Το ρολόι στην αίθουσα αναμονής δείχνει 10.30 το βράδυ. Εχει πια παραδοθεί στον εφιάλτη της αναμονής. Από τις 6.30 το απόγευμα ελπίζει να ακούσει το όνομά της. Ανησυχεί για την άρρωστη μητέρα της, η οποία είναι ξαπλωμένη σε ένα φορείο έξω από το παθολογικό ιατρείο. Οι γιατροί όμως δεν ευκαιρούν να την εξετάσουν.
Η εφημερία της περασμένης Δευτέρας στο νοσοκομείο Ερυθρός Σταυρός είναι ενδεικτική των όσων εκτυλίσσονται στο ΕΣΥ τα χρόνια της κρίσης. Οι ατελείωτες ουρές που σχηματίζονται από πολίτες εγκλωβισμένους στην αναζήτηση δωρεάν υπηρεσιών, τα ράντζα, ο εκνευρισμός και η απελπισία συνθέτουν τη δυσάρεστη καθημερινότητα.
Ενας νεαρός με χτυπημένο πόδι αδυνατεί να περπατήσει. Η σύντροφός του αναζητά μάταια καρότσι. Η μόνη λύση είναι το… κουτσό, έτσι μπαίνει στο ορθοπεδικό ιατρείο όταν φτάνει η σειρά του. Αλλωστε, οι τραυματιοφορείς τρέχουν να προλάβουν με τις οδηγίες των γιατρών.
Και ενώ στο Τμήμα Επειγόντων Περιστατικών (ΤΕΠ) επικρατεί το αδιαχώρητο, ανεβαίνοντας τις σκάλες προς τις κλινικές του νοσοκομείου ο θόρυβος της πολυκοσμίας χάνεται.
Τα φώτα είναι σβηστά στον δεύτερο όροφο, εκεί όπου στεγάζεται η ουρολογική κλινική. Στη μέση του διαδρόμου ένας άνδρας διπλωμένος στα δύο, κοιμάται πάνω σε ένα ράντζο. Το παραβάν δίπλα του δεν αρκεί για να του διασφαλίσει αξιοπρεπή νοσηλεία.
Λίγο πιο πέρα ένας άλλος άνδρας που υποφέρει από τους πόνους αναζητά την ηρεμία του. Και αυτός είναι σε ράντζο. «Ηρθαμε από τις 11 το πρωί, αλλά δεν υπάρχει διαθέσιμο κρεβάτι» μας πληροφορεί η γυναίκα του.
Στη Νίκαια
Αρκεί μια σύγκριση του Ερυθρού με το νοσοκομείο της Νίκαιας Αγιος Παντελεήμων για να διαπιστώσει κανείς ότι στο ΕΣΥ ισχύει ο κανόνας «ο εχθρός του κακού είναι το χειρότερο».
Στον πρώτο όροφο του παλαιού κτιρίου, όπου στεγάζεται η Α’ Παθολογική Κλινική, έχει προβλεφθεί η λειτουργία μόνο δύο τουαλετών στην αρχή και στο τέλος του μεγάλου διαδρόμου – τις οποίες σημειωτέον μοιράζονται ασθενείς και επισκέπτες.
Οσοι ασθενείς αντιμετωπίζουν κινητικά προβλήματα βιώνουν την απόλυτη ταπείνωση. Οταν ένας συνοδός ανοίγει την πόρτα της τουαλέτας στην αρχή του διαδρόμου, μια γυναίκα σπεύδει να καλύψει τη γύμνια της. Αναζητούσε ένα μέρος για να απομονωθεί και να αλλάξει ρούχα. Τελικά, βρέθηκε σε κοινή θέα…
Εκεί είναι εγκατεστημένη και η μοναδική ντουζιέρα για 60 ασθενείς. Μπορεί να μην είναι βρώμικη αλλά είναι παλιά, με τα πλακάκια να έχουν ποτίσει γλίτσα και σκουριά. «Μα καλά τι περίμενες;» σχολιάζει μία συνοδός τις τριτοκοσμικές εγκαταστάσεις.
