Οι «μνημονιακοί» νίκησαν στο πρώτο ημίχρονο

Ο Αντώνης Σαμαράς είναι σε φάση κατανόησης: τόσο για την αναζήτηση προσανατολισμού από κεντρικά στελέχη του ΠαΣοΚ – ακόμη και εκείνα που μετέχουν στο κυβερνητικό σχήμα – όσο και για τη διελκυνστίδα μεταξύ γαλάζιων στελεχών, η οποία μετά τον ανασχηματισμό καταγράφεται εντονότερα στο εσωτερικό της κυβέρνησης.

Πρόκειται για τη μάχη των «μνημονιακών» και των «λαϊκών» της ΝΔ που αναζωπυρώθηκε με αφορμή και την προώθηση στελεχών της λεγόμενης λαϊκής Δεξιάς στην κυβέρνηση, η οποία από πολλούς εντός των γαλάζιων τειχών ερμηνεύθηκε ως προαναγγελία αναπροσαρμογής της κυβερνητικής πολιτικής.

Η εικόνα αυτή κράτησε λίγο. Πολύ γρήγορα το σκηνικό που στήθηκε μετά τον ανασχηματισμό άλλαξε και πλέον είναι ξεκάθαρο το μήνυμα που εκπέμπει και το Μέγαρο Μαξίμου ότι δεν υπάρχει περιθώριο αναδίπλωσης ή νέων καθυστερήσεων στις εκκρεμότητες με την τρόικα. Το σήμα του Μαξίμου ελήφθη αμέσως όχι μόνο από τους υπουργούς που σηκώνουν το κύριο βάρος των μνημονιακών υποχρεώσεων και καλούνται να υλοποιήσουν έως το τέλος Ιουλίου τα δώδεκα προαπαιτούμενα από την πλευρά των δανειστών, αλλά και από τους νέους υπουργούς που με την είσοδό τους στην κυβέρνηση επεδίωξαν να επενδύσουν σε ένα αντιμνημονιακό στίγμα. Ακριβέστερα, επιχείρησαν να κεφαλαιοποιήσουν από τον υπουργικό θώκο τα πολιτικά κέρδη που εκτιμούσαν ότι είχαν καταγράψει με τις διαφοροποιήσεις τους την περίοδο που βρίσκονταν στα βουλευτικά έδρανα.

Η αντεπίθεση του Κυριάκου Μητσοτάκη, ο οποίος έδειξε την πόρτα της εξόδου σε όσους υπουργούς επενδύουν στην αντιμνημονιακή ρητορεία, είναι μία πρώτη ένδειξη ότι όσοι υπουργοί είναι υπόλογοι στην παρούσα φάση απέναντι στην τρόικα έχουν αποκτήσει το πάνω χέρι. Αυτό γίνεται με τις ευλογίες του Μαξίμου, αλλά τις πρώτες ημέρες μετά τον ανασχηματισμό το κλίμα που είχε διαμορφωθεί γι’ αυτήν την ομάδα υπουργών ήταν πιεστικό.

ΟΙ ΑΠΕΝΑΝΤΙ. Ο υπουργός Διοικητικής Μεταρρύθμισης είδε να συγκροτείται από τον Ανδρέα Λοβέρδο ένας θύλακος αντίστασης στο υπουργείο Παιδείας για τις απολύσεις του διοικητικού προσωπικού των πανεπιστημίων, ενώ την ίδια ώρα κατέγραφε τις ενστάσεις και γαλάζιων υπουργών για το πρόγραμμα διαθεσιμότητας στο Δημόσιο, με βασικότερο τον Αργύρη Ντινόπουλο. Χρειάστηκε να περάσουν τρεις εβδομάδες από τον ανασχηματισμό για να αναγνωρίσει ο νέος υπουργός Εσωτερικών ότι δεν υπάρχει περιθώριο για αθέτηση των δεσμεύσεων που έχουν αναληφθεί απέναντι στους δανειστές – και αυτό είναι ακόμη μία ένδειξη για το νέο παιχνίδι ισορροπιών. Με κεκτημένη ταχύτητα από τη δική τους αντιμνημονιακή τροχιά και τις διαμάχες που είχαν κατά το πρόσφατο παρελθόν με υπουργούς, μπήκαν στην κυβέρνηση τόσο η Σοφία Βούλτεψη όσο και ο Γεράσιμος Γιακουμάτος. Σχεδόν με την πρώτη δήλωσή της μετά την ορκωμοσία, η κυβερνητική εκπρόσωπος φρόντισε να διαμηνύσει ότι η τρόικα δεν έχει το αλάθητο, για να αρχίζει και αυτή να στρογγυλεύει τον λόγο της και να προτάσσει την κεντρική κυβερνητική θέση για την αναγκαιότητα εκπλήρωσης των δώδεκα προαπαιτούμενων. Η Βούλτεψη και ο Γιακουμάτος είχαν πρωτοστατήσει στο γαλάζιο εσωκομματικό πόλεμο με φόντο την άρση προστασίας από τους πλειστηριασμούς. Πριν από έναν χρόνο, από τη θέση του βουλευτή και οι δύο προειδοποιούσαν το Μαξίμου ότι οι ιδιοκτήτες κατοικιών «θα βγάλουν τις καραμπίνες» εάν απελευθερωθούν οι πλειστηριασμοί. Το σχέδιο που είχε προωθήσει ο Κωστής Χατζηδάκης και είχε επεξεργαστεί ο πρώην υφυπουργός Ανάπτυξης Θανάσης Σκορδάς καλείται να εφαρμόσει στο τέλος του 2014 ο Γιακουμάτος.

