Ενας τυφλός «μάγος»

Γιατί η «Γκόλφω», που πρωτοπαρουσιάστηκε το 1893 στην Ακράτα από ερασιτέχνες ηθοποιούς, ακόμα και σήμερα πετυχαίνει να μαγνητίζει ένα τέτοιο δυναμικό κοινό, καλά πληροφορημένο, το οποίο – με πάνω από διακόσιες παραστάσεις – το επιλέγει ανάμεσα στις υπεράριθμες τα τελευταία χρόνια αθηναϊκές σκηνές; Ισως η απάντηση να βρίσκεται κατ’ αρχάς στο θαυμαστά συναρμοσμένο, με λέξεις και εικόνες, κείμενο του Σπυρίδωνος Περεσιάδη (φωτογραφία), για το οποίο οι ειδικοί δεν έχουν καταλήξει οριστικά ακόμη αν βασίστηκε στην προφορική δημοτική παράδοση (τραγούδια με την Γκόλφω δεν είχαν καταγραφεί μέχρι τα τέλη του 19ου αιώνα σε καμιά συλλογή) ή αν το όνομα Γκόλφω – προέρχεται από το «εγκόλπιο» και ερμηνεύεται ως «εκείνη που φυλάει, κρατάει την Αγάπη» – ανήκε σε πελοποννήσια ερωμένη του συγγραφέα. Ο οποίος μάλιστα είχε τυφλωθεί προς το τέλος της ζωής του κι έτσι υπαγόρευε τα έργα του και τα κείμενα για την εφημερίδα «Αστραπή» που εξέδιδε στην Ακράτα από το 1892, χρονιά που έγραψε και την «Γκόλφω».

«Ισως επειδή ήταν τυφλός», παρατηρεί σε αυτό το σημείο ο Γιάννης Βογιατζής, «είδε την ψυχή της Ελλάδας. Γιατί αυτό το έργο είναι η Ελλάδα, με το ήθος της, τους θρύλους και τις παραδόσεις της, με τα ελαττώματα και τα προτερήματά της».

Ισως γι’ αυτό από το 1894, όταν πέρασε από τους ερασιτέχνες της Ακράτας στον αθηναϊκό θίασο του Δημήτρη Κοτοπούλη, είχε τεράστια επιτυχία, καθώς είχε υπαγορεύσει «βουκολική» μόδα και είχε φέρει στο προσκήνιο τα βουκολικά δράματα και τα κωμειδύλλια. Ετσι έφτασε το 1911 – στο Δημοτικό Θέατρο της Πλατείας Κοτζιά πλέον – να κάνει ρεκόρ με την 500ή παράσταση (η νέα «Γκόλφω» του Εθνικού Θεάτρου έχει κάνει 62).