120 δισ. το κόστος σε όλη την ΕΕ

Ουδείς αλώβητος από τη διαφθορά. Αυτό είναι το συμπέρασμα της πρώτης πανευρωπαϊκής Εκθεσης κατά της Διαφθοράς που έδωσε χθες στη δημοσιότητα η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, πιστή στη δέσμευση που ανέλαβε το 2011 να δημοσιεύει εφεξής μια ανάλογη Εκθεση κάθε δύο χρόνια. Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία και τις εκτιμήσεις των ειδικών, η διαφθορά, δηλαδή «κάθε κατάχρηση εξουσίας για ίδιο όφελος», τόσο στον δημόσιο όσο και στον ιδιωτικό τομέα, κοστίζει κάθε χρόνο στην οικονομία της ΕΕ 120 δισεκατομμύρια ευρώ, ποσό επαρκές για τη χρηματοδότηση του ετήσιου λειτουργικού προϋπολογισμού της. Και όπως επισήμανε η αρμόδια επίτροπος Εσωτερικών Υποθέσεων, η Σεσίλια Μάλμστρομ, «δεν υπάρχουν ζώνες απαλλαγμένες από τη διαφθορά στην Ευρώπη. Δεν κάνουμε αρκετά. Αυτό ισχύει για όλα τα κράτη-μέλη». Απλώς, για κάποια ισχύει περισσότερο.

ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΣΤΗ ΔΑΝΙΑ. Στην Εκθεσή της η Κομισιόν δεν κάνει συγκρίσεις, δεν κατατάσσει τις χώρες ανάλογα με την επίπτωση της διαφθοράς, περιορίζεται σε μια συνολική θεώρηση του προβλήματος και στην παρουσίαση των δυνατών και των αδύναμων σημείων τής κάθε χώρας ξεχωριστά. Τα δύο νέα Ευρωβαρόμετρα που δόθηκαν παράλληλα στη δημοσιότητα, εντούτοις, το ένα με γενικό τίτλο «Διαφθορά» και το άλλο με θέμα «τη στάση των επιχειρήσεων έναντι της διαφθοράς στην ΕΕ», επιβεβαιώνουν, όπως συνόψισε την κατάσταση η γαλλική «Μοντ», ότι «από την Ελλάδα στη Δανία, οι πρακτικές διαφέρουν».

Ενα 56% των Ευρωπαίων θεωρεί πως η διαφθορά έχει αυξηθεί τα τελευταία τρία χρόνια. Και ένα 81% καταγγέλλει υπερβολικά στενούς δεσμούς ανάμεσα σε πολιτικούς και οικονομικούς ηγέτες, που έχουν αναπόφευκτα αθέμιτες συνέπειες. Ειδικότερα στον χώρο των επιχειρήσεων, ένα 75% των επιχειρηματιών θεωρεί τη διαφθορά πρόβλημα στη χώρα του. Ακόμα πιο ειδικά, στον κατασκευαστικό τομέα, οκτώ στους δέκα ευρωπαίους ιθύνοντες μιλούν για παράνομες πρακτικές. Συνολικά, πέντε επιχειρηματίες στους δέκα θεωρούν πως για να πετύχουν, χρειάζονται πολιτικές διασυνδέσεις. Και τέσσερις στους δέκα, από ένα 4% στη Δανία έως το 71% στην Τσεχία, θεωρούν τη διαφθορά εμπόδιο για τη δουλειά τους.

«Είναι τεράστια τα ποσά που χάνονται με αυτόν τον τρόπο» δήλωσε η Μάλμστρομ. «Η διαφθορά υπονομεύει την εμπιστοσύνη των πολιτών στους δημοκρατικούς θεσμούς και το κράτος του νόμου, πλήττει την ευρωπαϊκή οικονομία και στερεί τα κράτη από πολύτιμα φορολογικά έσοδα. Αν δεν την καταδικάζει κάποιος επειδή είναι ανήθικη και υποσκάπτει τη δημοκρατική νομιμότητα, υπάρχουν ισχυροί οικονομικοί λόγοι ώστε να κάνουμε περισσότερα. Τα χρήματα που πληρώνουν οι Ευρωπαίοι σε φόρους σπαταλώνται υπερβολικά συχνά για την αγορά υποδεέστερων αγαθών και υπηρεσιών».

Ο τομέας των δημόσιων συμβάσεων είναι μια κατηγορία από μόνος του. Το 20% του συνόλου των δαπανών στην ΕΕ είναι κυβερνητικές δαπάνες για την προσφορά αγαθών και υπηρεσιών – υπολογίζεται όμως ότι έως και το ένα τέταρτο των χρημάτων αυτών χάνεται στη χοάνη της διαφθοράς. Σύμφωνα επίσης με την Εκθεση της Κομισιόν, η διαφθορά είναι σε γενικές γραμμές περισσότερο έντονη σε τοπικό και περιφερειακό επίπεδο∙ και τουλάχιστον σε κάποιες ευρωπαϊκές χώρες, ιδιαίτερα συχνή όταν πρόκειται για την εξασφάλιση ιατρικών υπηρεσιών: μπορεί το ποσοστό των Φινλανδών που είπαν πως χρειάστηκε να δώσουν το τελευταίο έτος φακελάκι σε γιατρό ή νοσοκόμα να ήταν ουσιαστικά μηδενικό, στην Ελλάδα εντούτοις ήταν 11%, στη Λιθουανία 21% και στη Ρουμανία 28%.

ΣΤΗΝ ΑΝ. ΕΥΡΩΠΗ. Η Μάλμστρομ αναγνώρισε πως κάποιες από τις «νεότερες δημοκρατίες» στην Ανατολική Ευρώπη αντιμετωπίζουν ιδιαίτερες προκλήσεις. Οπως επίσης ότι «θα χρειαστούν αναμφισβήτητα πολύ περισσότερα από μια Εκθεση για να εξαλειφθεί η διαφθορά. Την ώρα όμως που η ΕΕ βρίσκει σιγά σιγά την έξοδο από την οικονομική κρίση, δεν έχουμε την πολυτέλεια να σέρνουμε τα πόδια μας. Το κόστος της αδράνειας είναι απλώς υπερβολικά υψηλό».