Οι ευρωπαϊστές επαναστάτες βγαίνουν στο «μεϊντάνι»

Μια νέα λέξη έχει γίνει συνώνυμη με τις διαδηλώσεις και τις διαμαρτυρίες που πραγματοποιούνται αυτές τις ημέρες στην Ουκρανία από πολίτες που ζητούν να έρθει πιο κοντά η χώρα τους στην Ευρωπαϊκή Ενωση: το «ευρωμεϊντάνι» («euromaidan»). Η λέξη χρησιμοποιείται ήδη κατά κόρον σε μέσα κοινωνικής δικτύωσης όπως το twitter και έχει τις ρίζες της τόσο στη Δύση όσο και στην Ανατολή.

Το πρώτο της συνθετικό, το «ευρω-», είναι ξεκάθαρο ότι προέρχεται από την Ευρώπη και αναφέρεται σε αυτήν. Το δεύτερο συνθετικό, το «μεϊντάνι», είναι λέξη με περσικές ρίζες η οποία πιθανότατα άρχισε να χρησιμοποιείται στην Ουκρανία μέσω των Οθωμανών και σημαίνει πλατεία ή ανοικτό μέρος.

Η λέξη μεϊντάνι (maidan) αναφέρεται στην Πλατεία Ανεξαρτησίας (Μεϊντάν Νεζαλέζνοστι), την κεντρική πλατεία του Κιέβου. Αναμορφώθηκε μετά το τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, έπειτα από τις καταστροφές που υπέστη, και αποτελεί σήμερα σημείο συγκέντρωσης που περιστοιχίζεται από ψηλά εντυπωσιακά κτίρια. Για τους κατοίκους του Κιέβου είναι ένα από τα πιο γνωστά σημεία συνάντησης: «Ας συναντηθούμε στο μεϊντάνι», συνηθίζουν να λένε.

Η πλατεία αποτέλεσε το σημείο μηδέν της Πορτοκαλί Επανάστασης του 2004, όταν μαζεύονταν εκεί καθημερινά εκατοντάδες χιλιάδες Ουκρανοί απαιτώντας να ακυρωθούν οι προεδρικές εκλογές στις οποίες είχαν καταγραφεί φαινόμενα νοθείας. Τότε η λέξη μεϊντάνι έγινε συνώνυμη της ειρηνικής αντίστασης και της αποφασισμένης δράσης.

Μετά την Πορτοκαλί Επανάσταση πάντως οι ελπίδες των Ουκρανών για μεταρρυθμίσεις – κυρίως για την καταπολέμηση της διαφθοράς – δεν ευοδώθηκαν. Οι ηγέτες που ανέλαβαν μετά την εξουσία δεν μπόρεσαν να προχωρήσουν στις μεταρρυθμίσεις αυτές και τελικά, το 2010, οι απογοητευμένοι Ουκρανοί εξέλεξαν ως πρόεδρο τον Βίκτορ Γιανουκόβιτς, τον ίδιο άνθρωπο που προκάλεσε την Πορτοκαλί Επανάσταση το 2004, όταν κέρδισε με αμφισβητούμενο τρόπο τις πρώτες εκλογές. Η ηρωίδα της Πορτοκαλί Επανάστασης, η Γιούλια Τιμοσένκο, κατέληξε στη φυλακή όταν κατηγορήθηκε για διαφθορά όσο ήταν πρωθυπουργός.