Το πιο κρίσιμο εξάμηνο

Τρεις κάβους πέρασε η κυβέρνηση το εξάμηνο που τελειώνει σε δύο ημέρες. Την ελληνική προεδρία της Ευρωπαϊκής Ενωσης, τις διπλές ευρω-αυτοδιοικητικές εκλογές και τον ανασχηματισμό.

Στο εξάμηνο που αρχίζει από την Τρίτη, η ατζέντα δεν είναι ακριβώς στρωμένη με ροδοπέταλα. Δεν είναι τόσο τα προαπαιτούμενα που θέτει η τρόικα και η κυβέρνηση θεωρεί ότι, δύσκολα ή εύκολα, θα περάσουν από τα θερινά τμήματα της Βουλής. Το φθινόπωρο αρχίζει η ουσιαστική διαπραγμάτευση με τους δανειστές στα πιο βαριά κεφάλαιά της: το χρέος, τις μεταβολές στη φορολογία και, κυρίως, στην αναδόμηση της σχέσης με την τρόικα. Στόχος – σίγουρα φιλόδοξος – είναι μέχρι το τέλος του χρόνου να έχει αλλάξει η αρχιτεκτονική του προγράμματος, δίνοντας οξυγόνο στην οικονομία αλλά και πολιτικές ανάσες στην κυβέρνηση.

Πρόκειται για ατζέντα που διασταυρώνεται με την προσπάθεια του ΣΥΡΙΖΑ να βρει τα ερείσματα ώστε να εμποδίσει την εκλογή Προέδρου από την παρούσα Βουλή. Εν πολλοίς, θα μπορούσε να πρόκειται για το πιο κρίσιμο εξάμηνο της πολιτικής περιόδου που άρχισε το 2012.

Ο δικαστικός γρίφος

Το καλοκαίρι άρχισε για την κυβέρνηση με έναν πολιτικό και δημοσιονομικό γρίφο. Οι αποφάσεις του Μισθοδικείου για τους δικαστικούς λειτουργούς και του ΣτΕ για τους ενστόλους ήταν ένας γόρδιος δεσμός που θα καλούνταν να λύσει αργά ή γρήγορα η κυβέρνηση. Ο τρόπος συμμόρφωσης στην περίπτωση των δικαστών – με την τροπολογία που επαναφέρει τους μισθούς στο 2012 – δεν ήταν μονόδρομος. Ισως θα μπορούσε να είχε δοθεί, στο πλαίσιο πάντα της δικαστικής απόφασης, μια πιο οικονομική λύση. Η επιλογή της ολικής επαναφοράς ήταν σαφώς πολιτική. Και προοιωνίζεται ανάλογη διευθέτηση και για τους ενστόλους.

Το ερώτημα είναι αν μπορεί να αναταχθεί αυτό το κύμα ανάκλησης των περικοπών, πριν εξελιχθεί σε βόμβα για τον προϋπολογισμό. Κυβερνητικοί κύκλοι εκτιμούν ότι την απάντηση θα τη δώσει η ίδια η αλήθεια των αριθμών. «Οι δικαστές δεν ζουν σε άλλον κόσμο. Δεν πρόκειται να προκαλέσουν εκτροχιασμό. Θα υπερισχύσει το δίκαιο της ανάγκης», είναι η πρόβλεψη. Με άλλα λόγια δεν θα έχουμε αντίστοιχες αποφάσεις και για τις άλλες κατηγορίες που έχουν προσφύγει.

Το σχέδιο

Πέρα όμως από την αισιόδοξη πρόβλεψη, ο προβληματισμός είναι υπαρκτός. Το κυβερνητικό επιτελείο φαίνεται ότι βρίσκεται ακόμη σε φάση στάθμισης του κινδύνου. Και σίγουρα στο Eurogroup της 7ης Ιουλίου ο υπουργός Οικονομικών πρέπει να προσέλθει με έτοιμη απάντηση για το πώς θα καλυφθούν αυτές οι υπερβάσεις. Κάτι που εξηγεί την εξαφάνισή του από τη δημόσια σφαίρα. Ούτως ή άλλως πρόκειται για ένα επιπλέον εμπόδιο στον σχεδιασμό της κυβέρνησης που περιλαμβάνει μια πολυ-μετωπική διαπραγμάτευση με την τρόικα το φθινόπωρο.

