[Διαστάσεις] Διάκριση ποδοσφαίρου και κράτους

Ολα ήταν έτοιμα την περασμένη Κυριακή στο γήπεδο Μπέιρα-Ρίο του Πόρτο Αλέγκρε για τον αγώνα Γαλλίας – Ονδούρας. Οι «τρικολόρ» ήξεραν πως η χώρα τους είχε απόλυτη ανάγκη από μια νίκη για να βελτιωθεί κάπως η εικόνα της διεθνώς, ο Μπενζεμά αισθανόταν τη φανέλα του βαριά, ενώ στο Παρίσι οι κάμερες της γαλλικής τηλεόρασης είχαν κληθεί στο Ελυζέ για να δείξουν στους πολίτες πόσο πολύ ενδιαφερόταν ο πρόεδρός τους για αυτό τον αγώνα. Οι παίκτες παρατάχθηκαν για τους εθνικούς ύμνους, ξέροντας ότι έπρεπε είτε να σιγοτραγουδήσουν (ή έστω να κάνουν ότι σιγοτραγουδούν) είτε να βρεθούν αντιμέτωποι με την κατηγορία ότι δεν είναι αρκετά πατριώτες. Αλλά οι εθνικοί ύμνοι δεν ακούστηκαν ποτέ. Μια τεχνική βλάβη, για την οποία ζήτησε αργότερα συγγνώμη η FIFA, χάλασε αυτή την ιερή στιγμή. Και αν συμβεί κάτι ανάλογο μεθαύριο τα χαράματα στον αγώνα της Εθνικής μας με την Ιαπωνία;

Η αλήθεια είναι ότι οι γάλλοι παίκτες δεν επηρεάστηκαν από αυτή την αναποδιά και νίκησαν άνετα την Ονδούρα, επιτρέποντας στον Φρανσουά Ολάντ να κάνει θριαμβευτικές δηλώσεις (και να ελπίζει να τσιμπήσει λίγο η δημοτικότητά του). Μήπως λοιπόν τελικά όλη αυτή η τελετή με τους εθνικούς ύμνους είναι περιττή; Μήπως τη διάκριση εκκλησίας και κράτους πρέπει να ακολουθήσει και η διάκριση ποδοσφαίρου και κράτους;

Αν και λίγοι το γνωρίζουν, οι εθνικοί ύμνοι παίζονταν τα πρώτα χρόνια και πριν από τα παιχνίδια του Κυπέλλου Πρωταθλητριών Ευρώπης. Το 1962, όμως, η UEFA αποφάσισε την κατάργησή τους, χωρίς κανείς να διαμαρτυρηθεί για αυτή την ιεροσυλία. Η ίδια σκέψη είχε γίνει και για τους αγώνες των εθνικών ομάδων, άλλωστε στα μέσα της δεκαετίας του ’90 πολλές προσωπικότητες του ευρωπαϊκού ποδοσφαίρου προέβλεπαν την παρακμή των τελευταίων. Ηλθε όμως το Μουντιάλ του 1998 για να ανατρέψει αυτά τα προγνωστικά. Η Γαλλία κέρδισε το κύπελλο στο έδαφός της και η «Μασσαλιώτιδα» έγινε η επιτυχία του καλοκαιριού. Από τότε, η θέση των εθνικών συμβόλων στις διεθνείς ποδοσφαιρικές διοργανώσεις δεν έχει πάψει να ισχυροποιείται. Και σε μια έρευνα που πραγματοποιήθηκε πρόσφατα σε εννέα ευρωπαϊκές χώρες, μόλις το 13% συμφώνησε με τη φράση «είναι περιττό να ακούγονται οι εθνικοί ύμνοι πριν από διεθνείς αγώνες». Το 76% εξέφρασε τη διαφωνία του, η οποία μάλιστα για το 64% ήταν ριζική!

Ισως τελικά όλα αυτά να μην έχουν και μεγάλη σημασία. Οπως επισήμανε άλλωστε χθες ένας γάλλος κοινωνιολόγος στη «Μοντ», οι σύγχρονοι θεατές ξέρουν να συμφιλιώνουν το εθνικό δέος που προβλέπεται για την ώρα του ύμνου με τις γκριμάτσες στον φακό αν τύχει εκείνη ακριβώς τη στιγμή να εστιάσει πάνω τους. Ισως δηλαδή να δείχνει τον δρόμο η Καλομοίρα, που τραγούδησε μια χαρά τις προάλλες τον εθνικό μας ύμνο, κι ας έπεσαν οι εθνικόφρονες να τη φάνε.