Ποιος φοβάται το Κουρδιστάν;

Ετοιμη να κάνει μια ιστορική στροφή αναγνωρίζοντας ανεξάρτητο κουρδικό κράτος στην περιοχή που σήμερα ορίζεται ως Βόρειο Ιράκ δηλώνει η Τουρκία. Υπό την άμεση απειλή ενός διαιρεμένου Ιράκ οι Κούρδοι είναι «αδέλφια», τόνισε σε συνέντευξή του στους «Φαϊνάνσιαλ Τάιμς» ο εκπρόσωπος του κυβερνώντος τουρκικού Κόμματος Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης Χουσεΐν Τσελίκ, σηματοδοτώντας πως ήρθε η ώρα για τους Κούρδους του Ιράκ να πραγματοποιήσουν ένα όνειρο δεκαετιών.

«Στην Τουρκία, ακόμη και η λέξη Κουρδιστάν δημιουργεί νευρικότητα. Στο παρελθόν, ένα ανεξάρτητο κουρδικό κράτος ήταν αιτία πολέμου. Σήμερα, κανείς δεν έχει το δικαίωμα να πει κάτι τέτοιο», δήλωσε χαρακτηριστικά ο Τσελίκ. Είναι γεγονός ότι η εδαφική ακεραιότητα του Ιράκ υπήρξε επί σειρά ετών ένα από τα κύρια δόγματα στην εξωτερική πολιτική της Τουρκίας – αν μη τι άλλο, λόγω της μεγάλης κουρδικής μειονότητας στη χώρα και των χρόνιων συγκρούσεων με τους κούρδους αυτονομιστές. Τα τελευταία πέντε χρόνια ωστόσο η κατάσταση έχει αλλάξει άρδην: οι μεν Κούρδοι του Ιράκ εξελίσσονται στους πιο στενούς συμμάχους της Τουρκίας, η δε Τουρκία αναδεικνύεται σε βασικό υποστηρικτή της Περιφερειακής Κυβέρνησης του Κουρδιστάν, καθώς τελικά διαπιστώνει περισσότερα κοινά πολιτικά και οικονομικά συμφέροντα, παρά διαφορές. Διακριτικά σημάδια αυτής της βελτίωσης των σχέσεων Αγκυρας και Ιρμπίλ αποτελούν μια ενεργειακή συμφωνία η οποία υπογράφτηκε τον περασμένο μήνα, καθώς και μια σειρά από διπλωματικές επισκέψεις που έχουν πυκνώσει το τελευταίο διάστημα.

Η κατάσταση στο Ιράκ σήμερα δημιουργεί έναν επιπλέον λόγο για αλλαγή πλεύσης στην τουρκική εξωτερική πολιτική: ένα κουρδικό κράτος στο Βόρειο Ιράκ θα μπορούσε επίσης να χρησιμεύσει ως ασπίδα ενάντια στους τζιχαντιστές του Ισλαμικού Κράτους στο Ιράκ και στο Λεβάντε (ΙΚΙΛ), τους οποίους οι τούρκοι αξιωματούχοι αντιμετωπίζουν ως μία σταδιακά αυξανόμενη απειλή. Πέραν των 300 χλμ. συνόρων με το Ιράκ, η Τουρκία μοιράζεται και συνοριογραμμή περίπου 900 χλμ. με τη Συρία, έδαφος το οποίο επίσης ελέγχει το ΙΚΙΛ.

Ενδεικτικό της εντεινόμενης τουρκικής ανησυχίας ήταν ένα αιχμηρό σχόλιο του Τσελίκ, σπάνιο για κράτος-μέλος του ΝΑΤΟ. Αναφερόμενος στην κατακερματισμό του Ιράκ, ο Τσελίκ δεν επέρριψε ευθύνες μόνο στον ιρακινό πρωθυπουργό Νούρι αλ Μαλίκι, αλλά και στις Ηνωμένες Πολιτείες, οι οποίες «δεν έφεραν ειρήνη, σταθερότητα και ενότητα, άφησαν μόνο χάος, χήρες και ορφανά και δημιούργησαν ένα μπλοκ σιιτών στα νότια της Τουρκίας».

Σε κάθε περίπτωση, ο Τσελίκ ξεκαθαρίζει ότι η ανεξαρτησία των Κούρδων δεν αποτελεί «νούμερο ένα επιλογή» της Τουρκίας, άποψη με την οποία συμφωνούν πολλοί διεθνείς διπλωμάτες. «Οι Τούρκοι δεν θέλουν να ενθαρρύνουν την ανεξαρτησία. Εάν όμως επιτευχθεί, θα ζήσουν με αυτήν. Πιστεύουν ότι σε μια τέτοια περίπτωση οι Κούρδοι θα μπουν στη δική τους σφαίρα επιρροής», υποστηρίζει ξένος διπλωμάτης στους «Φαϊνάνσιαλ Τάιμς».

Ο Νετανιάχου
Τη στήριξή του στην κουρδική ανεξαρτησία εξέφρασε χθες ο πρωθυπουργός του Ισραήλ Μπενιαμίν Νετανιάχου, λαμβάνοντας μια θέση η οποία συγκρούεται με την προτίμηση των ΗΠΑ να κρατηθεί ενωμένο το Ιράκ.