[Κιόσκι] Ο κίνδυνος του αυτάρεσκου λήθαργου

Αν πιστέψει κανείς τις προβλέψεις, το 2014 θα συμβεί αυτό για το οποίο οι αμερικανοί πολίτες είναι σίγουροι ότι συνέβη πριν από χρόνια: η Κίνα θα γίνει η πιο ισχυρή οικονομία στον πλανήτη γκρεμίζοντας τις Ηνωμένες Πολιτείες από ένα βάθρο πάνω στο οποίο στέκονται από το 1872. Η πτώση είχε προβλεφθεί για το 2019. Αλλά η κινεζική οικονομία τρέχει με τους ρυθμούς ενός λαγού που δεν κάνει το λάθος να κοιμηθεί και η αμερικανική σαν μια χελώνα που όχι μόνο πηγαίνει αργά αλλά έχει μείνει και από δυνάμεις. Η σημαδιακή στιγμή μπορεί να έρθει επομένως μέσα στους επόμενους μήνες. Και για τις Ηνωμένες Πολιτείες θα ισοδυναμεί με μια πτώση στην άβυσσο. Η Κίνα θα γίνει η μεγαλύτερη οικονομική δύναμη στον κόσμο και θα το λένε οι αριθμοί.

Ναι, αλλά πόσο δυνατή είναι οικονομικά μία χώρα της οποίας οι πολίτες ζουν με 2.000 ευρώ τον χρόνο και βρίσκονται με όρους αγοραστικής δύναμης στην 110η θέση στον κόσμο; Επειτα τα στοιχεία της Παγκόσμιας Τράπεζας θα μπορούσαν να διαψευστούν από τα γεγονότα. Τη χρυσή δεκαετία 1998-2008, μας πληροφορεί η Ρεπούμπλικα, η κινεζική οικονομία έτρεχε με ρυθμούς ανάπτυξης άνω του 10%. Το 2013, όμως, ο ρυθμός έπεσε στο 7,7%, δηλαδή στο μισό σε σχέση με το 2006. Το τρίτο στοιχείο που θα έπρεπε να προβληματίζει το καθεστώς είναι το γεγονός ότι η οικονομία της χώρας βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στις εξαγωγές προϊόντων χαμηλού κόστους. Τίποτε δεν προδικάζει όμως ότι οι κινέζοι εργάτες θα συνεχίσουν να εργάζονται για χαμηλούς μισθούς και σε άθλιες συνθήκες εργασίας για να παραμένουν φτωχοί σε μια χώρα που πλουτίζει χωρίς κανόνες, δημιουργώντας ένα τεράστιο χάσμα οικονομικών και κοινωνικών ανισοτήτων.

Στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού, ωστόσο, όλα αυτά δεν έχουν και πολλή σημασία. Οι Ηνωμένες Πολιτείες τρέμουν την παρακμή τους και αυτός ο φόβος είναι ικανός από μόνος του να τις βυθίσει στην κατάθλιψη. Το φόντο στον καμβά γίνεται ακόμη πιο σκοτεινό εάν συνυπολογιστούν οι επιδόσεις του Λευκού Οίκου στην εξωτερική πολιτική. Ο Μπαράκ Ομπάμα, σημειώνει ο Αλέν Φρασόν στη Μοντ, εμφανίζεται ανίκανος να πατήσει πόδι στον Βλαντίμιρ Πούτιν, ανίκανος να σταματήσει την τραγωδία στη Συρία, ανίκανος να επιβάλει τη βούλησή του στους Ισραηλινούς, ανίκανος να αποτρέψει την παράδοση της Λιβύης στους τζιχαντιστές, ανίκανος να παρασύρει την Ευρώπη σε κοινή δράση. Οι ΗΠΑ αδυνατούν να επιβληθούν ως «ηθική δύναμη».

Κάτω από αυτές τις συνθήκες οι φωνές του απομονωτισμού δυναμώνουν. Αλλά αυτός είναι ο μεγαλύτερος κίνδυνος για τις Ηνωμένες Πολιτείες: να κλειστούν στον εαυτό τους πέφτοντας σε έναν αυτάρεσκα καταθλιπτικό λήθαργο.