Οι περισσότεροι στη ΝΔ προεξοφλούν ότι ο νέος υφυπουργός δεν θα προβάλει αντιρρήσεις, πολύ περισσότερο επειδή τον πρώτο λόγο θα έχει ο Νίκος Δένδιας. Η αντικατάσταση του Χατζηδάκη από τον φιλελεύθερο Δένδια προβάλλεται μάλιστα από το πρωθυπουργικό επιτελείο ως απόδειξη ότι στο υπουργείο Ανάπτυξης δεν αλλάζει η ατζέντα, ενώ αντίστοιχο μήνυμα υποστηρίζουν ότι στέλνει και η αλλαγή σκυτάλης στο υπουργείο Υγείας – με τον Μάκη Βορίδη στη θέση του Αδωνη Γεωργιάδη, ίσως του πιο μνημονιακού υπουργού στο προηγούμενο σχήμα. Δεν είναι τυχαίο ότι ο Βορίδης φροντίζει σε κάθε ευκαιρία να τονίσει ότι οι μεταρρυθμίσεις είναι αναγκαίο να προωθηθούν, ανεξάρτητα από τις επιταγές της τρόικας.

Ο ΣΕΝΤΕΡ. Κεντρικό ρόλο στον ενδοκυβερνητικό διαγκωνισμό «μνημονιακών» και «φιλολαϊκών» υπουργών έχει και ο Γιάννης Βρούτσης, ο οποίος σηκώνει με ελάχιστους συμμάχους την τελευταία διετία το βάρος των αλλαγών στην αγορά εργασίας, ενώ με όχημα την κατάτμηση της ΔΕΗ και το σχέδιο ιδιωτικοποίησης περίπου του ενός τρίτου της επιχείρησης, στην αντιμνημονιακή συμμαχία σπεύδει να ενταχθεί και ο νέος αναπληρωτής υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης Πάρις Κουκουλόπουλος.

Επιτελικά κομματικά στελέχη θεωρούν δεδομένη την ανακωχή έως το τέλος του καλοκαιριού, αλλά προεξοφλούν ότι η διαμάχη θα φουντώσει εκ νέου με την υλοποίηση των δώδεκα προαπαιτούμενων και την έναρξη του νέου κύκλου αξιολόγησης από  την τρόικα, τον Σεπτέμβριο. Τα πυρά θα είναι ομαδικά όσο θα πλησιάζει ο εκλογικός ορίζοντας. Η πλευρά των «φιλολαϊκών» ποντάρει στην επιχείρηση επαναδιαπραγμάτευσης της φορολογικής πολιτικής, την οποία έχει προαναγγείλει ο Πρωθυπουργός, αλλά στην αντίπερα όχθη εκτιμούν ότι δεν υπάρχουν περιθώρια για τριβές και ρήξεις με τους δανειστές το προσεχές φθινόπωρο, καθώς το κεντρικό ζήτημα εκείνης της περιόδου θα είναι η διευθέτηση του χρέους.

Με την επισήμανση ότι «δεν υπάρχει δωρεάν γεύμα», ο υπουργός Οικονομικών Γκίκας Χαρδούβελης επεδίωξε να αποκαταστήσει την τάξη. Ο οδικός χάρτης που επεξεργάζεται για τις φορολογικές ελαφρύνσεις μπορεί να περιμένει για μετά το Μνημόνιο.