στις Βρυξέλλες, λίγο μετά το πέρας της «άσφαιρης» Συνόδου Κορυφής. Δική του ήταν η ιδέα της σύγκλησης μιας έκτακτης Συνόδου με αντικείμενο τον ορισμό των προσώπων που θα παραλάβουν τα ηνία της ενωμένης Ευρώπης κατά την ερχόμενη πενταετία, δική του και η ευθύνη για τη μη εξεύρεσή τους. Για τον βέλγο πολιτικό, ωστόσο, η εξέλιξη αυτή ήταν λογική και αναμενόμενη. «Εχω λάβει μέρος στις διαδικασίες συγκρότησης οκτώ κυβερνήσεων στη χώρα μου και, πιστέψτε με, δεν είναι εύκολο» δήλωσε προς τους εκπροσώπους του διεθνούς Τύπου ο πρώην πρωθυπουργός του Βελγίου, δηλαδή της χώρας όπου τα κόμματα χρειάστηκαν 500 ημέρες διαβουλεύσεων για να καταλήξουν σε συμφωνία για τον σχηματισμό κυβέρνησης συνεργασίας. Ο πρόεδρος της ΕΕ διαβεβαίωσε πάντως ότι οι αρχηγοί κρατών όχι μόνο δεν θα χρειαστούν 500 ημέρες για να συγκροτήσουν τη νέα Ευρωπαϊκή Επιτροπή, αλλά και ότι σε 50 ημέρες από σήμερα τα πάντα θα έχουν συμφωνηθεί.

ΤΑ ΔΥΟ ΝΕΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ. Προς το παρόν, πάντως, δύο είναι τα νέα στοιχεία που προέκυψαν από τη Σύνοδο της περασμένης Τετάρτης. Το πρώτο είναι ότι τη βαρόνη Αστον, που εδώ και πέντε χρόνια ηγείται της Υπηρεσίας Εξωτερικών Υποθέσεων της ΕΕ, μάλλον θα τη διαδεχθεί γυναίκα πολιτικός κεντροαριστερής απόχρωσης. Μία από τα ίδια δηλαδή. Ο ιταλός πρωθυπουργός Ματέο Ρέντσι θέλοντας να δείξει στους ιταλούς πολίτες ότι είναι δυναμικός, όχι μόνο στα λόγια αλλά και στις πράξεις, πάλεψε με νύχια και με δόντια για να επιβάλει τη νυν υπουργό Εξωτερικών της Ιταλίας Φεντερίκα Μογκερίνι στη θέση της υπουργού Εξωτερικών της ΕΕ. Και όλα δείχνουν ότι τα κατάφερε. Για να υπαναχωρήσει θα πρέπει οι ομόλογοί του να του προτείνουν κάτι πολύ εντυπωσιακό για την Ιταλία, όπως π.χ. η προεδρία της ΕΕ. Πράγμα δύσκολο, αφού ήδη Ιταλός βρίσκεται στο τιμόνι της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας. Πάντως η επιχειρηματολογία στην οποία κατέφυγε ο Ματέο Ρέντσι για να επιβάλει την υπόψηφιά του κάτι θύμισε από Σίλβιο Μπερλουσκόνι. Και αυτό διότι όταν ο Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ ανέφερε ότι για το πόστο αυτό θα προτιμούσε κάποιο πρόσωπο έμπειρο και σεβάσμιο, ο Μ. Ρέντσι τού είπε: «Πολύ καλά, αφού δεν θέλεις μια όμορφη και δυναμική γυναίκα, θα σου στείλω έναν ηλικιωμένο μουστακαλή». Εννοούσε τον πρώην πρωθυπουργό της Ιταλίας Μάσιμο ντ’ Αλέμα.

