Πάρκο Αντώνης Τρίτσης: Και το Ελληνικό θα μπορούσε να καταλήξει… έτσι

Σε ενημερωτικό φυλλάδιο που είχε κυκλοφορήσει εκείνη την εποχή το ΥΠΕΧΩΔΕ έγραφε πως δημιουργεί «ένα πρότυπο οικολογικό πάρκο στη Δυτική Αθήνα, στη θέση Πύργος Βασιλίσσης» και τόνιζε πως το πάρκο θα «είναι οικονομικά και διοικητικά αυτοδύναμο», καθώς ακόμη και  η ηλεκτρική ενέργεια θα εξασφαλιζόταν σε σημαντικό βαθμό από ανανεώσιμες πηγές.

Τα περισσότερα από όλα αυτά έμειναν στα χαρτιά. Η εικόνα που παρουσιάζει σήμερα το πάρκο στα όρια των δήμων Αγίων Αναργύρων, Ιλίου και Καματερού,  μολονότι το επισκέπτονται κυρίως τα Σαββατοκύριακα χιλιάδες πολίτες και αποτελεί καταφύγιο για 190 διαφορετικά είδη πουλιών, απέχει μακράν από όσα είχαν σχεδιαστεί πριν από 14 χρόνια.

Αιτία για τα δεινά του είναι ότι δεν έχει μόνιμη χρηματοδότηση από την Πολιτεία, δεν διαθέτει επαρκές προσωπικό ενώ αγιάτρευτες παραμένουν πολλές πληγές λόγω κακοδιαχείρισης του παρελθόντος, όπως τονίζουν στα «ΝΕΑ» κάτοικοι, περιβαλλοντικές οργανώσεις και υπεύθυνοι του φορέα που το διαχειρίζεται.

Η Τοπική Αυτοδιοίκηση και η Πολιτεία αδυνατούν εδώ και μια 15ετία να διαχειριστούν σωστά το πάρκο έκτασης 900 στρεμμάτων, έξι φορές μεγαλύτερο από τον Εθνικό Κήπο, ενώ οι υποδομές του είχαν κοστίσει περίπου 5 δισεκατομμύρια δραχμές. Μόλις λίγα μέτρα περιπάτου αρκούν για να αντιληφθεί κανείς ότι βρίσκεται σε εγκατάλειψη. Η εξέλιξη στο πάρκο Τρίτση επανέρχεται στο προσκήνιο μαζί με τη συζήτηση για την αξιοποίηση του Ελληνικού.

 Προχωρώντας από τη νότια είσοδο του Πάρκου Αντώνη Τρίτση προς το εσωτερικό ο επισκέπτης αντικρίζει κάδους ξεχειλισμένους από σκουπίδια, σπασμένα φωτιστικά, βανδαλισμούς. Στην καρδιά του πάρκου, την περασμένη Τετάρτη οι μόλις τέσσερις άνθρωποι προσωπικό προσπαθούσαν να μαζέψουν τους λόφους σκουπιδιών που είχαν αφήσει πίσω τους οι επισκέπτες της προηγούμενης ημέρας. Στα δεξιά, πίσω από την κεντρική καφετέρια, δύο κτίσματα ρημαγμένα από τη φθορά του χρόνου και την εγκατάλειψη. Το ένα εντελώς κενό. Το άλλο χρησιμοποιείται ως αποθήκη.

Η ΔΩΡΕΑ ΠΗΓΕ ΣΤΡΑΦΙ. Οσο για τις λίμνες, τα νερά τους είναι θολά αφού δεν λειτουργεί το σύστημα ανακύκλωσης του νερού. Γι’ αυτό το σύστημα το Ιδρυμα Λάτση είχε κάνει δωρεά 700.000 ευρώ. Ομως αχρηστεύτηκε λόγω ελλιπούς συντήρησης και αδυναμίας να πληρωθεί η ΔΕΗ. Επίσης σε αρκετά σημεία των λιμνών η ειδική μονωτική μεμβράνη του πυθμένα έχει ξεκολλήσει.

