[Τρίτη άποψη] Ζητείται ο οικογενειακός γιατρός

Από το 1982, όταν για πρώτη φορά ψηφίστηκε ο νόμος πλαίσιο, ο σχετικός με το Εθνικό Σύστημα Υγείας της χώρας, άρχισε μια ατέρμονη συζήτηση που συνεχίζεται μέχρι σήμερα. Ψηφίστηκαν δεκάδες νόμοι, αλλά παρ’ όλα αυτά εξακολουθούν μέχρι σήμερα να παραμένουν τα ίδια ερωτήματα και κυρίως το ερώτημα γιατί δεν θεμελιώνεται Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας με βάση τον οικογενειακό γιατρό.

Σύμφωνα με τις τελευταίες αποφάσεις του υπουργείου Υγείας, ο ΕΟΠΥΥ (Eθνικός Οργανισμός Παροχής Υπηρεσιών Υγείας) παύει να είναι πάροχος υπηρεσιών και εφεξής θα είναι μόνο αγοραστής. Δηλαδή, κυρίως θα φροντίζει πώς οι προσφερόμενες υπηρεσίες υγείας θα είναι φθηνότερες και ποιοτικά καλύτερες. Ομως το ΕΣΥ χρειάζεται οργανωμένη Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας, με βάση τον οικογενειακό ιατρό και τα κέντρα υγείας και Δευτεροβάθμια – Τριτοβάθμια με τα Νομαρχιακά, Περιφερειακά και Πανεπιστημιακά Νοσοκομεία.

Θεμέλιο όλων των εθνικών συστημάτων Υγείας είναι η Πρωτοβάθμια Φροντίδας Υγείας, με βάση τον οικογενειακό γιατρό και τα Κέντρα Υγείας. Χωρίς Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας δεν μπορεί να σταθεί κανένα σύστημα υγείας, όπως χωρίς θεμέλια δεν μπορεί να σταθεί καμία οικοδομή.  

Αντί του θεσμού του οικογενειακού γιατρού, υπήρξαν οι γιατροί του ΙΚΑ και των ασφαλιστικών ταμείων, οι οποίοι σήμερα έχουν ενταχθεί στον ΕΟΠΥΥ, και που έναντι κάποιας σχετικά μικρής αμοιβής για ορισμένες ώρες, ο καθένας με διαφορετικό εργασιακό καθεστώς, είχαν το δικαίωμα να διατηρούν παράλληλα και ιδιωτικό ιατρείο. Με τον τρόπο αυτόν, οι γιατροί ωθήθηκαν από τα Ταμεία και τους ασφαλιστικούς οργανισμούς σε καθεστώς συναλλαγής με τον άρρωστο και τις φαρμακευτικές εταιρείες. Δημιουργήθηκε δηλαδή ένας φαύλος κύκλος.

Αυτές τις ημέρες και πάλι φούντωσε η συζήτηση για την Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας με επίκεντρο τον ΕΟΠΥΥ και τον ρόλο που καλείται να παίξει. Δικαίως ο κόσμος, που αυτόν κυρίως αφορά, δεν μπορεί να καταλάβει τι ακριβώς συμβαίνει. Ομως τα πράγματα είναι απλά. Τόσο απλά που μπορεί να τα αντιληφθεί ο καθένας. Στην Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας απαραιτήτως πρέπει να υπάρχει ένας γενικός γιατρός ή παθολόγος που να τον επιλέγει ο πολίτης. Χωρίς το δικαίωμα του πολίτη να επιλέγει από έναν κατάλογο γιατρών που επιθυμούν να υπηρετήσουν τον θεσμό, δεν μπορεί να υπάρξει οικογενειακός γιατρός που θα εμπιστευθεί ο άρρωστος σε ό,τι του λέει. Αν αυτός ο γιατρός κρίνει ότι δεν μπορεί να αντιμετωπίσει πλήρως το πρόβλημα του ασθενούς του, τον παραπέμπει – με ραντεβού που κλείνει ο ίδιος – σε ένα κέντρο υγείας, όπου θα πρέπει να υπάρχουν οι γιατροί όλων των ειδικοτήτων. Οι γιατροί αυτοί, αφού εξετάσουν τον άρρωστο και του δώσουν την ενδεδειγμένη θεραπεία, είναι υποχρεωμένοι να ενημερώσουν εγγράφως τον γιατρό που τους τον παρέπεμψε. Ετσι, ο πολίτης εξυπηρετείται υπεύθυνα, ασφαλέστερα και επιστημονικά σωστά. Εάν ο γιατρός της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας, ο λεγόμενος οικογενειακός γιατρός, κρίνει ότι χρειάζονται ειδικές εξετάσεις που γίνονται σε τριτοβάθμια νοσοκομεία ή ιδιωτικά διαγνωστικά κέντρα, συμβεβλημένα με το ΕΣΥ, μπορεί να τον παραπέμψει σε αυτά, προκειμένου να επισπευσθούν τα ραντεβού και να μην υπάρχουν μεγάλες λίστες αναμονής – όταν φυσικά δεν μπορούν τα ραντεβού αυτά να εξυπηρετηθούν εγκαίρως από τα κέντρα υγείας και τα νοσοκομεία.

Το πιο αξιοπερίεργο είναι ότι από το 2004 υπάρχει και ψηφισμένος νόμος από τη Βουλή επί υπουργίας του καθηγητή κ. Κώστα Στεφανή, ο οποίος – καίτοι ισχύει – ουδέποτε  εφαρμόσθηκε, έστω και επικαιροποιημένος.

Αυτό το σύστημα είναι τόσο απλό και τόσο κατανοητό που απορεί κανένας γιατί δεν εφαρμόζεται. Η απάντηση δυστυχώς είναι γνωστή. Υπάρχουν πολλαπλά διαπλεκόμενα συμφέροντα στον χώρο της υγείας που έχουν κάθε λόγο να αντιδρούν και να αντιστέκονται σε κάθε υγιή πρόταση. Χρειάζεται τόλμη για να εφαρμοσθεί αυτό το Εθνικό Σύστημα Υγείας με θεμέλιο λίθο τον οικογενειακό γιατρό στη βάση ενός αποτελεσματικού και αξιόπιστου συστήματος Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας.

Ο Δημήτρης Κρεμαστινός είναι καθηγητής Καρδιολογίας στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, βουλευτής ΠαΣοΚ, πρόεδρος της Επιτροπής Κοινωνικών Υποθέσεων της Βουλής, πρώην υπουργός Υγείας