Τα ΤΕΠ του νοσοκομείου είναι καινούργια – το παλιό με το νέο έρχονται σε πλήρη αντίθεση, αλλά η έλλειψη φύλαξης είναι αισθητή. Γιατροί και νοσηλευτές προσπαθούν να βάλουν τάξη, σύντομα όμως παραιτούνται.
Οι συνοδοί φρακάρουν στους διαδρόμους, αλλά μπαίνουν ανενόχλητοι στα εξεταστήρια, επικρατεί το αδιαχώρητο. Και ενώ το νοσοκομείο δέχεται σε κάθε εφημερία έως και 1.600 ασθενείς, οι ελλείψεις σε προσωπικό είναι εμφανείς. Για παράδειγμα στο Παθολογικό των Επειγόντων υπηρετούν μία νοσηλεύτρια και ένας τραυματιοφορέας με αποτέλεσμα να λιμνάζουν τα περιστατικά. Για τον ίδιο λόγο παραμένουν κλειστά και τρία κρεβάτια εντατικής θεραπείας. «Βαριά ασθενείς παραμένουν διασωληνωμένοι σε φορητό αναπνευστήρα μέχρις ότου ελευθερωθεί κρεβάτι ή μεταφερθούν σε άλλο νοσοκομείο» παραδέχεται ο νευροχειρουργός Παναγιώτης Παπανικολάου. Κάποιοι ξεμένουν ακόμη και πέντε ημέρες «αφήνοντας την τελευταία τους πνοή εκεί».
Στον Ευαγγελισμό
Την επιτακτική ανάγκη των πολιτών για δωρεάν ιατρική περίθαλψη μαρτυρούν και οι εικόνες που εκτυλίσσονται στον Ευαγγελισμό. Η ώρα είναι 2.30 το μεσημέρι, αρχίζει επισήμως η γενική εφημερία.
Ηδη 39 ασθενείς και συνοδοί δροσίζονται στην αίθουσα αναμονής με τους αριθμούς προτεραιότητας στα χέρια. Αλλοι 15 βρίσκονται έξω από τα ΤΕΠ, ενώ οι σεκιουριτάδες δίνουν οδηγίες και ανοίγουν δρόμο για τα ασθενοφόρα που καταφτάνουν.
«Μα ακόμη δεν έχει αρχίσει καλά καλά η εφημερία…» αναρωτιόμαστε. «Και λίγοι είναι» απαντά μία γυναίκα που συνοδεύει τη μητέρα της. «Οι ηλικιωμένοι έρχονται από νωρίς για να πιάσουν σειρά» λέει, αποκαλύπτοντας τα μυστικά των μυημένων στις αναμονές του ΕΣΥ.
Ανάμεσά τους και μια νεαρή κοπέλα. Γύρω της έχει σχηματιστεί πηγαδάκι και εκείνη εξιστορεί το χρονικό της ταλαιπωρίας της. Τέσσερις ημέρες πριν, κατά την προηγούμενη εφημερία, είχε εξεταστεί από τους γιατρούς του ίδιου νοσοκομείου γιατί ένιωθε έντονους πόνους στη μέση.
«Διέγνωσαν ότι έχω πρόβλημα στο έντερο και με φόρτωσαν με χάπια. Να φανταστείτε δεν με εξέτασε ορθοπεδικός αλλά γενικός χειρουργός. Τα φάρμακα τα πήρα, αλλά βελτίωση καμία. Είναι προφανές ότι έκαναν λάθος» έλεγε.
Μια γυναίκα με καπέλο και γυαλιά την πλησιάζει: «Ακουσα καλά, έχεις πρόβλημα στη μέση; Και εγώ. Μουδιάζουν τα πόδια μου». Η κουβέντα συνεχίζεται και η δεύτερη παραδέχεται ύστερα από λίγο ότι ήρθε να της γράψουν αναρρωτική. Δυσφορεί όμως που θα περιμένει.
