[Κιόσκι] Με μια κίνηση κουνγκ φου

Από μια δημοσκόπηση που πραγματοποιήθηκε πρόσφατα στην Κίνα διαπιστώθηκε ότι το 90% των Κινέζων τρέφουν συναισθήματα μίσους για τους Γιαπωνέζους. Το ποσοστό είναι τόσο υψηλό ώστε προκύπτουν αυτομάτως ορισμένα ερωτήματα: απαντάται πουθενά αλλού στον πλανήτη τέτοιας έκτασης μαζικό μίσος; Υπάρχει άλλος λαός που να εισπράττει το μίσος σχεδόν του ενός έκτου του παγκόσμιου πληθυσμού; Και τέλος πάντων, τι έχουν πάθει οι Κινέζοι με τους Γιαπωνέζους και τους μισούν τόσο πολύ;

Ο προφανής λόγος θα μπορούσε να ήταν η γνωστή πλέον συστάδα ακατοίκητων νησιών που οι Κινέζοι αποκαλούν Ντιάογου και θεωρούν δικά τους από την εποχή της δυναστείας των Μινγκ, ενώ οι Γιαπωνέζοι τα ξέρουν ως Σενκάκου και υποστηρίζουν ότι τα έχουν αγοράσει. Πράγματι, οι φιλονικίες του είδους μπορεί να προκαλέσουν εκνευρισμό ή ακόμη και αντιπάθεια. Αλλά μίσος; Επειτα, ο β’ σινοϊαπωνικός πόλεμος τελείωσε το 1945, δηλαδή πριν από επτά ολόκληρες δεκαετίες. Ποια συλλογική μνήμη κουβαλά με τόσο έντονα συναισθήματα το παρελθόν της;

Η απάντηση είναι: καμία. Εκτός εάν εκείνο το παλιό μίσος υποδαυλίζεται συνεχώς, αν γίνεται η πρώτη ύλη μιας εθνικιστικής υστερίας που τροφοδοτείται αδιαλείπτως. Είναι ένας ρόλος που συνήθως αναλαμβάνει η εκπαίδευση με όχημα το μάθημα της Ιστορίας. Τα αποτελέσματα, όμως, είναι πιο ασφαλή όταν επιστρατεύεται η τηλεοπτική μυθοπλασία. Κι αυτό ακριβώς κάνει το Πεκίνο: όπως σημειώνει στους Νιου Γιορκ Τάιμς ο συγγραφέας και μπλόγκερ Μουρόνγκ Σουεκούν, μόνο το 2012 προβλήθηκαν από την κινεζική τηλεόραση εβδομήντα σειρές με θέμα τους «κακούς» Ιάπωνες. Πέρυσι την άνοιξη γυρίστηκαν 48 σειρές συγχρόνως με το ίδιο θέμα.

Το στόρι είναι περίπου το ίδιο. Ηρωικοί Κινέζοι πολεμάνε τους Γιαπωνέζους, που εκτός από αιμοδιψείς είναι και θρασύδειλοι. Οπως είναι φυσικό, σε κάποιο σημείο της πλοκής αναδεικνύεται και ο σπουδαίος ρόλος που διαδραμάτισε το Κομμουνιστικό Κόμμα στην αντιμετώπιση του εχθρού. Οι Κινέζοι νικάνε, οι Γιαπωνέζοι χάνουν – καμιά φορά χύνοντας τόνους αίματος όπως στη δημοφιλή σειρά «Ο ιαπωνοφάγος ιππότης».

Ολα αυτά ίσως να μην είχαν και τόση σημασία εάν οι κινέζοι τηλεθεατές δεν πίστευαν στην συντριπτική τους πλειονότητα ότι αυτά που βλέπουν στην τηλεόραση συνέβησαν στην πραγματικότητα. Ο Μουρόνγκ Σουεκούν, για παράδειγμα, μεγάλωσε πιστεύοντας ότι οι Κινέζοι κέρδισαν τον β’ σινοϊαπωνικό πόλεμο σκάβοντας τούνελ και φυτεύοντας αυτοσχέδιες νάρκες. Εζησε για χρόνια με αυτήν την πλάνη επειδή είχε παρακολουθήσει δεκάδες φορές τα σίριαλ «Ο πόλεμος των τούνελ» και «Οι νάρκες του πολέμου».

Εκατοντάδες εκατομμύρια συμπατριώτες του βλέπουν σήμερα τον ιαπωνοφάγο ιππότη να κάνει κομματάκια γιαπωνέζους στρατιώτες με μια απότομη κίνηση κουνγκ φου. Θα μπορούσε να έχει πλάκα. Το πρόβλημα, όμως, είναι ότι στην Κίνα δεν γελάει κανείς.