«Το πάρκο το έχουν εγκαταλείψει. Το νερό δεν ανακυκλώνεται. Οι δρόμοι είναι απεριποίητοι. Τα φώτα δεν λειτουργούν το βράδυ. Αυτή είναι η κατάσταση που αντικρίζω κάθε μέρα που έρχομαι εδώ για να περπατήσω» αναφέρει ο κάτοικος των Αγίων Αναργύρων Γιώργος Ιατρόπουλος.

«Οπωσδήποτε το πάρκο δεν μπορεί να λειτουργήσει όπως θα έπρεπε. Με δύο κηπουρούς, έναν φύλακα και έναν πρακτικό μηχανικό, τι να κάνουμε σε μια τέτοια τεράστια έκταση;» λέει ο πρόεδρος του Μητροπολιτικού Φορέα Ανάπλασης και Διαχείρισης Προστατευόμενων Περιοχών Αττικής Γιάννης Μιχαλόπουλος – που το διαχειρίζεται – προσθέτοντας πως το πάρκο κουβαλάει πίσω του σειρά από αμαρτίες και χρέη. «Πώς να λειτουργήσει ένας φορέας χωρίς λογιστή, χωρίς νομική υπηρεσία; Δεν μπορούμε να απαιτήσουμε τα ανεξόφλητα ενοίκια από τα καταστήματα διότι δεν έχουμε δικηγόρο. Κινδυνεύουμε να βρεθούμε κατηγορούμενοι για παραλείψεις. Με το ζόρι κρατάω το ΔΣ να μην παραιτηθεί. Φοβούνται μην κατηγορηθούν για τα λάθη άλλων». Το τελευταίο διάστημα έχουν γίνει βήματα βελτίωσης – ξαναδόθηκε ρεύμα και νερό στο πάρκο  – αλλά εξακολουθούν να υπάρχουν χρέη, λέει. Είναι περίπου 200.000 ευρώ.  «Ομως θα μπορούσε η Πολιτεία να κάνει μία ρύθμιση των χρεών» παρατηρεί ο κ. Μιχαλόπουλος.

Ο Μητροπολιτικός Φορέας Ανάπλασης και Διαχείρισης Προστατευόμενων Περιοχών Αττικής, που λειτουργεί υπό τον έλεγχο του ΥΠΕΚΑ, προέκυψε πριν από τρία χρόνια από τη συνένωση τριών φορέων: του Πάρκου Αντώνης Τρίτσης, του Κηφισού και του Ελαιώνα. Σημειώνεται ότι το σημερινό ΔΣ του φορέα είναι προσωρινό. Οπως λέει ο κ. Μιχαλόπουλος «οριστήκαμε για να κάνουμε τους κανονισμούς λειτουργίας».

Για την έλλειψη σταθερής χρηματοδότησης κάνει λόγο στα «ΝΕΑ» και η κάτοικος της περιοχής και μέλος της Επιτροπής Σωτηρίας του Πάρκου Χρυσούλα Ρουσάκη. Προσθέτει όμως ότι για τα δεινά του πάρκου μεγάλο ρόλο έχει παίξει και η κακοδιαχείριση των προηγούμενων ετών. «Η εικόνα που έχουμε είναι ότι έχουν κατασπαταληθεί και λεηλατηθεί τεράστια κονδύλια. Κυρίως από τότε που είχαν τη διαχείριση οι δήμοι έως το 2004 αλλά και μετά». Η μεγαλύτερη ασφάλεια, επισημαίνει, είναι το πάρκο να παραμείνει στη δικαιοδοσία του ΥΠΕΚΑ. «Αλλά βέβαια χωρίς χρηματοδότηση δεν γίνεται τίποτα. Εμείς έχουμε υπολογίσει ότι με 200.000 – 300.000 ευρώ τον χρόνο θα μπορούσε να λειτουργήσει».

ΕΜΠΟΡΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ. Οπως τονίζει η κ. Ρουσάκη, «σήμερα το πάρκο έχει πολλές εκτάσεις περιφραγμένες, αυθαίρετες κατασκευές αλλά και πολλές εμπορικές δραστηριότητες που δεν συνάδουν με τον περιβαλλοντικό χαρακτήρα του». Στο παρελθόν, αναφέρει, οι δήμοι διοργάνωναν παραδοσιακά φεστιβάλ με μουσική ενώ κάθε Σεπτέμβρη τα τελευταία χρόνια διεξάγεται φεστιβάλ Νεολαίας πολιτικού κόμματος. Ολα αυτά όμως, σημειώνει, αποτελούν όχληση για το πάρκο.

Στο ίδιο μήκος κύματος ο Σπύρος Ψύχας που εργάζεται στο παράρτημα της Ελληνικής Ορνιθολογικής Εταιρείας στο πάρκο και είναι υπεύθυνος εθελοντών του τονίζει ότι το «Αντώνης Τρίτσης» έχει σημαντικά κενά διαχείρισης και έλλειψη πόρων που εγκυμονούν κινδύνους για το περιβάλλον. «Το σύστημα ανακύκλωσης του νερού δεν λειτουργεί. Αν συνεχιστεί αυτό, κάποια στιγμή τα ψάρια θα ψοφήσουν. Οι λίμνες θα μυρίσουν. Θα εμφανιστεί το φαινόμενο του ευτροφισμού στο νερό».

Οπως συμπληρώνει ο κ. Ψύχας, υπάρχει έλλειμμα σχεδίου για το πώς το πάρκο θα εξακολουθήσει να δέχεται επισκέπτες. «Λόγω της υποχρηματοδότησης καμία διοίκηση δεν μπόρεσε να κάνει μακροχρόνιο σχεδιασμό. Εμείς επιμένουμε στην ανάγκη εκπόνησης σχεδίου προκειμένου το πάρκο να έχει αύριο». Η έλλειψη κονδυλίων έχει ως αποτέλεσμα το πάρκο να μένει αφύλακτο και ανοιχτό το βράδυ.

 Ενα από τα τελευταία καταφύγια άγριας ζωής μέσα στο αστικό περιβάλλον του Λεκανοπεδίου αποτελεί το Πάρκο Αντώνης Τρίτσης. Η Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρεία Ελλάδος έχει καταγράψει στους χώρους του 190 διαφορετικά είδη πουλιών. «Είναι ένα πλούσιο οικοσύστημα. Εχει δάσος, λίμνες, καλαμιώνες, φιστικιές, παλιές καλλιέργειες της Αμαλίας» εξηγεί ο κ. Ψύχας. Σύμφωνα με την Ορνιθολογική, τα τελευταία χρόνια έχουν ξεχειμωνιάσει ή σταθμεύσει κατά τη μετανάστευση σπάνια είδη πουλιών όπως η χαλκόκοτα, ο ήταυρος και ο πορφυροτσικνιάς.

Κόλαφος ο Συνήγορος του Πολίτη
Την εγκατάλειψη του Πάρκου και τις ευθύνες των αρμοδίων έχει επισημάνει ο Συνήγορος του Πολίτη. Είχε προσφύγει σ’ αυτόν η Επιτροπή για τη Σωτηρία του Πάρκου ζητώντας την παρέμβασή του για τις παραλείψεις, τις καταπατήσεις, τις αυθαίρετες κατασκευές και την κακοδιαχείριση. 
Ο Συνήγορος στις απαντήσεις που είχε δώσει στην Επιτροπή το 2012 επεσήμανε ότι η κατάσταση του Πάρκου είναι τέτοια που ευλόγως «εγείρει θέματα για τη χρηστή διαχείριση των κονδυλίων που έχουν διατεθεί για τη δημιουργία του ήδη από το 1995». Οι επιστήμονές του είχαν διαπιστώσει εικόνα εγκατάλειψης και αδιαφορίας «που αποτυπώνεται στην έλλειψη καθαριότητας, την καταστροφή της χλωρίδας, την επακόλουθη υποβάθμιση της ποιότητας ζωής της πανίδας, την ελλιπή συντήρηση των εγκαταστάσεων».   
Ο Συνήγορος τόνιζε ακόμη ότι η επέκταση των εμπορικών χρήσεων και χρήσεων αναψυχής από ένα σημείο και μετά αλλοιώνει τον χαρακτήρα του Πάρκου.