Ο άγνωστος πόλεμος για το φυσικό αέριο

Μια δεύτερη μάχη, παρασκηνιακή αλλά εξίσου σημαντική, έχει ξεσπάσει μεταξύ της Μόσχας, του Κιέβου, των Βρυξελλών και των κυβερνήσεων πολλών ευρωπαϊκών χωρών με αφορμή τις εξελίξεις στην Ουκρανία. Η μάχη αυτή έχει ως επίκεντρο την ενέργεια και ειδικά το φυσικό αέριο που αξίζει κυριολεκτικά χρυσάφι, τόσο για τη Ρωσία που το πουλάει όσο και για τις χώρες που το χρειάζονται.

Αξιωματούχοι της ΕΕ με επικεφαλής τον επίτροπο Ενέργειας Γκίντερ Ετινγκερ συναντήθηκαν χθες στις Βρυξέλλες πίσω από κλειστές πόρτες για να εξετάσουν τρόπους μείωσης της εξάρτησης από το ρωσικό φυσικό αέριο, συζητώντας ακόμη και μέτρα μείωσης της κατανάλωσης ή τη χρήση άνθρακα που μολύνει περισσότερο το περιβάλλον, σύμφωνα με πηγές που επικαλείται το Ρόιτερ.

Οι συνομιλίες πραγματοποιούνται σε μια χρονική στιγμή που η Ρωσία, σε μια προσπάθεια να αυξήσει περισσότερο την επιρροή αλλά και τα κέρδη της, δείχνει αποφασισμένη να αρχίσει την κατασκευή μεγάλου αγωγού μεταφοράς φυσικού αερίου, γνωστού ως South Stream. Ο αγωγός αυτός θα παρακάμπτει την Ουκρανία και θα φτάνει στην Ευρώπη μέσω της Βουλγαρίας διερχόμενος από τη Μαύρη Θάλασσα. Το σχέδιο αυτό έχει, όπως όλα δείχνουν, πολλούς υποστηρικτές στην Ευρώπη, αφού, εκτός από τη Βουλγαρία, μεγάλο συμφέρον να συμμετάσχουν στην κατασκευή του South Stream έχουν χώρες όπως η Γερμανία, η Ιταλία, η Ουγγαρία, η Αυστρία και η Ελβετία – είτε απευθείας είτε μέσω εταιρειών.

Καθώς όμως η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο προσπαθούν να βάλουν εμπόδια στο σχέδιο αυτό της Μόσχας με στόχο να περιοριστούν οι ποσότητες φυσικού αερίου που θα μπορεί να εξάγει μέσω του South Stream η Gazprom, οι κινήσεις των Ρώσων έχουν δημιουργήσει διχόνοια στους κόλπους της ΕΕ. Οι Βρυξέλλες εκτιμούν ότι το θέμα του αγωγού, που θα ξεκινά από τη Ρωσία και θα φτάνει έως την Αυστρία ή τη Σλοβενία, μπορεί να αποτελέσει μέσο πίεσης προς τη Μόσχα, ιδιαίτερα μετά τις πρόσφατες εξελίξεις στην Ουκρανία, όπως σημειώνουν οι «Φαϊνάνσιαλ Τάιμς». Οι Ρώσοι όμως προσπαθούν να αξιοποιήσουν τις ήδη πολύ καλές πολιτικές και εμπορικές σχέσεις που έχουν με πολλές ευρωπαϊκές χώρες για να προχωρήσουν τα σχέδιά τους.

Πρόσφατα η Gazprom υπέγραψε προκαταρκτική συμφωνία με την αυστριακή εταιρεία ενέργειας OMV για τον αγωγό. Επίσης η Gazprom έχει ανακοινώσει συμφωνίες συνεργασίας με την ελβετική Allseas Group και την ιταλική Saipem, ενώ μέρη του αγωγού κατασκευάζονται από τη γερμανική εταιρεία Europipe.

Η Ουκρανία, την ίδια στιγμή, δεν κάθεται με σταυρωμένα τα χέρια, προσπαθώντας να απεξαρτηθεί από την πανίσχυρη Gazprom. Το Κίεβο προσπαθεί να πετύχει συμφωνία με τους Ευρωπαίους ώστε να προμηθεύεται μεγάλες ποσότητες φυσικού αερίου όχι απευθείας από τη Ρωσία αλλά διαμέσου ευρωπαϊκών χωρών, όπως η Σλοβακία.

Η Βουλγαρία θέλει τον South Stream στο έδαφός της και επιδιώκει να αλλάξει την εγχώρια νομοθεσία ώστε αυτός να εξαιρείται από τους κανονισμούς της ΕΕ περί ανταγωνισμού. Μια τέτοια εξαίρεση θα επιθυμούσε διακαώς και η Ρωσία αλλά όχι οι Βρυξέλλες.