[Διαστάσεις] Μια ανάσα από την ψυχραιμία

Το Φάντομ δεν είναι μαχητικό αεροσκάφος που πρωτοκατασκευάστηκε στο Σεντ Λούις των ΗΠΑ το 1945 και πέταξε στους ουρανούς τρία χρόνια αργότερα. Το πραγματικό Φάντομ εμφανίστηκε για πρώτη φορά στην Κοπεγχάγη τον Οκτώβριο του 1980 και είχε τη μορφή του Νίκου Σαργκάνη. Στις 11 εκείνου του μήνα η Εθνική έδωσε ένα παιχνίδι με αντίπαλο τη Δανία για τα προκριματικά του Παγκοσμίου Κυπέλλου της Ισπανίας. Η Ελλάδα κέρδισε τον αγώνα χάρη σε ένα φάουλ του Ντίνου Κούη (μπορεί και να ήταν το μοναδικό ελληνικό σουτ στο ματς) και τις εκπληκτικές αποκρούσεις του Σαργκάνη (που ήταν αμέτρητες).

Τα κλισέ της εποχής ήθελαν τους έλληνες παίκτες «Τιτάνες» και τον Σαργκάνη να «κατεβάζει ρολά» – αυτή την φορά όχι σαν Φάντομ αλλά μάλλον σαν καταστηματάρχης που ασφάλιζε το κατάστημά του από πάσης φύσεως παραβιάσεις. Η αίσθηση του εθνικού θριάμβου δεν μετριάστηκε ούτε από το γεγονός ότι η Δανία δεν είναι και καμιά Βραζιλία, αλλά μια μικρή χώρα με τον μισό πληθυσμό από τον δικό μας που άρχισε να παίζει ποδόσφαιρο στα τέλη του 19ου αιώνα, δηλαδή περίπου την ίδια περίοδο με εμάς. Ολα αυτά όμως δεν είχαν καμία σημασία. Τα υλικά των θριάμβων είναι καμιά φορά η ηρωική αντίσταση και η τύχη έτσι όπως την είχε συνδέσει κάποτε ο Ιβιτσα Οσιμ με το αρχαιότερο επάγγελμα του κόσμου, δηλώνοντας ότι «η μπάλα είναι πόρνη».

Εναν τέτοιο (παρ’ ολίγον) θρίαμβο έζησε το βράδυ της Κυριακής η Κόστα Ρίκα παίζοντας με την Ολλανδία. Η Κόστα Ρίκα είχε έναν τερματοφύλακα που απογειώθηκε επίσης αμέτρητες φορές σαν Φάντομ, η μπάλα χτύπησε δυο – τρεις φορές και στα δοκάρια του και το παιχνίδι έφτασε στα πέναλτι. Οι Ολλανδοί αποδείχθηκαν πιο εύστοχοι. Και οι Κοσταρικανοί; Τι θα είχε συμβεί εάν δεν μας είχαν «στερήσει το όνειρο» επτά ημέρες νωρίτερα και βρισκόμασταν στη θέση τους αντιστεκόμενοι για ακόμη μια φορά ηρωικά απέναντι σε μια ομάδα, την Ολλανδία, από την οποία μας χωρίζει χάσμα δυναμικότητας; Πώς θα υποδεχόμασταν την ήττα στα πέναλτι; Μα ακριβώς όπως τότε που γεννήθηκε το Φάντομ της Κοπεγχάγης. Θα θριαμβολογούσαμε για τους «Τιτάνες» που «έφτασαν μια ανάσα από τους τέσσερις» και «άγγιξαν το θαύμα» απέναντι στους «ιπτάμενους Ολλανδούς» (οι οποίοι είναι μόλις λίγο περισσότεροι από εμάς).

Υπάρχει κάτι κακό σε όλα αυτά; Ναι, γιατί δεν θα είχαμε απολύτως κανένα πρόβλημα να φτάσουμε στον τελικό ακόμη κι αν παίζαμε το χειρότερο ποδόσφαιρο του κόσμου, με τη «στρογγυλή θεά» να γίνεται πέντε πόρνες μαζί και τη διαιτησία να μας ευνοεί σκανδαλωδώς. Γιατί η δίψα μας να νιώσουμε εθνικά υπερήφανοι υπερτερεί της ψύχραιμης και ακομπλεξάριστης εκτίμησης των ικανοτήτων μας. «Η Κόστα Ρίκα δεν έχει καμία θέση στους οκτώ» έγραψε μια φίλη στο facebook. Ενώ η Ελλάδα;