Στην αγκαλιά της Ευρώπης

Νέες διαδρομές προς Δυσμάς, εκείνες που πυροδότησαν τις χειρότερες εντάσεις με τη Ρωσία από την περίοδο του Ψυχρού Πολέμου, χάραξε χθες η Ουκρανία και ακόμη δύο πρώην σοβιετικές δημοκρατίες. Οι ηγέτες της Ουκρανίας, της Μολδαβίας και της Γεωργίας υπέγραψαν μία ευρεία εμπορική συμφωνία με την ΕΕ, έκτασης 1.200 σελίδων, με κανονισμούς που περιλαμβάνουν τα πάντα, κυρίως όμως μειώνουν τους εισαγωγικούς δασμούς με την ΕΕ και δεσμεύουν τις τρεις χώρες σε ένα μακρόπνοο πρόγραμμα πολιτικών και οικονομικών μεταρρυθμίσεων. Η αντίδραση της Ρωσίας ήταν άμεση. Δεν υπάρχει καμία αμφιβολία ότι η υπογραφή της συμφωνίας θα έχει τεράστιες συνέπειες στις σχέσεις της Ρωσίας και με τις τρεις χώρες, ξεκαθάρισε ο ρώσος αναπληρωτής υπουργός Εξωτερικών Γκριγκόρι Καράσιν. Την ίδια ώρα, ο ρωσικός ενεργειακός κολοσσός Gazprom απειλούσε ότι θα μειώσει την παροχή αερίου προς τους ευρωπαίους πελάτες του που σκοπεύουν να μεταπωλήσουν φυσικό αέριο στην Ουκρανία.

Η συμφωνία που υπεγράφη χθες στις Βρυξέλλες είναι εκείνη που επρόκειτο να υπογράψει ο πρώην πρόεδρος της Ουκρανίας Βίκτορ Γιανουκόβιτς πριν από επτά μήνες και υπό τις ρωσικές πιέσεις υποχρεώθηκε να αποσυρθεί, πυροδοτώντας τις πολύνεκρες διαδηλώσεις που του έδειξαν την έξοδο από τη χώρα και άνοιξαν έναν τεράστιο κύκλο βίας, που απείλησε να χωρίσει τη χώρα στα δύο.   

«ΕΙΡΗΝΗ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑ». «Πρόκειται για μία από τις πιο σημαντικές στιγμές από τότε που η Ουκρανία κέρδισε την ανεξαρτησία της. Χρησιμοποιούμε αυτή τη δυνατότητα προκειμένου να εκσυγχρονίσουμε τη χώρα. Χρειαζόμαστε ωστόσο μόνο ένα πράγμα: ειρήνη και ασφάλεια» δηλώνει ο ίδιος ο ουκρανός πρόεδρος Ποροσένκο σε ανακοίνωση που εκδόθηκε από το γραφείο του. Στόχος τώρα των ηγετών και των τριών κρατών είναι να χρησιμοποιήσουν αυτή τη συμφωνία ως όχημα για  να ακολουθήσουν το παράδειγμα της Πολωνίας και των χωρών της Βαλτικής, όλα κράτη του πρώην ανατολικού μπλοκ και νυν μέλη της ΕΕ, των οποίων οι οικονομίες σημείωσαν σημαντική ανάπτυξη μέσα σε δύο δεκαετίες.

Οταν κατέρρευσε η Σοβιετική Ενωση, το 1991, οι οικονομίες της Ουκρανίας και της  Πολωνίας βρίσκονταν περίπου στην ίδια μοίρα. Είκοσι τρία χρόνια μετά η οικονομία της Ουκρανίας εξακολουθεί σε πολύ μεγάλο βαθμό να βασίζεται σε ιδιωτικές ρωσικές εταιρείες. Στην Πολωνία, αντιθέτως, νέες βιομηχανίες κάνουν διαρκώς την εμφάνισή τους. Η Πολωνία έγινε μέλος της ΕΕ το 2004. Σήμερα είναι τέσσερις φορές πιο πλούσια από την Ουκρανία, όσον αφορά το κατά κεφαλήν εισόδημα.

ΔΕΚΑΕΤΕΣ ΣΧΕΔΙΟ. Ισως ακόμη πιο σημαντικό και από τις μειώσεις των δασμών και την ανάπτυξη που υπόσχεται η νέα συμφωνία είναι το δεκαετές σχέδιο που τη συνοδεύει. Βάσει αυτού, η Ουκρανία υποχρεώνεται να υιοθετήσει συγκεκριμένους ευρωπαϊκούς κανόνες όσον αφορά κυβερνητικές συμβάσεις και πολιτικές ανταγωνιστικότητας, οι οποίες θα καταφέρουν βαρύ πλήγμα στη διαφθορά και θα κάνουν την οικονομία πιο φιλική προς τους επενδυτές.

Η αύξηση των εξαγωγών μπορεί να φέρει στην Ουκρανία έως και 500 εκατ. ευρώ επιπλέον έσοδα, υποστηρίζουν οικονομολόγοι στους «Φαϊνάνσιαλ Τάιμς». Προειδοποιούν βέβαια και για ανάλογες ζημιές αν η Μόσχα περάσει στην αντεπίθεση επιβάλλοντας νέους εμπορικούς φραγμούς, όπως ήδη έχει απειλήσει ότι θα πράξει. Είναι λογικό λοιπόν ότι όλα τα βλέμματα στρέφονται τώρα στο Κρεμλίνο και στο πώς θα αντιδράσει στη νέα προσπάθεια της Ευρώπης να τραβήξει πρώην σοβιετικά εδάφη στη δική της σφαίρα επιρροής.

Ξανά στα όπλα
Η υπογραφή της συμφωνίας πραγματοποιήθηκε ενόσω ήταν ακόμη σε ισχύ η προσωρινή κατάπαυση του πυρός στην Ουκρανία, η οποία τυπικά έληξε χθες το βράδυ. Αμέσως μετά οι ευρωπαίοι ηγέτες συζήτησαν για το ενδεχόμενο νέων κυρώσεων προς τη Ρωσία