Στόχος είναι παράλληλα με τη διαπραγμάτευση για το χρέος να ανοίξει και το κεφάλαιο των φοροελαφρύνσεων. Είναι ένας φάκελος που ετοιμάζεται ήδη σε τεχνοκρατικό επίπεδο, ώστε το κόστος να είναι μετρημένο και το αίτημα για χαλάρωση πειστικό. Μέχρι τότε, βέβαια, πρέπει να μην υπάρχουν άλλες εκκρεμότητες στην ατζέντα με τους δανειστές. Πράγμα που σημαίνει ότι πρέπει να κυλήσουν ανέφελα οι ψηφοφορίες για τα προαπαιτούμενα στα θερινά τμήματα της Βουλής.

Το μέτωπο

Ο ΣΥΡΙΖΑ πάντως διαμηνύει ότι ετοιμάζει θερμό καλοκαίρι, κυρίως εκτός Βουλής. Το πρώτο μέτωπο είναι αυτό της ΔΕΗ. Παρά τους πολεμικούς τόνους, εκτιμάται ότι δεν είναι μια στρατηγική μάχη. Είναι απλώς ένα βήμα στο «σχέδιο 120». Στην επιχείρηση δηλαδή να βρεθούν τα κοινοβουλευτικά αποθέματα που θα εμποδίσουν την εκλογή Προέδρου τον Φεβρουάριο του 2015.

Αυτός είναι ο ορίζοντας των συνεργασιών που φαίνεται να αναζητά η ηγεσία του ΣΥΡΙΖΑ. Το έδειξε η πρεμιέρα του ανένδοτου για τη ΔΕΗ. Το άνοιγμα αφορά περισσότερο τους ανεξάρτητους της παρούσας Βουλής, πάρα τις πιθανές κυβερνητικές συνεργασίες μετά τις εκλογές, όποτε κι αν γίνουν. Στο προσκλητήριο της Πέμπτης ανταποκρίθηκαν οι πρώην του ΠαΣοΚ που θα είχαν ήδη προσχωρήσει στον ΣΥΡΙΖΑ, αν δεν υπήρχε το βέτο της εσωκομματικής αντιπολίτευσης. Εκτός παλαιού ΠαΣοΚ, προσήλθαν μόνο οι συνήθεις ύποπτοι του αντιμνημονιακού μετώπου. Κατά το σαρκαστικό σχόλιο έμπειρου πολιτικού το εύρος του ανοίγματος «ήταν αντίστοιχο της Ελιάς, όπου το ΠαΣοΚ βρέθηκε να συνεργάζεται με το ΠαΣοΚ». Ετσι και ο Τσίπρας στο Τιτάνια βρέθηκε να κηρύττει στους ήδη προσηλυτισμένους.

Οι μετασεισμοί

Μπορεί τα πρώτα ανοίγματα της ηγεσίας του ΣΥΡΙΖΑ να μην έπιασαν πολλά ψάρια, όμως προκάλεσαν κραδασμούς στην εύθραυστη ΔΗΜΑΡ. Ούτως ή άλλως, το κόμμα του Φώτη Κουβέλη βρίσκεται κοντά στο σημείο θραύσεως. Η Κοινοβουλευτική Ομάδα είναι (τουλάχιστον) τριχοτομημένη, καθώς άλλοι αναζητούν σύμπλευση με τον ΣΥΡΙΖΑ, ενώ άλλοι τραπεζώνονται με βουλευτές του ΠαΣοΚ, που δεν τους αρέσει το παρόν ΠαΣοΚ.

Οταν κοιτάς από ψηλά

Στην Αθήνα η πολιτική ζωή μπορεί να κατεβαίνει πάλι στα υπόγεια τσιπουράδικα. Από τις Βρυξέλλες, όμως, η εικόνα φαίνεται σαν να έρχεται από διαστημικό τηλεσκόπιο, κάπου σε άλλον γαλαξία. Στην τελευταία σύνοδο της ελληνικής προεδρίας στην ΕΕ, ο ελληνικός προβληματισμός δεν ήταν ούτε για τα τσίπουρα, ούτε για τα κουκιά της προεδρικής εκλογής. Αλλά για το πόσο εύθραυστη παραμένει η κατάσταση της χώρας. «Βλέπεις τι γίνεται με την Ουκρανία και συνειδητοποιείς πόσο ευάλωτοι είμαστε, όταν γύρω γύρω φυσάνε τόσα μποφόρ», έλεγε μέλος της ελληνικής αποστολής στη σύνοδο που έκλεισε χθες. «Ενας λόγος παραπάνω για να σκεφτείς ότι καλύτερα η μπόρα να σε βρίσκει υγιή  και ανεξάρτητο. Κι εμείς ακόμα δεν είμαστε».