Ωτοβλεψίες
Ο Αντονέν Αρτό και ένα από τα σκίτσα του που συνδιαλέγονται με πίνακες του Βαν Γκογκ στο Μουσείο Ορσέ του Παρισιού
Κάτι εξαιρετικό συμβαίνει στο Μουσείο Ορσέ, που δεν συμβαίνει κάθε μέρα. Μια συνταρακτική συνομιλία μεταξύ του Βαν Γκογκ και του Αντονέν Αρτό με τη βοήθεια πινάκων, αυτοπροσωπογραφιών, κειμένων του Αρτό και μιας ηχητικής μπάντας με όλες τις ιδιοσυχνότητες του ανθρώπινου πόνου. Δεν έχει σημασία που ο συγγραφέας του «Θεάτρου της ωμότητας», το οποίο υπήρξε must read στη διάρκεια του Μάη του ’68, γεννήθηκε έξι χρόνια μετά την αυτοκτονία του μεγάλου ζωγράφου. Παιδεύτηκε κι αυτός από βαριά ψυχική νόσο, βασανίστηκε σε άσυλα και άκαρπες θεραπείες, πήρε τη ρετσινιά του τρελού αλλά την αντιγύρισε έναν χρόνο πριν από τον δικό του θάνατο με το περίφημο κείμενό του «Βαν Γκογκ, η αυτοκτονία που προκάλεσε η κοινωνία». Γράφουμε καμιά φορά για εκδηλώσεις που δεν θα περνάγαμε ούτε απέξω, γι’ αυτήν την έκθεση όμως θα πήγαινα στο Παρίσι κι ας κοιμόμουν πάνω σε χαρτόνια στα ρείθρα της pont Royal, δυο βήματα από το μουσείο.
Εβλεπα πάντα με σχετική συμπάθεια τον προστατευτισμό του Κεντρικού Αρχαιολογικού Συμβουλίου απέναντι στο έχει του. Τα σουβλερά τακούνια στην Επίδαυρο, τα αποτσίγαρα στο Ηρώδειο, τα βαριά σκηνικά στα αρχαία θέατρα με σιδηροκατασκευές, ικριώματα και φλογοβόλα δικαιολογούσαν τόσα κι άλλα τόσα απαγορευτικά. Η πρόσφατη απόφαση όμως να παραχωρηθούν ορισμένα αρχαία για αλλότριους (συνεδριακούς) σκοπούς δεν νομίζω ότι άξιζε τέτοια επιφυλακτικότητα. Τι θα πάθουν δηλαδή αν γίνουν ιδανικό ντεκόρ υπό αυστηρούς όρους και με το αζημίωτο; Το γεγονός ότι παρόμοια χρήση μνημείων γίνεται παντού στον κόσμο δεν είναι ακριβώς το επιχείρημά μου…
…Το επιχείρημά μου είναι, πρωτίστως, η Nelly’s και τα θεϊκά γυμνά της πάνω στην Ακρόπολη διά των οποίων ξιπαζόμεθα από το 1929 μέχρι σήμερα. Δεν βλάφτηκε ο ναός του Ολυμπίου Διός από τη διαγαλαξιακή συναυλία του Βαγγέλη Παπαθανασίου ή το Ηρώδειο από τις συναυλιακές ζεϊμπεκιές και το ρυθμικό παλαμάκι. Από τα παραπάνω εξαιρώ και αποκηρύσσω μετά βδελυγμίας την «απαλλοτρίωση» του Ιερού Βράχου από τις ανορθόγραφες διαμαρτυρίες του ΠΑΜΕ και τη βαρβαρότητα με την οποία ο λόρδος Μπάιρον μπήκε σαν νοικοκύρης και σκάλισε το ονοματάκι του στους κίονες του ναού του Ποσειδώνος στο Σούνιο. Και μόνο γι’ αυτό η Ελλάδα έπρεπε να έχει διεκδικήσει τα μαλλιοκέφαλά της από τους Εγγλέζους. Ορίστε, το βρήκα! Μ’ αυτό θα τους εκβιάσουμε για τα Γλυπτά.
Μεγάλο σουξέ είχε και φέτος το 24 Hour Plays Athens, όπου συγγραφείς, ηθοποιοί και σκηνοθέτες εκλήθησαν να γράψουν επιτόπου, να ετοιμάσουν και να παρουσιάσουν ολιγόλεπτες παραστάσεις μέσα στην ίδια ημέρα. Οι ουρές έξω από το θέατρο Κάππα και το ενδιαφέρον από νέους αλλά και καθιερωμένους ανθρώπους του θεάτρου δείχνει ότι, ημέρες οικονομικής στενότητος που ζούμε, η δουλειά (ίσως) μπορεί να γίνει και με το τίποτα. Ορεξη να υπάρχει. Από τα ωραία που συνέβησαν στα παρασκήνια κρατώ τα εξής. Εκτός από τη Δήμητρα Παπαδοπούλου (φωτογραφία) η οποία επιμένει στο χαρτί και στο μολύβι, όλοι οι συγγραφείς είχαν πάει εκεί με το λάπτοπ τους. Εύφημος μνεία στον έναν και μοναδικό επίμονο θεατρόφιλο ο οποίος χαλάλισε 100 ευρώ για να έχει το δικαίωμα να παρακολουθήσει τις εργασίες από την ώρα της συγγραφής μέχρι την τελική παρουσίαση. Συγχαρητήρια και στους διοργανωτές οι οποίοι, όπως στο Kodak Theater, κέρασαν πίτσες τους συγγραφείς που δούλευαν νύκτωρ. Οσκαρούχοι, φάτε τη σκόνη μας.
Το δικαίωμα στην τεμπελιά
Ανακοινώνεται σήμερα από τον Γιώργο Λούκο το πρόγραμμα του Ελληνικού Φεστιβάλ, αλλά η αγωνία στο green room είναι μικρότερη από άλλες χρονιές. Οι περισσότερες ελληνικές συμμετοχές έχουν γίνει κιόλας γνωστές ή τουλάχιστον τις γνωρίζουν οι άμεσα ενδιαφερόμενοι. Από αυτά που βλέπω, μου κινεί το ενδιαφέρον η υψηλού ρίσκου παράσταση του ΔΗΠΕΘΕ Καβάλας με κείμενα από την έρευνα του καθηγητή Κοινωνιολογίας Νίκου Παναγιωτόπουλου και της ομάδας του «Η οδύνη των ανέργων» και το δοκίμιο του Πολ Λαφάργκ «Το δικαίωμα στην τεμπελιά» (φωτογραφία). Ο διευθυντής του ΔΗΠΕΘΕ Θοδωρής Γκόνης έκοψε κι έραψε πρωτογενές υλικό συνεντεύξεων με ανέργους και το φοδράρισε με το ριζοσπαστικό κείμενο του Πολ Λαφάργκ, ο οποίος υπήρξε γαμπρός του Καρλ Μαρξ, σύζυγος της θυγατέρας του Λόρα. Οι Καβαλιώτες τίμησαν φέτος τον Ιανουάριο την παράσταση, η οποία πήρε μάλιστα παράταση λόγω αυξημένου ενδιαφέροντος. Στο πρώτο δεκαήμερο του Ιουνίου θα τη δούμε κι εμείς.