Η απουσία αποτελεσματικού πρωτοβάθμιου Συστήματος Υγείας – εκεί θα έπρεπε να είχαν απευθυνθεί και οι δύο γυναίκες – σε συνδυασμό με την οικονομική αδυναμία της πλειονότητας των πολιτών να απευθυνθούν στον ιδιωτικό τομέα, έχουν φέρει τα δημόσια νοσηλευτικά ιδρύματα στα όριά τους.
Είναι ενδεικτικό ότι μόνο 15%-20% των περιστατικών φθάνει στα νοσοκομεία με ασθενοφόρο του ΕΚΑΒ. Για παράδειγμα, ο Ευαγγελισμός δέχεται κατά την εφημερία 1.400 ασθενείς κατά μέσο όρο. Από αυτούς, όμως, μόνο το ένα τρίτο θα λάβει εισιτήριο για εισαγωγή, οι άλλοι θα έπρεπε να είχαν απευθυνθεί στην πρωτοβάθμια περίθαλψη, αυτή που υπόσχεται το νέο σύστημα, το ΠΕΔΥ.
Στο ΚΑΤ
Τεράστια ήταν η αναμονή και στο ΚΑΤ την περασμένη Τετάρτη. Η ασθενής που καταφτάνει με τον έντονο πόνο στο χέρι παίρνει το αναγκαίο χαρτί προτεραιότητας. Ο αριθμός που αναγράφεται είναι «1065». Δύο ώρες μετά στην αίθουσα των Επειγόντων σημαίνει συναγερμός: το ΕΚΑΒ φέρνει βαριά τραυματισμένους από τροχαίο.
Οταν το ρολόι δείχνει 10.45, η γυναίκα έχει απογοητευτεί: η πόρτα του ορθοπεδικού ανοίγει για τον ασθενή με το νούμερο «1062».
«Πλέον η αντιμετώπιση των επειγόντων είναι άμεση. Η λίστα αναμονής για ορθοπεδικές επεμβάσεις δεν υπερβαίνει το τριήμερο. Αυτό είναι το βασικό μας μέλημα με την υποστήριξη της διοίκησης» εξηγεί ο Θανάσης Αντωνόπουλος, διευθυντής της Γ’ Ορθοπεδικής, ο οποίος προσθέτει ότι το ΚΑΤ «ξαναέγινε κέντρο αποκατάστασης τραυματιών».
Ωστόσο παραδέχεται ότι μακραίνουν οι λίστες των χρονίως πασχόντων, οι οποίοι αναμένουν έως και τρεις μήνες για να χειρουργηθούν. «Ομως και αυτοί οι ασθενείς χρειάζονται τον σεβασμό μας» επισημαίνει.
Εκτός από τις ουρές, γιατροί, νοσηλευτές και ασθενείς έχουν να αναμετρηθούν και με τις συνέπειες των φτηνών υλικών που παραγγέλνουν οι διοικήσεις, επικαλούμενες τη σφιχτή οικονομική κατάσταση του ΕΣΥ.
«Οι φλεβοκαθετήρες είναι κακής ποιότητας. Σπάνε εύκολα» μας ψιθυρίζει μια νοσηλεύτρια. «Τρύπησα μια ασθενή, ο καθετήρας άνοιξε και της τραυμάτισα τη φλέβα. Το χέρι της κοκκίνισε. Επρεπε να πάρει αντιβίωση ύστερα από αυτό».
Η ασθενής όμως δεν ενημερώθηκε ποτέ λεπτομερώς για το τι έγινε. Της είπαν ότι αυτά συμβαίνουν καμιά φορά. «Ηταν εύκολο να το καλύψω γιατί η ασθενής δεν ξέρει το αντικείμενο. Και τι να πεις; Τι να εξηγήσεις;» προσθέτει, παραδεχόμενη ότι η γυναίκα θα τα έβαζε μαζί της και ήθελε να το αποφύγει.