Ο καύσωνας και τα μέτρα προφύλαξης

Κάθε καλοκαίρι είναι παρατηρημένο ότι με την παραμικρή αύξηση της θερμοκρασίας τα μέσα ενημέρωσης, κατ’ ανάγκη και το υπουργείο Υγείας, δημιουργούν ένα κλίμα ανησυχίας, στην προσπάθειά τους να ενημερώνουν τον κόσμο για τις συνέπειες του καύσωνα. Το ερώτημα όμως είναι εάν ο καύσωνας ταυτίζεται μόνο με την αύξηση της θερμοκρασίας και πόσο πρέπει να ανησυχούν οι υγιείς και οι πάσχοντες με όσα κάθε χρόνο ακούνε.

Αλίμονο εάν η αύξηση της θερμοκρασίας έστω και η υπερβολική σήμαινε αναγκαστικά θάνατο. Οι αραβικές χώρες που το καλοκαίρι ζουν σε θερμοκρασίες 40°-50° θα είχαν αμέτρητα θύματα – ευτυχώς δεν έχουν. Αλλο όμως είναι η αύξηση της θερμοκρασίας και άλλο ο συνδυασμός της με αύξηση της υγρασίας και άπνοια. Μόνο όταν υπάρχει ο τριπλός αυτός συνδυασμός θα πρέπει να φοβόμαστε για καύσωνα και τις συνέπειές του.

Η δεκαετία του ‘80 υπήρξε ορόσημο για τη θερμοπληξία στη χώρα μας. Ενα τριήμερο υψηλής θερμοκρασίας, άπνοιας και υψηλής ατμοσφαιρικής υγρασίας ήταν αρκετό για να προκαλέσει δεκάδες θανάτων από θερμοπληξία. Σε περίπου 2.000 ανήλθαν τότε οι νεκροί στην Αθήνα.

Οταν υπάρχουν συνθήκες θερμοπληξίας, τότε το θερμορρυθμιστικό σύστημα του ανθρώπου αποσυντονίζεται. Βασικός λόγος είναι το γεγονός ότι το σώμα του ανθρώπου δεν μπορεί να αποβάλει με τον ιδρώτα θερμότητα, γιατί η άπνοια και η υψηλή υγρασία παρεμποδίζουν την εξάτμιση του ιδρώτα.

Η εξάτμιση του ιδρώτα είναι υπεύθυνη για την πτώση της θερμοκρασίας στο δέρμα και στο σώμα. Ετσι η θερμοκρασία του σώματος όχι μόνο δεν πέφτει, αλλά ανεβαίνει, φθάνοντας ακόμα και τους 41°C. Ιδιαίτερα ευαίσθητα στη θερμοπληξία είναι τα ηλικιωμένα άτομα, που λόγω αθηροσκλήρωσης το θερμορρυθμιστικό τους σύστημα υπολειτουργεί.

Η θερμοπληξία μπορεί να εκδηλωθεί με πυρετό, αδυναμία, έμετο και συμπτώματα εγκεφαλοπάθειας, που μπορεί να οδηγήσουν τελικά σε κώμα.

Επιρρεπείς σε θερμοπληξία, εκτός από τα ηλικιωμένα άτομα, είναι οι ασθενείς που παίρνουν αγγειοδιασταλτικά και διουρητικά φάρμακα, δηλαδή τα άτομα που πάσχουν από υπέρταση (πίεση) ή καρδιακή ανεπάρκεια ή σακχαρώδη διαβήτη. Στις περιπτώσεις αυτές κάθε ασθενής πρέπει να συμβουλεύεται τον γιατρό του, ο οποίος είναι ο καθ’ όλα αρμόδιος να προσαρμόσει τη δοσολογία των φαρμάκων που παίρνει ο άρρωστος ανάλογα με τις επικρατούσες ατμοσφαιρικές συνθήκες.

Οι καρδιοπαθείς δεν αποτελούν ειδική ομάδα κινδύνου. Οι καρδιοπαθείς με σοβαρές καρδιοπάθειες κατατάσσονται και αυτοί στα άτομα υψηλού κινδύνου.

Τα άτομα υψηλού κινδύνου (υπερήλικες, ασθενείς με καρδιακή ανεπάρκεια, σακχαρώδη διαβήτη κ.λπ.) θα πρέπει να γνωρίζουν ότι:

* Η παρατεταμένη ηλιοθεραπεία μπορεί να οδηγήσει σε θερμοπληξία και γι’ αυτό συνιστάται να εκτίθενται στον ήλιο χρονικό διάστημα τόσο όσο να στεγνώσει το σώμα τους. Η εμφάνιση πυρετού έπειτα από ηλιοθεραπεία σε συνδυασμό με κεφαλαλγία ή σύγχυση θέτει την υπόνοια της διάγνωσης θερμοπληξίας.

* Θα πρέπει να αποφεύγουν τις άσκοπες εξόδους από το σπίτι τους, κυρίως τις μεσημεριανές ώρες.

* Πρέπει να κατοικούν σε σπίτια με κλιματισμό ή εάν αυτό δεν είναι δυνατόν, να κάνουν συχνά ντους κατά τη διάρκεια της ημέρας.

* Να τρέφονται με υγρές τροφές, χυμούς και να πίνουν άφθονο κρύο νερό.

* Πρέπει η ενδυμασία τους να συμβάλει στη διατήρηση του σώματός τους δροσερού. Γι’ αυτό και συνιστώνται τα φαρδιά λευκά ρούχα που αντανακλούν και δεν απορροφούν θερμότητα.

Χωρίς υπερβολές και υστερίες, με την εφαρμογή όλων αυτών των μέτρων, αποφεύγονται οι καταστροφικές συνέπειες ενός καύσωνα που ευτυχώς είναι σπάνιος.