Υδατα «πνιγμένα» στα φυτοφάρμακα

Σήμα κινδύνου εκπέμπει ο υδροφόρος ορίζοντας. Τουλάχιστον το 15% των υπόγειων υδάτων στην Ελλάδα είναι σε κακή κατάσταση, ενώ τα ποσοστά εκτινάσσονται σε περιοχές με πολύ έντονη γεωργική δραστηριότητα αλλά και στα νησιά. Οπως διαπιστώθηκε από σχετική μελέτη που έγινε κατά το διάστημα από το 2000 έως το 2008, τα υπόγεια νερά απειλούνται από υφαλμύρωση, αλλά και ρύπανση με αργίλιο, νιτρικά και βαρέα μέταλλα – μόλυβδο, αρσενικό και νικέλιο – από την εντατική και αλόγιστη χρήση φυτοφαρμάκων.

Τα προβλήματα επιτείνονται από τις χιλιάδες γεωτρήσεις. Για τον λόγο αυτόν σήμερα, σε μια προσπάθεια να μπει φρένο στην ανεξέλεγκτη εκμετάλλευση του νερού από τις περίπου 200.000 έως 300.000 γεωτρήσεις που εκτιμάται ότι υπάρχουν σε όλη τη χώρα, το Ινστιτούτο Γεωλογικών και Μεταλλευτικών Ερευνών και Μελετών του Εθνικού Κέντρου Βιώσιμης και Αειφόρου Ανάπτυξης προχωρά σε πρώτη φάση στην απογραφή όλων των γεωτρήσεων. Ενδεικτικό είναι το γεγονός ότι σήμερα καταγεγραμμένες είναι μόνο 70.000 γεωτρήσεις.

Ετσι, όλοι οι ιδιοκτήτες και οι χρήστες γεωτρήσεων – ενεργών και ανενεργών – είναι υποχρεωμένοι μέχρι τις 15 Μαΐου να υποβάλουν αίτηση για την εγγραφή τους στο Εθνικό Μητρώο Σημείων Υδροληψίας. Χρειάζεται μόνο μια υπεύθυνη δήλωση στους κατά τόπους δήμους, χωρίς άλλο δικαιολογητικό.

Ωστόσο, οι χρήστες γεωτρήσεων που αδειοδοτήθηκαν για πρώτη φορά πριν από τις 20 Δεκεμβρίου 2005 – άσχετα αν η άδειά τους είναι ακόμη σε ισχύ ή όχι – θα πρέπει μέχρι τις 30 Σεπτεμβρίου να υποβάλουν και νέα αίτηση για τη χορήγηση της σχετικής άδειας.

Εκτός από τα υπόγεια νερά, όμως, επιβαρημένα είναι και ποτάμια και λίμνες. Ο Αξιός, ο Εβρος, ο Πηνειός και ο Ασωπός είναι τα ποτάμια με τη μεγαλύτερη ρύπανση, ενώ σε ό,τι αφορά τις λίμνες πρόβλημα έχουν η Κορώνεια, η Βεγορίτιδα και η λίμνη των Ιωαννίνων.

Η εικόνα που υπάρχει για τα ποτάμια και τις λίμνες – και η οποία στηρίζεται στα δεδομένα της περιόδου 2007-2008 – είναι πως το 55% με 60% βρίσκεται σε καλή χημική κατάσταση, ενώ στο υπόλοιπο 40% έως 45% η κατάσταση είναι κατώτερη της καλής.

Οι επιβαρύνσεις οφείλονται κατά κύριο λόγο στην αγροτική δραστηριότητα αλλά και στα φυτοφάρμακα. Την ίδια ώρα, οι υπερβάσεις της περιεκτικότητας του νερού λιμνών και ποταμών σε βαρέα μέταλλα (όπως ο υδράργυρος και το κάδμιο) αλλά και σε οργανικές ενώσεις σχετίζονται με τη βιομηχανική δραστηριότητα και την κλωστοϋφαντουργία, τη διύλιση πετρελαίου, την παραγωγή αγροχημικών προϊόντων. Ρύπανση προκαλούν και οι ανεξέλεγκτοι χώροι απόθεσης απορριμμάτων.