Η Κυριακή των χαρακωμάτων

Σε σταυρόλεξο για δυνατούς λύτες φαίνεται να εξελίσσεται το κυριακάτικο άνοιγμα των εμπορικών καταστημάτων. Χθες, η πρεμιέρα του νέου μέτρου που προβλέπει τη λειτουργία τους πιλοτικά σε συγκεκριμένες περιοχές της χώρας, συμπεριλαμβανομένων Αθήνας και Θεσσαλονίκης, όλες τις Κυριακές του χρόνου ήταν επεισοδιακή. Οχι ότι κάτι τέτοιο δεν ήταν αναμενόμενο.

Τόσο οι μικρομεσαίοι έμποροι, τουλάχιστον τα θεσμικά τους όργανα ΕΣΕΕ και ΓΣΕΒΕΕ όσο και οι συνδικαλιστικοί φορείς των εργαζομένων είχαν ζητήσει από τα μέλη τους να μην προχωρήσουν σε λειτουργία των επιχειρήσεων την Κυριακή. Μάλιστα η Ομοσπονδία Ιδιωτικών Υπάλληλων Ελλάδος είχε προκηρύξει 24ωρη απεργία και συγκεντρώσεις διαμαρτυρίας σε κεντρικούς εμπορικούς δρόμους Αθήνας και Θεσσαλονίκης.

Η απόφαση της κυβέρνησης να εφαρμόσει αυτό που ισχύει στις περισσότερες μεγάλες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες που αποτελούν τουριστικούς προορισμούς έχει χωρίσει την αγορά στα δύο.

Σε εκείνους που συμφωνούν και είναι τα πολυκαταστήματα και οι μεγάλες αλυσίδες αλλά και οι εκπρόσωποι του Συνδέσμου Τουριστικών Επιχειρήσεων και σε εκείνους που διαφωνούν και είναι οι μικρομεσαίοι έμποροι και οι εργαζόμενοι, οι οποίοι υποστηρίζουν ότι το προηγούμενο καθεστώς που προέβλεπε σε όλες τις τουριστικές περιοχές της χώρας τα καταστήματα να είναι ανοιχτά και τις Κυριακές με απόφαση των τοπικών περιφερειαρχών (καθεστώς που προσιδιάζει δηλαδή στο καθεστώς της Ισπανίας και της Πορτογαλίας) κάλυπτε κάθε ανάγκη της αγοράς.

Ψάχνουν τη μελέτη. Φυσικά δεν μπορεί το κέντρο των μεγάλων πόλεων μιας χώρας που θέλει να γίνει τουριστικός προορισμός όλο τον χρόνο να είναι έρημο όταν το επισκέπτονται οι τουρίστες. Το ερώτημα όμως που τίθεται από τους διαφωνούντες είναι αν υπήρξε ολοκληρωμένη μελέτη που αποδεικνύει ότι η πλήρης απελευθέρωση θα φέρει οφέλη.

Η Εθνική Συνομοσπονδία Ελληνικού Εμπορίου υποστηρίζει ότι τις έξι Κυριακές, από τον Νοέμβριο του 2013 μέχρι και τον Μάιο του 2014, κατά τις οποίες λειτούργησαν τα καταστήματα (σύμφωνα με τον νόμο που ψηφίστηκε πέρυσι), δεν αυξήθηκαν ούτε ο τζίρος ούτε ο όγκος των πωλήσεων ούτε βεβαίως η απασχόληση. Μάλιστα, σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία της απασχόλησης στο λιανικό εμπόριο οι θέσεις μισθωτής εργασίας μειώθηκαν το ίδιο διάστημα κατά 7.600.

«Οποιοδήποτε μέτρο και πολιτική θα έπρεπε να συνοδεύεται από μελέτη επιπτώσεων η οποία κρίνει και την αποτελεσματικότητα του μέτρου. Πριν από την αλλαγή των διατάξεων, η κυβέρνηση αναφέρθηκε στην υιοθέτηση καλών πρακτικών από το εξωτερικό. Σήμερα, όπου υπάρχει ελληνική εμπειρία από τον Νοέμβριο του 2013, η κυβέρνηση συστηματικά αγνοεί να μελετήσει το φαινόμενο στη χώρα» αναφέρουν οι εκπρόσωποι της ΕΣΕΕ.

Από την πλευρά τους, οι εργαζόμενοι μιλούν για επιπλέον ώρες απλήρωτης ή και μαύρης εργασίας σε μια αγορά που βρίσκεται σε συνεχή πτώση, αλλά και για προσπάθεια μετατόπισης του τζίρου από τις μικρές επιχειρήσεις που απασχολούν και τους περισσότερους εργαζομένους στις μεγάλες επιχειρήσεις. Αλλωστε, όπως λένε, μόνο αυτές μπορούν να αντέξουν το επιπλέον κόστος της κυριακάτικης λειτουργίας τους ακόμα και αν οι τζίροι τους δεν καλύψουν τα έξοδά τους για κάποιο χρονικό διάστημα.

Αύξηση επισκεψιμότητας. Πάντως οι υποστηρικτές του μέτρου κάνουν λόγο για αύξηση της επισκεψιμότητας των επιχειρήσεών τους τις έξι Κυριακές κατά τις οποίες λειτούργησαν τα μαγαζιά από πέρυσι που απελευθερώθηκε μερικώς η λειτουργία τις Κυριακές και εκτιμούν ότι το εμπόριο δεν μπορεί να λειτουργεί με απαγορεύσεις και προστατευτισμό.

Χθες τόσο στην Αθήνα όσο και στη Θεσσαλονίκη λίγα ήταν τα καταστήματα που άνοιξαν τελικά και εξίσου λίγοι οι καταναλωτές που βγήκαν για ψώνια. Μάλιστα, σύμφωνα με τα στοιχεία του Εμπορικού Συλλόγου Θεσσαλονίκης, η ανταπόκριση στο μέτρο υπήρξε ισχνή καθώς εννέα στα δέκα καταστήματα παρέμειναν κλειστά.

Ηταν οι συγκεντρώσεις των εργαζομένων που απέτρεψαν τον πολύ κόσμο να κατέβει στα μαγαζιά ή το ελληνικό καλοκαίρι που θέλει τους Ελληνες να βάζουν ως πρώτη επιλογή τις παραλίες; Οι εργαζόμενοι στο λιανεμπόριο πάντως δήλωναν ότι η απεργία τους είχε συμμετοχή που έφτασε το 95%. Βέβαιο είναι ότι η αγορά είναι σε σύγχυση και για μια ακόμη φορά σε σύγκρουση.