[Κιόσκι] Και στο τέλος κερδίζει η μπετονιέρα

Οταν στις αρχές του 2009 έσκασε η στεγαστική φούσκα στην Ισπανία, η Ελ Παΐς είχε δημοσιεύσει μία σειρά από φωτογραφίες στις οποίες απεικονίζονταν μισοτελειωμένες οικοδομές σε διάφορες περιοχές της χώρας. Η πιο σοκαριστική από αυτές έδειχνε ένα τεράστιο ξενοδοχειακό συγκρότημα σε έναν καταπράσινο λόφο που δέσποζε σε μία παραλία. Η μοίρα του ήταν πλέον προδιαγραμμένη. Θα έστεκε εκεί έρημο και άδειο, σαν ένα εκτρωματικό μνημείο αφιερωμένο στη μνήμη μιας οικιστικής και τουριστικής ανάπτυξης που σταμάτησε απότομα, αλλά και σαν μια αισθητική παραφωνία που καμία ναφθαλίνη δεν θα μπορούσε να σώσει από τη φυσική φθορά.

Εως τότε, η Ισπανία πανηγύριζε τους φρενήρεις ρυθμούς της οικονομικής της ανάπτυξης. Περίπου δύο χρόνια νωρίτερα, ένας αρθρογράφος της Κοριέρε ντέλα Σέρα διαπίστωνε με τη θλίψη του ανθρώπου που έχει τρωθεί η εθνική του υπερηφάνεια ότι η χώρα της Ιβηρικής είχε αφήσει πίσω της την Ιταλία στην άτυπη κούρσα των οικονομικών επιδόσεων. Ακόμη χειρότερα, όλα έδειχναν ότι σύντομα θα ξεπερνούσε την Ιταλία και η Ελλάδα. Στο μεταξύ, η Ισπανία έχτιζε ευτυχής τις παραλίες τις. Οι Ισπανοί έχτιζαν με ζήλο όπου έβρισκαν και ο κατασκευαστικός κλάδος γινόταν η λοκομοτίβα μιας οικονομίας που έμοιαζε να σφύζει από ζωή. Εως ότου έσκασε η φούσκα.

Ολα αυτά είναι οικεία σε μια χώρα της οποίας το παραγωγικό μοντέλο βασίζεται από τη δεκαετία του 1950 στην οικοδομή. Αλλά θα έπρεπε να είναι και ένα παράδειγμα προς αποφυγή. Οχι μόνο επειδή με το νομοσχέδιο του υπουργείου Οικονομικών για τον αιγιαλό που θα τεθεί προς ψήφιση στη Βουλή νομιμοποιείται ό,τι αυθαίρετο υπάρχει και δεν υπάρχει στις παραλίες και παραχωρείται το δικαίωμα στους επιχειρηματίες του τουρισμού να μπαζώνουν και να χτίζουν μέσα στη θάλασσα. Ούτε επειδή δικαιούται κανείς να είναι εξαιρετικά καχύποπτος για το αισθητικό αποτέλεσμα. Αλλά, πρώτον, επειδή μια οικονομία του 21ου αιώνα δεν μπορεί να χτιστεί με τα υλικά του 20ού – με μπετόν αρμέ και τούβλα. Και, δεύτερον, επειδή ακόμη μια γενιά ενεργεί σαν μην υπάρχει επόμενη.

Το στοίχημα που πρέπει να κερδηθεί σήμερα δεν είναι στα μπαζώματα και τα αυθαίρετα αλλά στην καινοτομία και τη νεωτερικότητα. Αλλά χάνεται. Χιλιάδες νέοι θα κατευθυνθούν αναγκαστικά στον κατασκευαστικό κλάδο, δηλαδή σε μια θνησιγενή οικονομική δραστηριότητα, επειδή εκεί θα τους πηγαίνει το ρεύμα, όταν το κλειδί της υγιούς ανάπτυξης βρίσκεται στις νεοφυείς επιχειρήσεις, τις νέες τεχνολογίες, τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, τις καλλιέργειες. Αντί να αφήσουμε οριστικά πίσω μας την εποχή της αντιπαροχής, προσπαθούμε να την αναστήσουμε στις παραλίες και τους αιγιαλούς με το πηλοφόρι, το μυστρί και την αιώνια μπετονιέρα να γυρίζει δίχως τέλος.