[Διαστάσεις] Παίζοντας (και ζώντας) το ίδιο έργο

Αισθάνεται κανείς υποχρεωμένος να εκφράσει τον βαθύ σεβασμό του προς αυτήν την ειδική ηλικιακή κατηγορία που χαρακτηρίζουμε ως «παιδιά» και να διαβεβαιώσει ότι συμμερίζεται την αποστροφή της προς τον κόσμο των «μεγάλων» για να πει κάτι αυτονόητο: ότι η Βουλή των Εφήβων είναι ένας ανούσιος θεσμός όπου θριαμβεύουν τα κλισέ, η γκρίνια είναι υποχρεωτική και όπου το απαιτητικό ύφος των δε πρέπει οπωσδήποτε να συνοδεύεται από το απολογητικό ύφος των μεν. Η Βουλή των Εφήβων είναι ένας τόπος αναπαράστασης της μεγαλύτερης παθογένειας του εκπαιδευτικού συστήματος. Κι αυτή δεν είναι άλλη από την αποστήθιση ενός κειμένου που στην περίπτωση της εφηβικής Βουλής υποδύεται το μανιφέστο διαμαρτυρίας, ενώ στην πραγματικότητα πρόκειται για μια στείρα παπαγαλία, η οποία εξασφαλίζει το άριστα.

«Μην ξεχνάτε ότι όσο και να προσπαθήσετε να κοντύνετε εμάς τους νέους, εσείς δεν πρόκειται να ψηλώσετε ποτέ» προειδοποίησε στην ομιλία της μια μαθήτρια από τον Πειραιά τους ενήλικους παρισταμένους. Τόλμη; Οχι, ευκολία. «Πόσα χαμόγελα πρέπει να σβήσετε για να το συνειδητοποιήσετε; Πόσες ψυχές πρέπει να ταράξετε για να ικανοποιηθείτε;» αναρωτήθηκε πιο κάτω. Σπαραγμός; Οχι, πλάνη. Αν θα έπρεπε να ψέγουν για κάτι τα παιδιά τούς μεγάλους είναι ακριβώς γι’ αυτό: για την επιβολή ενός μονοσήμαντου τρόπου σκέψης στον οποίο έχουν θέση η διαμαρτυρία και η δήθεν επαναστατικότητα, αλλά όχι η δημιουργικότητα και το γνήσια εξεγερσιακό πνεύμα. Αν πρέπει να θυμώσουν για κάτι, είναι για το γεγονός ότι τα λαμπρά τους μυαλά στερούνται ημέρα με την ημέρα την ευεργετική επίδραση της κρίσης που θα τους επέτρεπε να αρθρώσουν έναν διαφορετικό λόγο.

Δεν είναι κάτι που δεν ξέρουν ή δεν έχουν ακούσει από τους μεγάλους. «Το μόνο που ενδιαφέρει το εκπαιδευτικό σύστημα είναι ένας βαθμός που αναγκάζει τα παιδιά να παπαγαλίζουν» είπε η μαθήτρια από τον Πειραιά. Και τότε γιατί αυτή η νιοστή επανάληψη του ίδιου έργου, οι ίδιες αναφορές, τα ίδια παράπονα, τα ίδια αναθέματα που ακούγονται κάθε χρόνο στη Βουλή των Εφήβων με έναν σχεδόν απαράλλακτο τονισμό; Γιατί αυτό το χαρισματικό κορίτσι, που ξέρει πού βρίσκεται η ρίζα του κακού, δεν προτίμησε να αιφνιδιάσει τον «εχθρό» αλλά επέλεξε να ακολουθήσει την πεπατημένη;

Η Βουλή των Εφήβων μετράει σχεδόν δύο δεκαετίες ζωής. Οι πρώτοι έφηβοι βουλευτές κοντεύουν πια τα σαράντα. Πιθανότατα, ανατρέχουν κι αυτοί πού και πού στην επαναστατική τους περίοδο, όπως έκαναν οι ήρωες της «Μεγάλης ανατριχίλας» με αφορμή την αυτοκτονία του φίλου τους. Αλλά τίποτε δεν μας υποχρεώνει να παίζουμε και – πολύ περισσότερο – να ζούμε το ίδιο έργο. Με όλον τον σεβασμό, αυτή είναι η δική μου συμβουλή προς την οργισμένη μαθήτρια από τον Πειραιά και τους έφηβους συναδέλφους της.