Η γιορτή της τηλεόρασης

Το ποδόσφαιρο και τα μέσα ενημέρωσης, ιδίως η τηλεόραση, έχουν μια σχέση αλληλοϋποστήριξης που φτάνει στο επίπεδο της σύζευξης. Το Παγκόσμιο Κύπελλο Ποδοσφαίρου έκανε την εμφάνισή του στη μικρή οθόνη το 1958 και από τότε ο παγκόσμιος αριθμός των τηλεθεατών του αυξήθηκε θεαματικά. Η ψύχωση των τηλεοπτικών καναλιών με το ποδόσφαιρο οφείλεται στο απλό γεγονός ότι τηλεθεατές σε όλο τον κόσμο είναι φανατικοί οπαδοί του. Δεν είναι παράδοξο ότι τα συνδρομητικά κανάλια που προσβλέπουν στην προσέλκυση συνδρομητών πρέπει απαραιτήτως να μεταδίδουν αγώνες ποδοσφαίρου. Οι αριθμοί είναι άλλωστε καταιγιστικοί: για παράδειγμα, το 1998 οι μεταδόσεις για το ποδόσφαιρο των ιδιωτικών καναλιών που πρόβαλλαν δωρεάν τους αγώνες αντιστοιχούσαν το 51,5% του συνόλου μετάδοσης αθλητικών αγώνων ή  1.801 ώρες προγράμματος σε 16 ευρωπαϊκές χώρες. Κάτι τέτοιο επιβεβαιώνει ότι το ποδόσφαιρο είναι ο βασιλιάς στις απευθείας αθλητικού περιεχομένου τηλεοπτικές μεταδόσεις. Οι ώρες μετάδοσης των αγώνων του ιδιαίτερα δημοφιλούς Τσάμπιονς Λιγκ, που είναι και πιο επικερδές από το Παγκόσμιο Κύπελλο, πενταπλασιάστηκαν την τελευταία εικοσαετία αποφέροντας σημαντικά κέρδη στα κανάλια και τους αποκλειστικούς χορηγούς των αγώνων.

Το κόστος αγοράς των τηλεοπτικών δικαιωμάτων στην εποχή της ψηφιακής τηλεόρασης αυξήθηκε θεαματικά. Για παράδειγμα, τα τηλεοπτικά δικαιώματα των μεγάλων ποδοσφαιρικών ομάδων στην Ευρώπη αυξήθηκαν δυσθεώρητα. Επιπλέον, οι τιμές των τηλεοπτικών δικαιωμάτων ποδοσφαίρου στην Ευρώπη για τα εθνικά πρωταθλήματα κατά μέσο όρο αυξήθηκαν κατά 800% την τελευταία εικοσαετία. Παρομοίως, τα δικαιώματα για τη μετάδοση των Ολυμπιακών Αγώνων αυξήθηκαν κατά 420 φορές από το 1984. Στο Παγκόσμιο Κύπελλο Ποδοσφαίρου τα τηλεοπτικά δικαιώματα εμφανίζουν παρόμοια αύξηση στην ίδια περίοδο.

Σύμφωνα με τους αναλυτές, οι αριθμοί δείχνουν τη συνεχιζόμενη επιθυμία των τηλεοπτικών φορέων και των χορηγών να συνδέονται με τη μεγαλύτερη γιορτή του ποδοσφαίρου. Κι είναι λογικό, καθώς σε ένα ολοένα και περισσότερο κατακερματισμένο επικοινωνιακό τοπίο, το Παγκόσμιο Κύπελλο Ποδοσφαίρου έχει τη σχεδόν μοναδική δύναμη να συγκεντρώνει τον κυρίως όγκο του τηλεοπτικού κοινού μιας χώρας μπροστά από τη μικρή οθόνη. Τον αγώνα με την Κόστα Ρίκα, για παράδειγμα, τον έβλεπαν για κάποια περίοδο 9 στους 10 τηλεθεατές που έβλεπαν τηλεόραση. Αλλά το ποδόσφαιρο μπορεί να προσελκύσει μαζικά ακροατήρια σε όλο τον κόσμο. Γι’ αυτό άλλωστε τα τηλεοπτικά δικαιώματα για το επόμενο Μουντιάλ αναμένεται να εμφανίσουν νέα αύξηση, αφού η τηλεόραση είναι το μόνο μέσο που  κατορθώνει να συγκεντρώνει το σύνολο των τηλεθεατών, κάτι που τα διαδικτυακά μέσα αδυνατούν να το κάνουν, αφού κάτι τέτοιο αντίκειται στην εξατομικευμένη φύση τους.

Πολλοί μάλιστα υποστηρίζουν ότι για να αυξήσει περαιτέρω η FIFA τα τηλεοπτικά δικαιώματα θα βάλει στο παιχνίδι τα συνδρομητικά κανάλια, τα οποία σε μια τέτοια περίοδο, όπως το Μουντιάλ, αντί να έχουν αύξηση συνδρομητών εμφανίζουν μείωση. Στην Ευρώπη η Ενωση των Δημόσιων Ραδιοτηλεοπτικών Φορέων (EBU) και οι μεγάλοι ιδιωτικοί τηλεοπτικοί φορείς αντιδρούν επικαλούμενοι την τηλεοπτική οδηγία που απαγορεύει τα «μείζονος σημασίας γεγονότα» να μεταδίδονται αποκλειστικά  από τα συνδρομητικά κανάλια. Ομως κάτι αντίστοιχο είχε συμβεί με τους αγώνες του Τσάμπιονς Λιγκ και σήμερα οι περισσότεροι προβάλλονται από τη συνδρομητική τηλεόραση.

Αλήθεια, ποιος μίλησε στην Ελλάδα όταν ο τελικός αγώνας Κυπέλλου μεταδόθηκε σε απευθείας σύνδεση από τη συνδρομητική τηλεόραση; Ούτε καν οι ενδιαφερόμενοι!