[Αγιογραφίες] Στάλες

«ΛΥΠΟΥΜΑΙ γιατί άφησα να περάσει ένα πλατύ ποτάμι μέσα από τα δάχτυλά μου χωρίς να πιω ούτε μια στάλα». Ο στίχος είναι από το «Μυθιστόρημα» του Γιώργου Σεφέρη και ταιριάζει στον Αλέξη Τσίπρα, έστω κι αν ο αρχηγός του ΣΥΡΙΖΑ δεν έχει εκδηλώσει ροπή προς την ποίηση ούτε εμφανίζεται ιδιαίτερα στοχαστικός. Η λέξη «ποτάμι» στον στίχο αποτελεί εξίσου αντιποιητική σύμπτωση και δεν έχει καμία σχέση με το κόμμα του Σταύρου Θεοδωράκη. Το νόημα είναι που έχει σημασία. Στον ΣΥΡΙΖΑ αντιλαμβάνονται – και φάνηκε αυτό το Σαββατοκύριακο – ότι το ρεύμα ενδέχεται να τους έχει προσπεράσει. Ακόμη περισσότερο: ότι υπάρχει ο κίνδυνος να αποδειχθεί το σκορ του Ιουνίου του 2012 ως το εκλογικό τους υψηλό. Κάτι που σημαίνει ότι θα παραμείνει άπιαστο.

ΤΡΙΑ Σαββατοκύριακα μετά τις ευρωεκλογές, οι φανφάρες και οι πανηγυρισμοί έχουν ατονήσει. Είναι η ώρα του ρεαλισμού. Ο ΣΥΡΙΖΑ νίκησε αλλά μίκρυνε την 25η Μαΐου. Η διαφορά από το 2012 είναι απειροελάχιστη, αλλά σημαντική. Συσχετίζεται με την αποχή; Θα μπορούσε να είναι μεγαλύτερο το σκορ αν δεν είχε διαρρεύσει τόσος κόσμος από τις κάλπες; Ενδεχομένως. Πλην όμως όλη η πολιτική συλλογιστική και, βέβαια, η προεκλογική ρητορική του ΣΥΡΙΖΑ βασίζονταν στην υποτιθέμενη οργή των ψηφοφόρων που θα έσπευδαν να γκρεμίσουν τη συμπολίτευση. Αν όμως αυτοί δεν πήγαν – έστω κι αν θα ψήφιζαν ΣΥΡΙΖΑ – αυτό σημαίνει ότι δεν καίγονταν. Αρα – κι εδώ η συλλογιστική αντιστρέφεται – η Κουμουνδούρου μπορεί να έχει απήχηση και σε πιο κρύους ψηφοφόρους. Δηλαδή στους μεσαίους.

ΔΕΝ χρειάζεται να είναι κανείς ποιητής ή φιλόσοφος για να καταλάβει ότι αυτό, περισσότερο κι από ένα δειλό άνοιγμα στον μεσαίο χώρο, συνεπάγεται αποθέρμανση μηνύματος. Μόνο που οι εκλογές τελείωσαν κι άλλες εκλογές δεν έχει σύντομα. Το υποτιθέμενο καλοκαίρι της αριστερής διακυβέρνησης γίνεται καλοκαίρι προβληματισμού και διακοπών. Αντί για τρίτες – βουλευτικές αυτή τη φορά! – εκλογές έχουμε Μουντιάλ. Πάλι καλά που υπάρχει κάτι για να γεμίσει το κενό. Που όμως είναι και λίγο κενό στο στομάχι της ηγετικής ομάδας. Κακά τα ψέματα: ακόμη κι αν είσαι πρώτο κόμμα, η κοινωνία δεν θα κάτσει να σκάσει για την Κεντρική σου Επιτροπή. Ο Αλέξης Τσίπρας μιλούσε υποτίθεται στους απέξω – αλλά στην πραγματικότητα απευθυνόταν στους μέσα. Εκεί το πρόβλημα είναι γνωστό: αν ανοιχτείς προς τον μεσαίο χώρο, τότε χάνεις επαφή με τις αριστερές οπισθοφυλακές σου. Εξω από αυτές το ΚΚΕ καραδοκεί και ο Δημήτρης Κουτσούμπας δεν χάνει ευκαιρία να περιγράφει τον ΣΥΡΙΖΑ ως ένα κόμμα που επείγεται να βρει τον δικό του ρόλο σε αυτό που στον Περισσό αντιλαμβάνονται ως αιώνια – και όχι Θεία – κωμωδία της εξουσίας.

ΤΟ τελικό σκορ της χθεσινής ψηφοφορίας δείχνει ότι μέσα στο κόμμα τα πράγματα είναι δύσκολα. Οι συσχετισμοί δεν είναι κερδισμένοι. Αυτό είναι το αιώνιο πρόβλημα του Τσίπρα που μπερδεύεται στη σύνθεση. Ωστόσο, το στοίχημα δεν κερδίζεται εκεί. Ούτε σε νομικά παιχνίδια με τις διαδικασίες – όπως έγινε πάλι με τα υποβρύχια – για να πνίξουμε στη σκανδαλολογία τον Βενιζέλο. Το στοίχημα κερδίζεται σε περισσότερη ηγετικότητα. Δηλαδή στην υπέρβαση. Αυτό σημαίνει λόγος καθαρός και ειλικρινής στοχοθεσία. Λίγο σαν τον Ρέντσι στην Ιταλία που πήρε 40% και όχι 4% ή κάτι τέτοιο που μάζεψε η λίστα Τσίπρα. Οι ψηφοφόροι ξέρουν και τις δυσκολίες και τα προβλήματα. Αν ακούσουν ρεαλιστική αριστερή πρόταση, έρχονται. Αλλά αυτή πρέπει να ειπωθεί υπακούοντας σε μια λογική που δεν εγκλείεται σε κομματικές συνεδριάσεις.