Ενας Μαντέλα για τους Παλαιστινίους

Είναι ο πιο δημοφιλής παλαιστίνιος πολιτικός και εκτίει πέντε διαδοχικές ποινές ισόβιας κάθειρξης συν 40 χρόνια σε φυλακή του Ισραήλ για διάφορα εγκλήματα, περιλαμβανομένης της δολοφονίας. Είναι επίσης ένθερμος υποστηρικτής τόσο της λύσης των δύο κρατών όσο αυτού που οι  Παλαιστίνιοι αποκαλούν αντίσταση ενάντια στην ισραηλινή κατοχή. Θεωρείται ο επικρατέστερος υποψήφιος για να γίνει ο επόμενος παλαιστίνιος πρόεδρος και ίσως ο μοναδικός που θα μπορούσε να επανενώσει τη Δυτική Οχθη με τη Λωρίδα της Γάζας.

Ο 54χρονος Μαρουάν Μπαργούτι είναι για πολλούς Παλαιστινίους μία χαρισματική φιγούρα, ικανός να αυτοθυσιαστεί, καθώς και να ηγηθεί μιας επανάστασης πίσω από τα κάγκελα της φυλακής. Τούτη την περίοδο, που οι παλαιστίνιοι ηγέτες απαιτούν ξανά την απελευθέρωσή του ως μέρος μιας συμφωνίας με στόχο τη σωτηρία των ειρηνευτικών συζητήσεων στη Μέση Ανατολή, ο Μπαργούτι έχει γίνει το παλαιστινιακό ισοδύναμο του Τζόναθαν Πόλαρντ, του Αμερικανού εβραϊκής καταγωγής, ο οποίος έχει καταδικαστεί ως κατάσκοπος του Ισραήλ και η πιθανή απελευθέρωσή του έχει επίσης τεθεί στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων.  

«Γιατί όχι;» διερωτάται ο Ιχάμπ Ταουίλ, ιδιοκτήτης σουπερμάρκετ στην Ανατολική Ιερουσαλήμ. «Ο Πόλαρντ είναι πολύ σημαντικός για το Ισραήλ και ο Μπαργούτι είναι πολύ σημαντικός για εμάς». Και οι δύο πλευρές στέκονται στη σύγκριση. Οι Ισραηλινοί αντιμετωπίζουν τον Μπαργούτι σαν δολοφόνο τρομοκράτη, ενώ στο πρόσωπο του Πόλαρντ βλέπουν κάποιον που προκάλεσε μικρή ζημιά κατασκοπεύοντας έναν στενό σύμμαχο. Οι Παλαιστίνιοι πάλι θεωρούν τον Μπαργούτι έναν ήρωα πολιτικό κρατούμενο και τον Πόλαρντ προδότη της πατρίδας που τον γέννησε.

Στο μεταξύ, στις Φυλακές Χανταρίμ ο Μπαργούτι έχει πρόσβαση σε 10 τηλεοπτικά κανάλια, μπορεί να διαβάσει οποιαδήποτε εφημερίδα εκδίδεται στο Ισραήλ, αλλά δεν του επιτρέπεται να έχει υπολογιστή. Η σύζυγός του Φάντουα τον βλέπει κάθε δεύτερη Τρίτη για 45 λεπτά μέσα από διαχωριστικό τζάμι. Η τελευταία φορά που είχαν τη δυνατότητα να αγγίξουν ο ένας τον άλλον – υποστηρίζει η ίδια – ήταν το 2006, όταν την έστειλαν να τον πείσει να μη θέσει υποψηφιότητα ενάντια στον πρόεδρο της Παλαιστινιακής Αρχής Μαχμούντ Αμπάς. Τον περασμένο μήνα η Φάντουα πήρε μαζί της στη φυλακή το μοναδικό τους εγγόνι, την Τάλια, η οποία γεννήθηκε πέρυσι το καλοκαίρι. Λίγο πριν φθάσουν στο δωμάτιο επισκέψεων, όμως, απαγορεύθηκε η είσοδος στο μωρό διότι δεν είναι συγγενής πρώτου βαθμού.

Ο Μπαργούτι έγινε μέλος της Φατάχ σε ηλικία 15 ετών. Συνελήφθη λίγα χρόνια αργότερα, όταν η οργάνωση ανακηρύχθηκε παράνομη από το Ισραήλ. Εκτοτε έχει περάσει σχεδόν τη μισή ζωή του έγκλειστος ή εξόριστος. Από τη φυλακή πήρε το απολυτήριό του και έγραψε τρία βιβλία, εκ των οποίων το ένα περιγράφει τις περίπου 1.000 ημέρες που πέρασε απομονωμένος σε ένα κελί. Από τη φυλακή επανεξελέγη στο Παλαιστινιακό Νομοθετικό Συμβούλιο το 2006. Εδώ και τουλάχιστον έναν χρόνο οι δημοσκοπήσεις του Παλαιστινιακού Κέντρου για την Πολιτική και την Ερευνα θέλουν τον Μπαργούτι να κερδίζει άνετα τον Ισμαήλ Χανιγιέ, ηγέτη της αντιπάλου Χαμάς, σε προεδρικές εκλογές. Πρόσφατα ο Αμπάς έκλεισε τα 79. Αρκετοί παλαιστίνιοι πολιτικοί αναλυτές εκτιμούν ότι θα επιλέξει τον Μπαργούτι για διάδοχό του.

Δύο άνθρωποι στη ζυγαριά των διαπραγματεύσεων
Στους δρόμους και ο παλαιστίνιος πολιτικός κρατούμενος Μαρουάν Μπαργούτι και ο Αμερικανός, εβραϊκής καταγωγής, Τζόναθαν Πόλαρντ, που έχει καταδικαστεί ως κατάσκοπος του Ισραήλ, έχουν αμφότεροι παρόμοια συμβολική σημασία. Καθένας τους έχει γίνει σύνθημα διαδήλωσης, πανταχού παρόν πρόσωπο σε πλακάτ διαμαρτυρίας. Και τώρα αποτελούν και οι δύο δυνατά χαρτιά στα χέρια των διαπραγματευτών που αναζητούν τη σωστή συνταγή για να συνεχίσουν όλες οι πλευρές τις συνομιλίες. Το όνομα του Μπαργούτι πρωταγωνιστεί σε κάθε επικοινωνία με την Ουάσιγκτον από πέρυσι το καλοκαίρι, οπότε άρχισαν οι ειρηνευτικές συνομιλίες, και επανέρχεται σε κάθε διπλωματική συνάντηση των Παλαιστινίων με άλλη χώρα.

Λεπτές ισορροπίες
«Είναι ο μοναδικός που μπορεί να συμφωνήσει χωρίς να βλάψει τα παλαιστινιακά συμφέροντα» υποστηρίζει οπαδός τού Μπαργούτι στην Ανατολική Ιερουσαλήμ.