[Ενστάσεις] Η καρδιά του Χασάν

Στα 1989, όταν πήγα φαντάρος στην Τρίπολη, μέσα στη δίνη του σκανδάλου Κοσκωτά, ο Μητσοτάκης δεν είχε κυβερνήσει ακόμα, κατά συνέπεια δεν είχε ανεβεί ακόμα στη Θράκη, στα χωριά της μειονότητας, να κηρύξει την αλλαγή πολιτικής έναντι μιας ομάδας ελλήνων πολιτών που το κράτος τούς αντιμετώπιζε ως πολίτες δεύτερης κατηγορίας.

Ημασταν, θυμάμαι, στην κατάταξη αρκετοί μεγαλύτεροι σε ηλικία, που είχαμε φάει – με πρόσχημα πραγματικό ή φανταστικό τις σπουδές – ολόκληρη την αναβολή που δικαιούμασταν και μαζί μια μεγάλη φουρνιά Ροδίτες και Καλύμνιοι, που μου είχε κάνει εντύπωση ότι ανάμεσά τους βρίσκονταν και πολλοί αναλφάβητοι. Υπήρχαν φυσικά και πολλοί άλλοι νεοσύλλεκτοι, με τους οποίους συναντηθήκαμε αναγκαστικά στα γυμνάσια και στους μεγάλους θαλάμους της κατακλίσεως.

Θυμάμαι έντονα στον θάλαμο ένα παιδί λιγομίλητο, που επειδή ήταν μικρός τον έστελναν περισσότερο από τους άλλους σε αγγαρεία. Μία ημέρα συναντηθήκαμε στην ουρά για το τηλέφωνο και πιάσαμε κουβέντα. Τον έλεγαν Χασάν, ήταν από ένα χωριό της Θράκης, έφευγε από το χωριό του πρώτη φορά, ανήκε στη μουσουλμανική μειονότητα και η πρώτη του γλώσσα ήταν…

– Τα μουσουλμανικά, αστειεύτηκα.

– Τα τουρκικά, μου είπε. Και πράγματι, στο τηλέφωνο μπροστά μου μιλούσε στα τουρκικά με τα μέλη της οικογένειάς του. Ηταν καλό παιδί, πάντα χαμογελούσε – πρέπει να τον αγαπούσαν.  

Μερικές ημέρες μετά, ωστόσο, έπαψα να τον βλέπω στις ασκήσεις – ούτε έρπειν ούτε νυχτερινές ούτε πορείες ούτε βολές. Και όποτε τον συναντούσα στον θάλαμο, μου έδινε την εντύπωση πολύ στενοχωρημένου ανθρώπου. Σκέφτηκα ότι μπορεί να έχει κάποια ανάγκη, γι’ αυτό τον πλησίασα και ευθέως τον ρώτησα: «Συμβαίνει κάτι;».

– Είμαι σοβαρά άρρωστος, μου απάντησε. Εχω πρόβλημα στην καρδιά μου. Θα πεθάνω.

– Πώς είναι δυνατόν; απόρησα. Μέχρι χθες έστυβες την πέτρα.

– Μου το είπαν στο ιατρείο, είπε και τον πήραν τα κλάματα.

Τις επόμενες ημέρες έκλαιγε συνέχεια. Τρόμαξα. Στο ιατρείο προσέφερε τις υπηρεσίες του ένας συμμαθητής μου στο σχολείο που, ως σοβαρός μαθητής και φοιτητής, είχε γίνει γιατρός. Πήγα, τον βρήκα και τον ρώτησα. Μου εξομολογήθηκε ότι ο μικρός δεν είχε τίποτα. Οτι απλώς, μία ημέρα τούς ήρθε εντολή να βρουν μια πρόφαση για να μην πάρει ο Χασάν όπλο, να βγει Ι5, βοηθητικός. Και εκείνοι του είπαν κάτι ανώδυνο, νόμιζαν. Ότι είναι καρδιοπαθής.

Ξαλαφρωμένος πήγα και βρήκα τον Χασάν, που με περίμενε.

– Εμαθες τι έχω; ρώτησε με αγωνία.

– Μην ανησυχείς, Χασάν. Είσαι σοβαρά άρρωστος, αλλά θα ζήσεις. Πολύ.

– Τι έχω; Η αγωνία του είχε φτάσει στο αποκορύφωμα.

– Μην ανησυχείς, Χασάν, του απάντησα. Η αρρώστια σου είναι απλή: σε θεωρούν Τούρκο.