Ουκρανία: Παίζει το χαρτί της απόσχισης
Φιλορώσος διαδηλωτής ανεμίζει τη σοβιετική σημαία, χθες έξω από το τοπικό Κοινοβούλιο της Κριμαίας στη Συμφερόπολη
Με πολιτικές κυρώσεις απαντούν προς το παρόν Ηνωμένες Πολιτείες και Ευρωπαϊκή Ενωση στην απόφαση του Κοινοβουλίου της Κριμαίας – η οποία ελέγχεται από ρωσικά στρατεύματα – να προκηρύξει δημοψήφισμα στις 16 Μαρτίου με αντικείμενο την ένωση με τη Ρωσία. Για έγκλημα με ηθικό αυτουργό τον ρωσικό στρατό μιλά ο πρόεδρος της Ουκρανίας. «Το Κοινοβούλιο της Κριμαίας δεν είναι νόμιμο» δηλώνει ο Νικολάι Σουμουλίδης, επικεφαλής της ελληνικής κοινότητας στην Κριμαία, η οποία έχει υποστεί ήδη τρεις εκτοπίσεις μέσα σε εκατό χρόνια. Η Ρωσία και η Δύση ζουν τη χειρότερη σύγκρουσή τους μετά το τέλος του Ψυχρού Πολέμου. Αλλά τα περιθώρια της διπλωματίας δεν έχουν εξαντληθεί.
Το χέρι του Βλαντίμιρ Πούτιν βλέπουν, «σχεδόν μετά βεβαιότητας», οι αναλυτές πίσω από το ψήφισμα που υιοθέτησε χθες ομόφωνα το Κοινοβούλιο της Κριμαίας υπέρ της προσάρτησης της χερσονήσου στη Ρωσία και της διεξαγωγής δημοψηφίσματος για το καθεστώς της στις 16 Μαρτίου. Το μόνο που παραμένει ασαφές, επισημαίνουν, είναι αν ο ρώσος πρόεδρος αποσκοπεί πράγματι στην προσάρτηση της Κριμαίας ή απλώς στην ενίσχυση της θέσης του στο πλαίσιο της σκληρής παρτίδας πόκερ που παίζει με τη Δύση.
ΥΨΗΛΟΙ ΤΟΝΟΙ. Αρχικά, η φιλορωσική ηγεσία της Κριμαίας δήλωσε ότι πριν τεθεί το ερώτημα της προσάρτησης ή μη της χερσονήσου στη Ρωσία στην κρίση των περίπου δύο εκατομμυρίων κατοίκων της Κριμαίας, θα ανέμενε σχετική τοποθέτηση της Μόσχας. Λίγες ώρες αργότερα, εντούτοις, και ενώ τόσο το Κίεβο όσο και οι ΗΠΑ και η ΕΕ μιλούσαν για «παράνομο δημοψήφισμα», το τοπικό Κοινοβούλιο της Κριμαίας αποφάσισε να διακόψει όλους τους δεσμούς της περιοχής με την Ουκρανία και ο αντιπρόεδρος της τοπικής κυβέρνησης, Ρουστάμ Τερμιγκάλιεφ, δήλωσε ότι «το διάταγμα βάσει του οποίου η χερσόνησος είναι μέρος της Ρωσίας ισχύει ήδη». Πρόσθεσε ότι εφεξής τα ουκρανικά στρατεύματα στην περιοχή θα αντιμετωπίζονται ως κατακτητές και θα πρέπει είτε να παραδοθούν είτε να φύγουν.
«Οι μοναδικές νόμιμες ένοπλες δυνάμεις στην περιοχή της Κριμαίας είναι οι ρωσικές» επισήμανε ο Τερμιγκάλιεφ, την ώρα που η Μόσχα επιμένει πως οι ένοπλοι που ελέγχουν όλα τα μεθοριακά περάσματα και τις στρατιωτικές εγκαταστάσεις στην Κριμαία, κρατώντας σε πολλές περιπτώσεις πολιορκημένους τους ουκρανούς στρατιώτες, είναι «τοπικές μονάδες αυτοάμυνας». Σύμφωνα πάντα με τον Τερμιγκάλιεφ, η Αυτόνομη Δημοκρατία της Κριμαίας θα δημιουργήσει τον δικό της στρατό, «όλες οι ουκρανικές κρατικές εταιρείες θα εθνικοποιηθούν», ενώ η Κριμαία θα μπορούσε να υιοθετήσει ως νόμισμα το ρούβλι. «Αυτή είναι η απάντησή μας στο χάος και την αναρχία στο Κίεβο. Θα αποφασίσουμε μόνοι μας για το μέλλον μας» δήλωσε ένας τοπικός βουλευτής, ο Σεργκέι Σουβανίκοφ. Λίγο αργότερα, ένας ρώσος κυβερνητικός βουλευτής, ο Σεργκέι Μιρόνοφ, ανακοίνωσε πως κατέθεσε νομοσχέδιο για την απλοποίηση της διαδικασίας ένταξης της Κριμαίας στη Ρωσία – θα συζητηθεί «μετά το δημοψήφισμα», έσπευσε να επισημάνει συνάδελφός του.
Ενα 60% των κατοίκων της Κριμαίας είναι ρωσικής καταγωγής. Ο πρόεδρος του τοπικού Κοινοβουλίου επικαλέστηκε ήδη από χθες «προκαταρκτικές έρευνες» που δείχνουν ότι ποσοστό μεγαλύτερο του 70% των ψηφοφόρων θα υποστηρίξει την ένταξη της χερσονήσου στη Ρωσία.
ΟΙ ΠΡΩΤΕΣ ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ. Την αντίθεσή τους στη διεξαγωγή δημοψηφίσματος εξέφρασαν ήδη οι Τάταροι της Κριμαίας, μια εθνοτική ομάδα που απελάθηκε μαζικά από τον Στάλιν στην Κεντρική Ασία το 1944 και αποτελεί σήμερα το 13% του συνολικού πληθυσμού της χερσονήσου. Σε συνέντευξη Τύπου που παραχώρησαν στο Κίεβο επιστρέφοντας άπραγοι από την Κριμαία, μιας και δεν τους επετράπη να παραμείνουν εκεί, οι ειδικοί απεσταλμένοι του ΟΑΣΕ εξέφρασαν φόβους για τις συνέπειες του σχεδιαζόμενου δημοψηφίσματος. «Η κατάσταση μπορεί να μοιάζει ήρεμη, σχεδόν φυσιολογική όταν βγαίνεις στον δρόμο» δήλωσε χαρακτηριστικά ο Τιμ Γκάντιμαν. «Είναι εντούτοις ιδιαίτερα τεταμένη και θα έλεγα ότι μόνο από θαύμα έχει αποφευχθεί μέχρι στιγμής η αιματοχυσία, δεδομένων των πολιτικών ή και στρατιωτικών συνθηκών στην περιοχή».