«Μαύρος καπνός κατέκλυσε το βουνό»

Το ολοκαύτωμα των Λιγκιάδων αποτέλεσε αντικείμενο έρευνας του γερμανού ιστορικού Κριστόφ Σμινκ Γκουστάβους, ο οποίος έγραψε το βιβλίο «Μνήμες Κατοχής ΙΙΙ: Οι Λιγκιάδες στις φλόγες» (αριστερά φωτογραφία του βιβλίου, με αμάχους που παραδίδονται στους Ναζί), το οποίο βασίζεται σε συνεντεύξεις κατοίκων του χωριού και έχει κυκλοφορήσει και στα ελληνικά.

«Οι Γερμανοί είχαν έρθει τόσες φορές στο χωριό μας! Είχαν ένα παρατηρητήριο επάνω στο βουνό. Περνούσαν τακτικά από το χωριό μας και πήγαιναν πιο πάνω. Γι’ αυτό ούτε αυτήν την ημέρα υπήρχε λόγος να φοβηθεί ο κόσμος. Οι χωριανοί ήταν συνηθισμένοι να βλέπουν Γερμανούς. Αυτοί είχαν κάπως εξοικειωθεί. Μάλλον στο χωριό δεν ένιωσαν ότι έρχεται η καταστροφή» είπε στον γερμανό ιστορικό ο Δημοσθένης Τσιρίκης. Και συνέχισε: «Δεν το ‘χαν πάρει μυρωδιά. Δεν το κατάλαβαν ούτε όταν τους έσπρωξαν στο μεσοχώρι, γιατί τότε μπορούσαν ακόμη να φύγουν! Να τρέξουν! Αν όλοι μαζί έτρεχαν σε διάφορες κατευθύνσεις, οι Γερμανοί δεν μπορούσαν να τους σκοτώσουν όλους. Αλλά φαίνεται πως οι άνθρωποι δεν θεωρούσαν πως ήταν δυνατό να γίνει ό,τι έγινε». Την ώρα της σφαγής ο Δ. Τσιρίκης ήταν στις Καρυές. «Το χωριό βρίσκεται στην άλλη πλευρά του βουνού. Δεν μπορείς να δεις από εκεί τους Λιγκιάδες. Είδαμε στο Μιτσικέλι κατά τη μία το μεσημέρι καπνό να φουντώνει. Μαύρος καπνός κατέκλυσε το βουνό. (…) Εγώ περίμενα τη μάνα μου, τον πατέρα. Περιμέναμε και περιμέναμε. Ομως δεν ήρθαν. Σιγά σιγά μάθαμε ποιοι γλίτωσαν και ποιοι καταστράφηκαν».