[Γνώμη] Δικαστική προστασία με όρια

Η καθυστέρηση απονοµής της δικαιοσύνης στη χώρα µας παραµένει διαχρονικά ανοιχτό και πιεστικό πρόβληµα. Το φαινόµενο δεν είναι ενδηµικό αφού παρόµοιες καταστάσεις απαντώνται σε πλείστες χώρες της Ευρώπης. Στη χώρα µας συµβαίνει να αντιµετωπίζεται µε αναποτελεσµατικά, πρόχειρα και πυροσβεστικού χαρακτήρα µέτρα, τα οποία εξαντλούνται κυρίως σε τιµωρητικού χαρακτήρα ρυθµίσεις που αφορούν στους δικαστικούς λειτουργούς καθώς και στον περιορισµό του δικαιώµατος δικαστικής προστασίας, το οποίο πάντως έχει συνταγµατικό όριο. Η μετάθεση ευθυνών και η αντίληψη ότι φταίνε οι δικαστές για την καθυστέρηση απονοµής της δικαιοσύνης είναι επικίνδυνη παραποίηση της αλήθειας και δηµιουργεί σύγχυση ως προς το διακύβευµα. Η Δικαιοσύνη δεν αποτελεί θεσµικό στεγανό. Οργανώνεται και λειτουργεί κατά νόµο. Και προφανώς οι αδυναµίες µεµονωµένων λειτουργών στην εκτέλεση των καθηκόντων τους δεν αποτελούν τη βασική αιτία της γενικευµένης καθυστέρησης σε όλα σχεδόν τα δικαστήρια της χώρας.

Οι αιτίες είναι πολλές και σύνθετες. Περιορίζομαι να επισημάνω ότι καθό μέρος αφορά τα διοικητικά δικαστήρια, η επίλυση του προβλήματος εξαρτάται κυρίως από δομικές μεταβολές στη λειτουργία του δημόσιου τομέα, η αναποτελεσματική και δυσλειτουργική δράση του οποίου αφενός αποτελεί πηγή πληθώρας διοικητικών διαφορών, αφετέρου συντηρεί και επιτείνει τη συμφόρηση των δικαστηρίων, τόσο με την άσκηση ενδίκων μέσων για ζητήματα που έχουν λυθεί αμετακλήτως από ανώτατα δικαστήρια όσο και με την αδυναμία των υπηρεσιών να προσκομίσουν τα αναγκαία στοιχεία για την εκδίκαση των υποθέσεων, με αποτέλεσμα την αναβολή τους και ανακύκλωση των ίδιων υποθέσεων.

Το πρόβλημα επιτείνεται από την έλλειψη οργάνωσης των διοικητικών διαφορών και των δικαστηρίων που λειτουργούν με αναχρονιστικές υποδομές, αλλά και από την χωρίς κεντρικό σχεδιασμό αποσπασματική και αθρόα κατά καιρούς μεταφορά υποθέσεων από το Συμβούλιο της Επικρατείας στα Διοικητικά Δικαστήρια. Γενικώς θα έλεγα ότι χρειάζονται ρηξικέλευθες τομές και όχι οριακού τύπου μικροβελτιώσεις.

Η Ειρήνη Γιανναδάκη είναι εφέτης Διοικητικών Δικαστηρίων, πρόεδρος της Ενωσης Διοικητικών Δικαστών