Ωτοβλεψίες

Στη στενωπό της οδού Κεφαλληνίας κάποιοι αψηφούσαν τον ψόφο και εμπόδιζαν την κίνηση σχηματίζοντας ουρές. Τι κάνει τους Αθηναίους να τρέχουν στο θέατρο, λαϊκή απογευματινή, σε θερμοκρασίες που θα ζήλευε και μια πολική αρκούδα; Οι «Βρικόλακες» του Ιψεν είναι ίσως ένα κίνητρο και η σκηνοθεσία του Στάθη Λιβαθηνού, άλλο ένα. Αναζητώντας θεατρική θαλπωρή και ακόμη μία κυρία Αλβινγκ από την Μπέτυ Αρβανίτη, μπήκα και δεν το μετάνιωσα. Το άγγιγμα του Ιψεν στην πόλη έχει αρχίσει να γίνεται ορατό, εκείνο όμως που έκλεβε το βλέμμα ήταν οι ερμηνείες των δύο νεαρών ηθοποιών. Αδύνατον να μη θαυμάσεις το σωματικό παίξιμο του Κώστα Βασαρδάνη χωρίς να αναρωτηθείς μέχρι πού θα τον βγάλει. Αδύνατον να ξεκολλήσεις τα μάτια σου από τη Μαρία Κίτσου που κατάπινε την αίθουσα, είτε ήταν παρούσα είτε περίμενε τη σειρά της στα παρασκήνια είτε μιλούσε είτε οδηγούσε με τη σιωπή της τη σκηνή.

Μετά τον θρίαμβο του «Μίστερο Μπούφο», ο Θωμάς Μοσχόπουλος ανεβάζει τον πήχη με τον «Ρινόκερο» του Ιονέσκο. Δεν βλέπω την ώρα να ξαναδώ το έργο που σημάδεψε  μια γενιά και ξεβόλεψε την ευρωπαϊκή διανόηση της δεκαετίας του ’60. Μέχρι τότε η μεταπολεμική θεωρία και κριτική νανουριζόταν μέσα στις βεβαιότητες ενός χύμα αριστερισμού εντός του οποίου χωρούσαν οι πάντες.
Οι μποέμ, οι στρατευμένοι,
οι αστοί, οι αριστεροί της σαμπάνιας, οι ανήσυχοι και οι εφησυχασμένοι. Μετά τον «Ρινόκερο» κανένας ολοκληρωτισμός δεν βρήκε την ησυχία του μέχρι που ήρθε το κύμα του χρόνου και έριξε τον Ιονέσκο στο θεατρικό περιθώριο. Τον περιμένω μήπως και ξανακάνει το θαύμα του.

Στην Ακτή Πειραιώς ακροβολίστηκε φέτος ο Διονύσης Σαββόπουλος (φωτογραφία) με μια τρελή παρέα, που δεν μοιάζει καθόλου με τις προηγούμενες. Ζουγανέλης, Μαχαιρίτσας , Μπουλάς, καμιά σχέση με τους πατενταρισμένους έντεχνους που από άγνοια κινδύνου έβγαιναν παλιά μαζί του για να χάσουν κατά κράτος. Στο παρόν πρόγραμμα δεν έχει καμία θέση ο ανταγωνισμός. Οταν όμως έρθει η ώρα να πάρει ο Σαββόπουλος το μπαγλαμαδάκι και να πει το «Ραγίζει απόψε η καρδιά» του Ρασούλη ή το «Ονειρο απατηλό» του Καλδάρα και του Κόκοτα ή όποιον Τσιτσάνη τού κάνει κέφι εκείνη τη στιγμή, όλα αλλάζουν κι όλα μπαίνουν στη θέση τους. Οπως παλιά κι ακόμη καλύτερα.

Το κρατάω σαν αντίδοτο για τη νευρική περίοδο των εορτών, αυτή τη φορά όμως η πρωτοχρονιάτικη απόδρασή μου στο Μουσείο Μπενάκη της Πειραιώς είχε κάτι παραπάνω από τα υπεσχημένα. Το πρώτο μέρος από την εικονογραφημένη αυτοβιογραφία του Γιάννη Τσαρούχη είναι μια σχεδόν τέλεια προσομοίωση της εποχής που «δημιούργησε» τον καλλιτέχνη. Στάθηκα προσεκτικά μπροστά σε όλα τα πρώιμα έργα του, σημείωσα όσα πρόλαβα από τη θητεία του στο εργαστήρι του Κόντογλου και τον ψύχραιμο τρόπο με τον οποίον διεκδίκησε εκ των υστέρων την πατρότητα ορισμένων έργων του μεγάλου αγιογράφου. Μα πιο πολύ μου έκλεψαν την καρδιά οι χαρτοαφίσες του καραγκιοζοπαίχτη Σωτήρη Σπαθάρη, στον οποίον ο Τσαρούχης θήτευσε και μαθήτευσε για χρόνια. Να πάτε. Να έχετε όμως τα μάτια σας τέσσερα κι ένα μπλοκάκι να κρατάτε σημειώσεις. Μέχρι τον Σεπτέμβριο που θα ξεκινήσει το δεύτερο μέρος και πρώτα ο Θεός θα εκδοθεί ο συνολικός κατάλογος, μπορεί να τα έχετε ξεχάσει όλα.