Το δεύτερο στοιχείο που προέκυψε από τη Σύνοδο Κορυφής της Τετάρτης είναι ότι τελικώς τη βασική ευθύνη για τη συγκρότηση της νέας Επιτροπής θα την έχει ο Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ, ο οποίος αφού λάβει γνώση, ώς το τέλος Ιουλίου, των ονομάτων των νέων επιτρόπων, θα έχει έναν μήνα μπροστά του για να διαπραγματευτεί τα χαρτοφυλάκια που θα δώσει στον καθένα. Πολλά βέβαια θα εξαρτηθούν από τα πρόσωπα που θα καταλάβουν τις δύο ηγετικές θέσεις που δεν σχετίζονται με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, δηλαδή τις προεδρίες της ΕΕ και του Eurogroup. Aν προέλθουν και τα δύο από το κεντροδεξιό Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα, τότε μάλλον είναι δεδομένη η ανάθεση του χαρτοφυλακίου των οικονομικών υποθέσεων στον Σοσιαλιστή πρώην υπουργό Οικονομίας της Γαλλίας Πιερ Μοσκοβισί.

Δεν αποκλείεται ωστόσο να δηλώσει υποψήφιος για τη θέση αυτή και ο νυν πρόεδρος του Eurogroup και υπουργός Οικονομίας της Ολλανδίας Γερούν Ντεϊσελμπλούμ.

Στην περίπτωση πάντως που επιλεγεί ο Μοσκοβισί επίτροπος Οικονομικών και για την προεδρία του Eurogroup o νυν υπουργός Οικονομίας της Ισπανίας Λουίς ντε Γκίντος, η οικονομική διακυβέρνηση της Ευρώπης θα έχει περάσει αποκλειστικώς στα χέρια πολιτικών από τη λατινική Ευρώπη. Ωστόσο, κύκλοι προσκείμενοι στον Ζακ-Κλοντ Γιούνκερ σημείωναν αυτή την εβδομάδα από τις Βρυξέλλες ότι μεταξύ των ιδεών που μελετά ο νέος πρόεδρος της Επιτροπής είναι η θέσπιση ενός περιορισμένου αριθμού «υπερεπιτρόπων» που θα αναλάβουν συγκεκριμένες θεματικές ενότητες και θα συντονίζουν τις δραστηριότητες των υπόλοιπων επιτροπών που υπάγονται σε αυτές. Ως προς τον διάδοχο του Χέρμαν βαν Ρομπάι, ο ίδιος ναι μεν διαβεβαίωσε ότι θα έχει επιλεγεί ώς τις 30 Αυγούστου, οπότε θα συνεδριάσουν εκ νέου και εκτάκτως οι αρχηγοί κρατών και κυβερνήσεων, πλην όμως λίγοι τον πιστεύουν.

Το παράδοξο στις διαβουλεύσεις για την προεδρία της ΕΕ είναι ότι η Σοσιαλίστρια πρωθυπουργός της Δανίας Χέλε Τόρνινγκ-Σμιτ, η οποία θεωρείται φαβορί για τη θέση αυτή, υποστηρίζεται κυρίως από επιφανείς ηγέτες της ευρωπαϊκής Κεντροδεξιάς, όπως η Μέρκελ και ο Κάμερον, και όχι από τους ομοϊδεάτες της Ολάντ και Ρέντσι που μάλλον θεωρούν ότι ρέπει προς τον φιλελευθερισμό.

Η διάσπαση των Σοσιαλιστών σε σχέση με την πρωθυπουργό της Δανίας, αλλά και η θεμιτή ώς έναν βαθμό απαίτηση των ανατολικών κρατών της ΕΕ να έχουν ισότιμη πρόσβαση στα ανώτατα κλιμάκια της ΕΕ έχουν φέρει στο προσκήνιο ποικίλες υποψηφιότητες για τη διαδοχή του Ρομπάι, όπως αυτές του πολωνού πρωθυπουργού Ντόναλντ Τασκ και των πρώην πρωθυπουργών της Λετονίας και της Εσθονίας Βάλντις Ντομπρόβσκις και Αντρους Ανσιπ.

Ώς τις 30 Αυγούστου λοιπόν αυτό το ιδιότυπο παιχνίδι με τις «μουσικές καρέκλες» θα συνεχίζεται, με τους υποψηφίους να περιμένουν το σήμα του Γιούνκερ για να καταλάβουν μία από αυτές. Το ότι κάποιοι εξ αυτών θα μείνουν όρθιοι, είναι βέβαιο. Το ερώτημα είναι μήπως και μετά τον Αύγουστο κάποιες από τις καρέκλες εξακολουθήσουν να παραμένουν κενές.