«Καθαρή» έξοδος από το Μνημόνιο για την Πορτογαλία

Ετοιμη να βγει από το τριετές σκληρό Μνημόνιο και μάλιστα χωρίς να ζητήσει προληπτική γραμμή πίστωσης από τους δανειστές είναι, όπως όλα δείχνουν, η Πορτογαλία. Η κυβέρνηση στη Λισαβόνα αναμένεται να ανακοινώσει μέσα στις αμέσως επόμενες ημέρες την ολοκλήρωση του σχεδίου χορήγησης βοήθειας ύψους 78 δισ. ευρώ, ενώ δεσμεύτηκε ότι θα συνεχίσει τις προσπάθειες για μείωση του δημοσιονομικού ελλείμματος. Η Πορτογαλία με τον τρόπο αυτό γίνεται η δεύτερη χώρα μετά την Ιρλανδία που ολοκληρώνει με επιτυχία το Μνημόνιο, επιχειρώντας μάλιστα «καθαρή» έξοδο από αυτό, χωρίς να λάβει νέο δάνειο έστω και για προληπτικούς λόγους. Πρόκειται για μεγάλη επιτυχία για τη χώρα, η οποία μέχρι πριν από μόλις έξι μήνες φαινόταν ότι θα αναγκαστεί να ζητήσει και δεύτερο πακέτο βοήθειας που θα συνοδευόταν με νέα σκληρά μέτρα, όπως σχολίαζαν οι «Φαϊνάνσιαλ Τάιμς».

Σημαντικό ρόλο στην απόφαση της Λισαβόνας να επιχειρήσει να βγει μόνη της από το Μνημόνιο χωρίς τη χορήγηση προληπτικής βοήθειας έπαιξε η Γερμανία, αφού το Βερολίνο ήθελε να αποφύγει να έλθει ξανά στη Βουλή της χώρας το θέμα της χορήγησης δανείων στην ευρωζώνη, σύμφωνα με αξιωματούχους της τρόικας που επικαλείται η βρετανική εφημερίδα.

Αντίθετα, η ίδια η τρόικα που απαρτίζεται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, θα προτιμούσε να εξετάσει η Πορτογαλία τη λήψη ενός τέτοιου δανείου. Εκπρόσωποι της τρόικας βρέθηκαν αυτές τις ημέρες στην πρωτεύουσα της Πορτογαλίας στα πλαίσια της ολοκλήρωσης της τελευταίας έκθεσης αξιολόγησης. Καθοριστικός παράγοντας για τη Λισαβόνα στη λήψη της τελικής απόφασης ήταν επίσης η πρόσφατη επιτυχημένη έξοδος της χώρας στις αγορές σε συνδυασμό με τη μείωση των επιτοκίων δανεισμού στη ζώνη του ευρώ.

Στα πλαίσια της ολοκλήρωσης του Μνημονίου η κυβέρνηση του πρωθυπουργού Πέντρο Πάσος Κοέλιο, ο οποίος φαίνεται να διατηρεί πολύ καλές σχέσεις με την Ανγκελα Μέρκελ, παρουσίασε προχθές το σχέδιο εκτέλεσης του προϋπολογισμού για το διάστημα 2014-2018. Ο Κοέλιο διατήρησε τους στόχους για μείωση του ελλείμματος αλλά υποσχέθηκε και μικρή μείωση της λιτότητας που έχει γονατίσει τον πληθυσμό τα τελευταία τρία χρόνια, εκτιμώντας ότι θα έχει κάποια περιθώρια να αναστρέψει από το 2015 μέρος των περικοπών που έχουν γίνει στις αποδοχές του Δημοσίου, οι οποίες κυμάνθηκαν από 2,5% έως 12%. Η υπουργός Οικονομικών της χώρας Μαρία Λουίθ Αλμπουκέρκι ανέφερε πάντως ότι αυτό θα εξαρτηθεί από την πορεία των δημόσιων οικονομικών.

Ο ΦΠΑ. Η Λισαβόνα πάντως σκοπεύει να αυξήσει από το επόμενο έτος τον ανώτατο συντελεστή του ΦΠΑ από 23% σε 23,25% με στόχο τα επιπλέον χρήματα που θα συγκεντρωθούν να διοχετευτούν στη χρηματοδότηση του συνταξιοδοτικού συστήματος. Επίσης θα αυξήσει τις εισφορές κοινωνικής ασφάλισης από 11% σε 11,2%. Τα μέτρα για αύξηση των δημόσιων εσόδων αναμένεται να καλύψουν μέρος της προσπάθειας δημοσιονομικής προσαρμογής, ενώ θα πραγματοποιηθούν περικοπές δαπανών και στα κονδύλια των υπουργείων και στον δημόσιο τομέα. Το σχέδιο προϋπολογισμού της Πορτογαλίας μπαίνει τώρα στο μικροσκόπιο της Κομισιόν, η οποία σε συνεργασία με την τρόικα θα πρέπει να δώσει το τελικό πράσινο φως.

Το πρόγραμμα οικονομικής βοήθειας προς την Πορτογαλία ολοκληρώνεται επίσημα στις 17 Μαΐου. Η χώρα όμως παραμένει υποχρεωμένη να μειώσει το έλλειμμα σε 4% φέτος και σε 2,5% το 2015. Η Λισαβόνα προβλέπει οικονομική ανάπτυξη 1,2% φέτος και 1,5% του χρόνου. Για το 2016 προβλέπεται ανάπτυξη 1,7% και για το 2017 προβλέπεται αύξηση του ΑΕΠ 1,8%. Η ανεργία φέτος αναμένεται να φθάσει το 15,4% και να υποχωρήσει σταδιακά στο 13,2% έως το 2018.