Κινούμενη άμμος η Μέση Ανατολή

Κατά τη διάρκεια της ετήσιας διάσκεψης ασφαλείας που πραγματοποιήθηκε αυτή την εβδομάδα στο Ισραήλ, ο αρχηγός των ισραηλινών ενόπλων δυνάμεων Μπένι Γκαντζ έδειξε στους παρευρισκόμενους φωτογραφίες δύο διπλωματών, του Βρετανού Μαρκ Σάικς και του Γάλλου Φρανσουά – Ζορζ Πικό. Οι δύο άνδρες κέρδισαν μια θέση στην παγκόσμια Ιστορία χάρη στη συμφωνία στην οποία κατέληξαν το 1916 αναφορικά με τον καθορισμό των συνόρων της σύγχρονης Μέσης Ανατολής. Ο λόγος που ο ισραηλινός στρατηγός θυμήθηκε τους δύο διπλωμάτες είναι γιατί τα σύνορα αυτά είναι πολύ πιθανό να αλλάξουν.

«Ολόκληρο το σύστημα αποσυντίθεται όπως ένας χάρτινος πύργος που καταρρέει», υπογράμμισε ο Γκαντζ, και η αιτία είναι η εντυπωσιακή, όσο και ανησυχητική, επέλαση των τζιχαντιστών του ΙΚΙΛ στο Ιράκ, οι οποίοι κατάφεραν να εδραιώσουν τη θέση τους, μερικές δεκάδες χιλιόμετρα από τα περίχωρα της Βαγδάτης, καταλαμβάνοντας πόλεις και χωριά στα οποία ήδη επιβάλλουν τη σαρία.

Προχθές το βράδυ οι αντάρτες κατέλαβαν ακόμη δύο πόλεις στην ανατολική επαρχία Ντιγιάλα, η οποία συνορεύει με το Ιράν. Το γεγονός ότι για ακόμη μία φορά οι άνδρες του ιρακινού στρατού εγκατέλειψαν τις θέσεις τους ώθησε τον αγιατολάχ Αλί αλ Σιστανί, τον ανώτερο σιίτη θρησκευτικό ηγέτη του Ιράκ, να ζητήσει από τους σιίτες Ιρακινούς να πάρουν τα όπλα για να προστατέψουν τη χώρα και τις ιερές τους πόλεις.

Ομως το Ισλαμικό Κράτος στο Ιράκ και στο Λεβάντε, το οποίο πλέον ελέγχει σημαντικά τμήματα στη Συρία και στο Ιράκ, δεν αποτελεί απειλή μόνο γι’ αυτές τις χώρες. Στόχος της εξτρεμιστικής οργάνωσης είναι η δημιουργία ενός ενιαίου φονταμενταλιστικού ισλαμιστικού κράτους το οποίο θα εκτείνεται από τις ακτές της Συρίας στη Μεσόγειο έως την ενδοχώρα του Ιράκ, περιοχή των ισλαμικών χαλιφάτων κατά τον 7ο και 8ο αιώνα. Η κρίση που ξέσπασε μετά την κατάληψη της Μοσούλης, της δεύτερης μεγαλύτερης πόλης του Ιράκ, από τους τζιχαντιστές αφορά άμεσα το σιιτικό Ιράν, τη σουνιτική Σαουδική Αραβία και την επίσης σουνιτική Τουρκία.

Το Ιράν, για παράδειγμα, θορυβήθηκε τόσο πολύ από την εξέγερση των σουνιτών ανταρτών που πλέον εμφανίζεται διαθέσιμο να συνεργαστεί ακόμη και με τον «Μεγάλο Σατανά», την Ουάσιγκτον, για την απώθησή τους. Στη Συρία, αντίθετα, οι Ιρανοί υποστηρίζουν τον Ασαντ ενώ οι ΗΠΑ και οι σύμμαχοί τους στην Ευρώπη και στη Μέση Ανατολή τάσσονται με τη μαχόμενη αντιπολίτευση, γεγονός ενδεικτικό της εξαιρετικά πολύπλοκης κατάστασης που επικρατεί στην περιοχή.

Η ΣΤΡΟΦΗ ΤΟΥ ΟΜΠΑΜΑ. Σε ιδιαίτερα δύσκολη θέση, πέρα από τις κύριες δυνάμεις της Μέσης Ανατολής, βρίσκονται όμως και οι ΗΠΑ. Πριν από μερικές εβδομάδες ο Μπαράκ Ομπάμα, κατά τη διάρκεια ομιλίας του για τη στροφή της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής από τις μονομερείς στρατιωτικές επεμβάσεις σε ένα είδος συμμετοχικής δημοκρατίας με τους συμμάχους της, δήλωσε πως η χώρα του δεν πρόκειται να εμπλακεί ξανά σε συγκρούσεις θρησκευτικής φύσης, καθώς δεν αφορούν άμεσα τα αμερικανικά συμφέροντα. Προχθές όμως, αναγκάστηκε να παραδεχθεί ότι οι ΗΠΑ πρέπει με κάποιον τρόπο να αναλάβουν δράση για την αντιμετώπιση των τζιχαντιστών.