Ο μακρύς χορός του ρατσισμού

Ενας έφηβος Ρομά πάλευε χθες το βράδυ για τη ζωή του, επειδή κάποιοι αποφάσισαν να τον καταδικάσουν σε θάνατο. Αφού πρώτα τον έκριναν ένοχο για κλοπή, περίπου δέκα νεαροί Παριζιάνοι τον απήγαγαν την περασμένη Παρασκευή από καταυλισμό στο υποβαθμισμένο προάστιο Πιρφίτ σιρ Σεν, τον οδήγησαν σε εγκαταλειμμένο κτίριο, τον ξυλοκόπησαν άγρια, τον τσουβάλιασαν σε ένα καροτσάκι σουπερμάρκετ και τον εγκατέλειψαν αιμόφυρτο στην άκρη του δρόμου. Η περίπτωση του 16χρονου Ντάριους – όπως τον ονόμασε η «Μοντ» – δεν είναι μεμονωμένη. Είναι το πιο πρόσφατο περιστατικό σε μια μακρά λίστα εκδικητικής βίας εις βάρος των Ρομά της Γαλλίας τα τελευταία χρόνια, το οποίο ασκεί εκ νέου πιέσεις στη γαλλική κυβέρνηση να επανεξετάσει την πολιτική της απέναντι στη συγκεκριμένη εθνοτική μειονότητα.

Ο γάλλος πρόεδρος Φρανσουά Ολάντ καταδίκασε χθες την επίθεση και όλες τις όμοιές της χαρακτηρίζοντάς τες «αδιανόητες και αδικαιολόγητες ενέργειες, οι οποίες αντιβαίνουν σε όλες τις αρχές που αποτέλεσαν τη βάση για την ίδρυση της Γαλλικής Δημοκρατίας». Σε ανάλογο ύφος, ο γάλλος πρωθυπουργός Μανουέλ Βαλς μίλησε για «απαράδεκτη επίθεση» και ζήτησε να εντοπιστούν το συντομότερο δυνατό οι υπεύθυνοι και να οδηγηθούν ενώπιον της Δικαιοσύνης. Παρά τον καταγγελτικό λόγο και των δύο, όμως, αντιρατσιστικές οργανώσεις επιμένουν ότι η συγκεκριμένη επίθεση δεν είναι παρά το αποτέλεσμα μιας χρόνιας πολιτικής που τροφοδοτεί τις διακρίσεις εις βάρος των Ρομά στη Γαλλία.

Το 2013, σύμφωνα με στοιχεία της Διεθνούς Αμνηστίας, περίπου 20.000 οικογένειες Ρομά εκδιώχθηκαν από τους καταυλισμούς τους. Αρμόδιος υπουργός Εσωτερικών τότε ήταν ο νυν πρωθυπουργός. Επί των ημερών του Βαλς, η «αδέξια» απέλαση μιας άλλης νεαρής Ρομά (ενώπιον των συμμαθητών της), της 15χρονης Λεονάρντα Ντιμπράνι, προκάλεσε τριγμούς στο Σοσιαλιστικό Κόμμα. Η ιστορία πήρε διεθνείς διαστάσεις. Ο Ολάντ αναγκάστηκε να δώσει σολωμόντεια λύση – να επιστρέψει η Λεονάρντα, αλλά όχι η οικογένεια της – η οποία τελικά περισσότερο κακό παρά καλό έκανε στην πληγωμένη δημοτικότητά του. Ο Βαλς από την πλευρά του δεν εγκατέλειψε ούτε μια στιγμή τη ρητορική του κατά των παράτυπων Ρομά, με αποτέλεσμα να εξασφαλίσει τότε μία θέση ανάμεσα στους πιο δημοφιλείς υπουργούς της Γαλλίας και αργότερα στον πρωθυπουργικό θώκο.

Ενας νέος γύρος απελάσεων αναμένεται να αρχίσει από μέρα σε μέρα, αρχής γενομένης από έναν καταυλισμό στη Νότια Μασσαλία. Η θέση της κυβέρνησης, η οποία επί της ουσίας συνεχίζει την εκστρατεία των απελάσεων που εγκαινίασε ο πρώην πρόεδρος Νικολά Σαρκοζί, είναι πως οι καταυλισμοί παραβιάζουν τους κανόνες δημόσιας υγείας. Οι επικριτές της όμως επιμένουν ότι η εμμονή στη συγκεκριμένη πολιτική μόνο αντίθετα από τα προσδοκώμενα αποτελέσματα μπορεί να έχει, αφήνοντας χιλιάδες ανθρώπους εκτεθειμένους στη βία.

Σύµφωνα µε πρόσφατη έκθεση της Εθνικής Επιτροπής για τα Δικαιώµατα του Ανθρώπου, οι µουσουλµάνοι και ο Ροµά είναι «οι νέοι αποδιοποµπαίοι τράγοι».